Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konu temelli fen öğretimine yönelik uygulamaları

Bilim, değişimleri beraberinde getiren teknolojik gelişmelerle sonuçlanacak şekilde ilerlemiştir. Toplumların bu değişimlere tepkileri, üzerinde farklı bakış açılarının olduğu tartışmalı ve çelişkili sorunlara yol açmıştır. Bu konulara sosyobilimsel konular denir. Günümüzde birçok fen eğitimcisi, sınıflarda sosyobilimsel konuları tartışmanın fen okuryazarlığı için gerekli olduğuna inanmaktadır. Bilimi ilgilendiren kişisel ve toplumsal konularda karar vermek, çeşitli kaynaklardan gelen verileri analiz etme, verileri değerlendirme ve bu konular hakkında ahlaki olarak akıl yürütme becerisini gerektirir. Fen okuryazarlığı hedefine ulaşmak için müfredatta sosyobilimsel konulara yer verilmelidir. Fen bilimleri müfredatının amacı, öğrencilerin akıl yürütme yeteneklerini, bilimsel düşünme alışkanlıklarını ve karar verme yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olmaktır. Bu bilişsel becerileri geliştirmek ve bir toplumda daha fazla fen okuryazarı insan bulundurmanın gerekliliğini fark etmek için, sosyobilimsel konuları fen derslerine entegre etmek çok önemlidir. Bu noktada, fen derslerinde sosyobilimsel konuların nasıl öğretileceği önemli bir endişe haline gelmiştir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin sosyobilimsel konuları nasıl öğrettiklerini ortaya koymaktır. Detaylandırmak gerekirse, fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konuları içeren fen derslerinde konuyu nasıl işledikleri, sosyobilimsel konulara ilişkin bilgi düzeyleri ve sosyobilimsel konu temelli fen öğretimine ilişkin görüşleri hakkında mevcut sınıf uygulamalarının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 5, 6, 7 ve 8. sınıf düzeylerinde görev yapan 10 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması kullanılmış ve veri toplama aracı olarak görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler sistematik nitel veri analizine tabi tutulmuştur. Bulgulara göre, bu çalışmadaki fen bilgisi öğretmenleri sınıflarında sosyobilimsel konuları içeren konuları öğretmek için çoğunlukla anlatım ve soru sorma tekniklerini kullanmışlardır. Öğretmenler, sosyobilimsel konu temelli fen öğretimini kullansalardı, tartışma yöntemini ve ardından bir karar verme faaliyetini tercih edeceklerdi. Öğretmenlerin görüşlerine göre sosyobilimsel konu temelli fen öğretiminin müfredatta sosyobilimsel konulara az yer verilmesi, derse ayrılan sürenin yetersiz olması ve akademik başarıya öncelik verilmesi gibi faktörler sosyobilimsel konu temelli fen öğretiminin uygulanmasını engellemektedir. Görüşülen öğretmenlerin tamamı bu sorunlar çözüldüğünde, sosyobilimsel konu temelli fen öğretimini tercih edeceklerini belirtmişlerdir. Ayrıca sosyobilimsel konu temelli fen öğretiminin öğrencilere hem bilişsel hem de duyuşsal kazanımlar açısından katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. Anahtar Sözcükler: Sosyobilimsel Konu Temelli Fen Öğretimi, Sosyobilimsel Konular, Fen Okuryazarlığı, Fen Eğitimi, Ortaokul Fen Bilimleri Dersi