Hemodiyaliz hastalarına uygulanan refleksolojinin yorgunluk, ağrı ve krampa etkisi

Hemodiyaliz tedavisi alan hastalar yorgunluk, kramp ve ağrı gibi birçok olumsuz semptomu bir arada yaşayabilirler. Bu semptomlar kontrol altına alınmadığında hastanın günlük yaşamının tüm alanlarını ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerinden biri olan refleksolojinin bu semptomların yönetiminde olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle araştırma hemodiyaliz hastalarında, yorgunluk, ağrı ve kramp semptomlarının yönetiminde refleksolojinin etkinliğini saptamak amacıyla Gaziantep Avukat Cengiz Gökçek Devlet Hastanesi ve 25 Aralık Devlet Hastanesi Hemodiyaliz Ünitelerinde tedavi gören, araştırmanın sınırlılıklarına uyan ve gönüllü olan 40 deney ve 40 kontrol grubu ile yapıldı. Veri toplamada araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo ? demografik değişkenler ve hastalık ile ilgili soruları içeren anket formu, Piper Yorgunluk Ölçeği, kramp ve ağrının şiddetinin ölçüldüğü Görsel Eşdeğerlik Skalası kullanıldı. Çalışma sonucunda, total yorgunluk puan ortalamasının deney grubunda refleksoloji öncesi 5,35 ± 1,5'den refleksoloji sonrası 3,34 ± 1,4'e düştüğü, kontrol grubunda değişiklik olmadığı ve refleksoloji sonrası deney ile kontrol grubu arasındaki istatistiksel farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Refleksoloji öncesi, deney grubunda ağrı puan artalamasının 4,45 ± 1,1, kramp puan ortalamasının 3,48 ± 2,35 olduğu, refleksoloji sonrası ise ağrı puanının 1,68 ± 1,7'e, kramp puanının 1,13 ±1,88'e düştüğü ve deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark olduğu (p<0,05), refleksolojinin yorgunluk, kramp ve ağrı şiddetinin azalmasında etkili olduğu saptandı. Ayrıca yaş ile total yorgunluk puanı arasında pozitif anlamlı ilişki olduğu (p<0,05), yaş arttıkça yorgunluğun arttığı tespit edildi. Kadınların erkeklerden daha yoğun olarak yorgunluk, ağrı, kramp yaşadığı ve bu durumun istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Araştırma sonucuna göre yorgunluk, ağrı, kramp gibi semptomların azaltılmasında tamamlayıcı yöntemlerden biri olan refleksolojinin farmakolojik yöntemlerle beraber hastalara uygulanması önerilebilir.