Fungal infeksiyon tanısıyla vorikonazol tedavisi almakta olan hastaların serum vorikonazol düzeyinin saptanması ve bunu etkileyen faktörler

Vorikonazol triazol grubundan geniş etki spektrumuna sahip antifungaldir. P450 enzimlerinden CYP2C19, CYP2C9 ve CYP3A4 tarafından metabolize edilir. Bu enzimleri etkileyen bazı faktörler, genetik polimorfizm, yaş, karaciğer fonksiyonları ve eş zamanlı kul-lanılan diğer ilaçlar vorikonazol metabolizmasını ve plazma konsantrasyonunu etkiler. Vorikonazol farmakokinetiğindeki farklılıklar; etkinliğinde azalma ve toksisite ile ilişkili ola-bilir. Bu nedenle plazma düzeyinin ölçülmesi yeterli plazma konsantrasyonunun sağlandığının bilinmesi, toksisitenin önlenmesi ve hastaların tedavisinin yönlendirilmesi açısından önemli olacaktır. Biz bu projede hastanemizde fungal infeksiyon tanısıyla vorikonazol tedavisi al-makta olan hastalarda vorikonazolün serum düzeyini ve bunu etkileyen faktörleri, tedavi dozu monitorizasyonunun gerekip gerekmediğini ortaya çıkarmayı amaçladık. Bu amaçla invazif mantar infeksiyonu tedavi veya profilaksi amacıyla vorikonazol tedavisi verdiğimiz hastalardan tedavinin başlangıcından sonraki 24.-48. saat ve 7. gün vorikonazol düzeyinin ölçümü amacıyla kan aldık. Yirmidokuz hastadan 77 vorikonazol plazma konsantrasyonu ölçtük. Ölçümlerde yüksek performasyonlu likid kromatografi yöntemini Roffey ve ark.?nın tarif ettiği metodu modifiye ederek kullandık. İlaç serum düzeyinin hastaların yaşı, cinsiyeti ve eş zamanlı kullanılan diğer ilaçlarla ilişkisi yoktu. Vorikonazol serum düzeyine etkisi olmadığı için ilaç dozunun bu parametrelere göre ayarlanmasına gerek yoktur. Kullanım şekli serum düzeyini etkilememektedir. Çalışmamızda ilacın kullanım dozunun 1 mg/L ve üzerindeki etkin konsantrasyona ulaşmasına da etkisi yoktu. Serum düzeyi ile etkinlik ve mortalite arasında da anlamlı ilişki saptamadık. Yükleme dozu verilen hastaları verilmeyen hastalarla karşılaştırdığımızda yükleme dozu verilen hastalarda ilk doz sonrası yirmidördüncü saatte 1 mg/L ve üzerindeki etkin serum düzeyine daha fazla ulaşıldı. Etkin serum düzeyine daha erken 24. saatte ulaşılması için yükleme dozu verilmelidir. Günlük 400 mg?ın üzerindeki dozda kullanılması ve tedavi başlangıcında hipoproteineminin olması ilacın toksik düzey olan 5,5 mg/L?nin üzerindeki serum düzeyine ulaşmasına etkili faktörlerdir. Aynı zamanda günlük 400 mg?ın üzerindeki dozda kullanılması ve tedavi başlangıcında serum GGT düzeyinin yüksek, protein düzeyinin düşük olması mortaliteye etkili faktörlerdir.