Gaziantep evlerinden apartman dairesine: Kadınların mekânı deneyimleme pratikleri

Bu çalışmanın amacı, geleneksel Gaziantep evlerinde yaşayan ve yaşamlarının bir kısmında bu evlerde yaşadıktan sonra apartman dairesine taşınan kadınların mekânı deneyimleme pratiklerini ve bu pratiklerin ne boyutta ortaklaştığını ve farklılaştığını incelemektir. Çalışmanın temel sorunsalı geleneksel Gaziantep evlerinin bulunduğu mahallelerde (Tışlaki, Şekeroğlu ve Türktepe mahallelerinde) ikamet eden 15 katılımcının yanı sıra bu evlerde daha önce ikamet etmiş fakat şimdilerde apartman dairelerinin bulunduğu mahallelerde (Yeditepe, Batıkent ve Atatürk mahallelerinde) ikamet eden 15 katılımcının yaşadıkları mekâna dair algı ve deneyimlerinin toplumsal cinsiyet rejiminden nasıl ve hangi biçimlerde etkilendiğidir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada toplam 30 kadınla yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplumsal cinsiyet ve mekâna dair yapılan araştırmaların artışına rağmen hala toplumsal cinsiyet ve ev ilişkisinin niteliksel bağlamı yeterince irdelenmemiştir. Bu sebeple bu araştırma kadınların mekâna dair algı, duyuş, tutum ve pratiklerine odaklanarak gündelik hayatta var olma çabalarını görünür kılmaya çalışmaktadır. Çalışmanın sonuçları, geleneksel Gaziantep evlerinde yaşayan ve çeşitli sebeplerle bu evlerden apartman dairesine taşınan kadınların toplumsal cinsiyete dair tutumlarının ve habituslarının büyük ölçüde benzeştiğine işaret etmektedir. Bunun yanı sıra kadınların sınıf, etnisite, yaş, inanç vd., gibi kategoriler ekseninde kesişen ve farklılaşan deneyimlerinin mevcut olduğu da saptanmıştır. Son olarak kadınların mekâna dair deneyimlerini anlatırken geleneksel Gaziantep evleri ve apartman dairesi karşıtlığında en iyi kadınlık icrası yarışına girdikleri bu yönüyle de geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini sürdürdükleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Gaziantep Evleri, Apartman Daireleri, Mekân, Toplumsal Cinsiyet, Kesişimsellik, Habitus