Humerus'un morfometrik ölçümleri ve torsiyon açısının cinsler arası karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Amaç: Bu çalışma ile humerus üzerinde farklı bölgelerinden 22 morfometrik ölçüm yaprak, humerus'un morfolojik özelliklerini ayrıntılı olarak tanımlamayı, torsiyon açısının değerlerinin; kuru kemikler üzerinde yapacağımız ölçümlerle ve sağlıklı gönüllülerde MRG yöntemiyle hesaplanmasını ve cinsiyete bağlı farklılıkların saptanmasını amaçladık. Yöntem: Araştırma, 104 adet (52 kadın, 52 erkek) sol tarafa ait kuru erişkin humerusu ve 36 sağlıklı gönüllü üzerinde yapıldı. Humerus'lar üzerinde; proksimalde sekiz, gövdede üç, distal uçta 11, olmak üzere toplam 22 ölçüm yapıldı. Ölçümler için milimetrik kaliper ve esnemeyen mezura kulanıldı. Humerus'un uzunluk ölçümü için, boy ölçüm tahtası, torsiyon açısı ölçümü için özel olarak tasarlanan ölçüm aracı kullanıldı. Humerus'un torsiyon açısının MRG yöntemiyle hesaplanması için, 36 sağlıklı erişkin ( 20-68 yaşları arasında 18 erkek, 18 kadın) çalışmaya dahil edildi. HTA aksiyal MRG görüntülerinden hesaplandı. Elde edilen veriler SPSS (14,0 version) programına yüklenerek analiz edildi. Verilerin tümüne Kolmogorov Smirnov normal dağılıma uygunluk testi uygulandı. Cinsiyet farkı, normal dağılan değişkenler için student's t-test ile normal dağılmayan değişkenler için Mann-Whitney U testi ile de-ğerlendirildi. Ayrıca Fisher's Linear Discriminant Analizi yardımıyla cinsiyetler arasında en iyi ayrımı veren metrik değerler bulundu. MRG sonuçlarının cinsler ve yaş grupları arasındaki farklılıkları, students t- test ile değerlendirildi. Bulgular: Normal dağılmayan değişkenler için MannWhitney U testi kullanılarak cinsiyet ayrımı yapıldığında; HMU, HBVÇ, CBÇ, SİTU, SİTD, TDÇ, MİNGÇ, MAKGÇ, CHG, CHU, FCD, THU, HBTÇ ölçümlerinde cinsler arasında istatistiki olarak arasında anlamlı bir fark bulundu. (p< 0,05) FRD değeri açısından anlamlı bir fark yoktu. Normal dağılan değiş-kenler için student's t-test ile cinsiyet ayrımı yapıldığında EG, FOG,FOD, FCG, FRG, FCG, SİTG, HTA değerleri açısından anlamlı bir fark bulunurken (p<0,05) THG değeri açısından anlamlı bir fark yoktu. Humerus'tan alınan her ölçü tek değişken olarak kabul edilerek 'Fisher linear diskriminant fonksiyon testi' uygulandığında, en güvenilir değişkenlerin %89,4'lük ayırma oranı ile HBTÇ, TDÇ, Min GÇ olduğu görüldü. Değişkenlerin tümüne birden diskriminant testi uygulandığında kadınların % 100'ü erkeklerin %98,1'i tüm grubun %99'u doğru olarak sınıflandı. Sağlıklı 36 erişkin ( 20-68 yaşları arasında 18 erkek, 18 kadın) üzerinde yapılan, MRG yöntemiyle hesaplanan HTA, kadınlarda ortalama18,1°±12,6 (-4 ila 36°), erkeklerde ortalama 19,6±12,7 (2° ila 41°) bulundu. Sağlıklı gönüllülerin tümünde HTA'nın ortalama değeri 18,9º ± 12,5 ( -4 ila 41° ) bulundu. Sonuçların Student's t-testine göre değer-lendirilmesinde, cinsiyetler ve yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuçlar: Çalışmamız kesitsel bir çalışma olduğundan türk toplumunun tamamını temsil et-memektedir. Bu konuda ilk yapılan çalışma olması nedeniyle, humerus kullanılarak yapılacak olan cins tayini çalışmalarına kaynak olacağı kanaatindeyiz. Sağlıklı gönüllülerden elde etti-ğimiz sonuçlarımız, açının MRG yöntemiyle başarıyla ölçülebileceğini göstermiştir. Sonuçla-rımızın protez tasarımı ve omuz eklemi protez replasmanı açısından referans olarak kullanı-labileceğini düşünüyoruz. Ayrıca, rekürren anterior dislokasyon sendromu gibi omuz eklemini ilgilendiren patolojilerin, kronik omuz ağrısı çeken hastaların, üst ekstremite sporcularının değerlendirilmesinde faydalı olabileceği kanaatindeyiz.