Gestasyonel diyabetli hastalarda irisinin insülin direnci ile olan ilişkisi

Diabetes mellitus; hiperglisemi ile karakterize, insülin salgısında, etkisinde veya her ikisindeki bozukluklardan kaynaklanan kronik karbonhidrat metabolizma bozukluğudur. Gestasyonel diabetes mellitus ise gebelik sırasında gelişen veya fark edilen glukoz intoleransı olarak tanımlanabilir. Gestasyonel diyabetlilerin ileride diyabet gelişiminde riskli populasyonu oluşturduğu düşünülmektedir. Diyabet fizyopatolojisinde kas dokusunun özellikle insülin direncine olan etkisi ve kas ile karaciğer, adipoz doku, pankreas gibi dokular arasındaki iletişimi sağlayan moleküller hakkındaki bilgiler oldukça kısıtlıdır. Son zamanlarda kas hücrelerinden salınan, kas ile yağ dokusu arasında mesajcı olarak işlev gören ?irisin? peptidinin insülin direncinde ve enerji metabolizma düzenlemesinde etkin bir rol üstlendiği gösterilmiştir. Bu çalışmamızda insülin direnci olma olasılığı yüksek olan gestasyonel diyabetli popülasyonda serum irisin düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya benzer yaş grubunda 30 gestasyonel diyabetli gebe, 31 sağlıklı gebe ve 41 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 102 kişi alındı. Araştırmaya dahil edilen bireyler BMI (GDM 27,92±6,52; Sağlıklı Gebe 25,04±4,59; Kontrol 23,03±3,53; p<0,01), HOMA IR (GDM 2,85±1,79; Sağlık Gebe 1,84±1,29; Kontrol 1,44±0,51 p<0,01) ve serum irisin (GDM 119,10±50,99; Sağlıklı Gebe 87,68±55,63; Kontrol 76,27±27,32; p<0,01) düzeyleri açısından karşılaştırıldığında GDM grubunda BMI, HOMA-IR ve serum irisin düzeyi diğer iki gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Sağlıklı gebelerde AKŞ (GDM 83,50±15,33; Sağlıklı Gebe 71,81±7,39; Kontrol 83,61±6,78; p<0,01) ve HbA1c (GDM 5,44±0,44; Sağlıklı Gebe 5,04±0,23; Kontrol 5,27±0,26; p<0,01) değerleri diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. Her üç grup insülin düzeyleri açısından karşılaştırıldığında kontrol grubunda insülin düzeyi (GDM 13,51±7,33; Sağlıklı gebe 10,02±6,05; Kontrol 6,96±2,31; p<0,01) hem GDM hem de sağlıklı gebelere göre istatiksel olarak anlamlı düşük saptandı. Yapılan korelasyon analizinde serum irisin düzeyi ile HbA1c (r=0.3, p=0.0027) ve BMI arasında (r=0.26, p<0.01) pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu çalışma son yıllarda tanımlanan, düşüklüğünde insülin direncine neden olduğu gösterilen irisin molekülü ile gestasyonel diyabetlilerde insülin direnci arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışmadır. Ancak araştırmamızın sonucunda gestasyonel diyabetlilerde beklenenin aksine serum irisin düzeyi yüksek saptanmıştır. Bu durum bize gestasyonel diyabette, insülinin reseptör ve postreseptör sinyalizasyonunda olan değişimlere benzer şekilde, gebelerde, irisin proteininin de reseptör düzeyinde etkisizleşmiş olabileceğini düşündürmektedir. İrisin molekülünün bu süreçteki rolünün anlaşılabilmesi için ilgili daha ileri çalışmalar gerekmektedir.