Gaziantep Üniversitesi çalışanlarının birincil, ikincil, üçüncül koruma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları

Tanımlayıcı-kesitsel tipteki bu çalışmaya Gaziantep Üniversitesi çalışanlarından örnek seçimine gidilerek 403 kişi dahil edildi. Çalışmada üniversite personelinin birincil, ikincil ve üçüncül korumayla ilgili bilgi, tutum ve davranış durumlarını belirlemek amaçlandı. Katılımcılara soru kağıdı ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışaları II (SYBD) ölçeği uygulandı. Toplanan veriler tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi ve ki-kare testleri kullanılarak analiz edildi. Çalışma sonuçlarına göre personelin yaş ortalaması 36,57±11,77 yıl, %51,1'i kadın, %81,1'i üniversite mezunu idi. Herhangi bir erişkin aşısı yaptırma sıklığı %45,2 olarak bulundu. Sağlık çalışanlarının %45,9'u Hepatit B' ye karşı aşılanmıştı. Bazı sağlık taramalarını en az bir kez yaptırma sıklıkları ise; kan basıncı %80,1, kan şekeri %74,4, kan kolesterolü %54,6 idi. Personelin %25,3' ünün kanser tarama tetkikleri hakkında bilgisi vardı. Önerilen yaşlarda kanser tarama tetkiklerinin yaptırılma sıklıkları ise; kolorektal kanser taraması %13,2; pap smear testi %21,5; mamografi %31,4; prostat kanseri taraması için %6,7 idi. En sık görülen kronik hastalıklar; hipertansiyon, diyabetes mellitus, hipotiroidi, astım, hiperlipidemi ve koroner arter hastalığı idi ve çoğunlukla semptomatik hale gelince tanı konmuştu. Katılımcıların SYBD ölçeği toplam puan ortalaması 126,76±21,13 idi. SYBD alt ölçeklerinin puan sıralaması ise yüksekten düşüğe doğru; kendini gerçekleştirme, kişiler arası ilişki, beslenme, sağlık sorumluluğu, stres yönetimi ve fizik aktivite şeklindeydi. Sonuç olarak; sağlık çalışanı, hastanede çalışan diğer personel ve üniversitenin diğer birimlerinde çalışan personelin sağlık bilgi ve davranışı yönünden birbirinden farklı olduğu, tüm personelin hastalıklardan korunma ve sağlığı geliştirme ile ilgili bilgisinin ve sergilediği tutum ve davranışın yetersiz olduğu bulundu. Bu eksikliklerin giderilmesi için bu konularda hizmet içi eğitimler düzenlenmesi, sağlığı geliştirici uygulamalar için ortam sağlanması, sağlık taramalarının rutin uygulamaya girmesi, sağlık açısından riskli davranışları önlemeye yönelik politikalar oluşturulması önerilir.