İlköğretim matematik öğretmen adaylarına yönelik görsel matematik okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi ve görsel matematik okuryazarlığı ile geometri başarıları arasındaki ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın ilk aşamasında, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının görsel matematik okuryazarlık seviyelerini belirlemek amacıyla 5'li likert tipli bir ölçme aracı geliştirmek amaçlanmıştır. İkinci aşamada ise geliştirilen bu ölçekle öğretmen adaylarının görsel matematik okuryazarlık düzeylerini belirleyip görsel matematik okuryazarlıkları ile geometri başarıları arasındaki ilişkiyi incelemek hedeflenmiştir. Bununla beraber görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısını hangi düzeyde yordadığı da araştırılan bir diğer noktadır. Öncelikle literatür taramasına ve uzman görüşlerine başvurulmuş 60 maddelik ölçek madde havuzu formu oluşturulmuş bu form üzerinde gerekli düzenlemeler neticesinde 54 maddelik taslak ölçek formu elde edilmiştir. Bu taslak form 325 ilköğretim matematik öğretmen adayına uygulanarak elde edilen verilere göre ölçeğin faktör analizleri yapılmıştır. Faktör analizleri sonucunda 17 madde ölçekten çıkarılmış 37 maddelik nihai ölçek formu oluşturulmuştur. Faktör analizleri sonucunda ölçeğin faktör yapısının birbiriyle uyumlu maddelerden oluştuğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin geometri başarı düzeylerini belirlemek amacıyla, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)'nin 2010-2014 yılları arasında yapmış olduğu Akademik Lisansüstü Eğitim Sınavı (ALES) 'nda çıkan geometri sorularından faydalanılarak 20 soruluk geometri başarı testi hazırlanmıştır. Bu testin iç güvenirlik katsayısı (KR-20) 0.794 olarak hesaplanmıştır. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 232 ilköğretim matematik öğretmen adayına 37 maddeden oluşan nihai görsel matematik okuryazarlığı ölçeği ve geometri başarı testi uygulanmıştır. Yapılan uygulamalar öğrenci geometri başarı seviyelerinin orta düzeyde, görsel matematik okuryazarlığı seviyelerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrencilerinin görsel matematik okuryazarlıkları ile geometri başarıları arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısını yordama düzeyi incelenmiş görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısının %3,6'sını yordadığı (açıkladığı) görülmüştür. Bu veri görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısını yordama düzeyinin düşük olduğunu göstermektedir. Geometri başarısının orta düzeyde olmasına rağmen görsel matematik okuryazarlık düzeyinin orta düzeyin üstünde çıkması bu veriyi destekler niteliktedir. Anahtar Kelimeler: İlköğretim matematik öğretmen adayları, geometri başarısı, görsel matematik okuryazarlığı, matematik okuryazarlığı, ölçek geliştirme.