İzmir Karşıyaka Çarşısı'nda fiziksel dönüşümün değişen tüketim alışkanlıkları bağlamında incelenmesi

Tüm dünyada son 10-15 yıldır toplumun ve kültürün ağırlık merkezinin belirgin bir şeklide yeni bir yöne kaymasına neden olan niteliksel bir değişim yaşanmaktadır. Sözkonusu süreçte modernleşme ve ona paralel olarak kapitalist ekonomi, toplumsal yaşamın ve bireylerin yaşantısını kaçınılmaz olarak hızlı bir biçimde değiştirmiştir. Sürekli olarak artış gösteren değişimlerin nedeni, üretim ve tüketimin niteliğindeki değişimlere dayanmaktadır. Bu aşamanın en temel özelliği üretimden daha çok tüketim olgusunun ön planda çıkmasıdır. 20. yüzyılda kapitalist ekonominin değişim gücü mekansal bir hareketlilik ve değişimi de beraberinde getirmiş, sözkonusu güç benzeri birçok alanda olduğu gibi tüketim örüntülerinde de radikal değişim gerçekleştirmiştir. 80'li yıllardan bu yana değişim içerisinde olan ekonomik yapı ve üretim şekilleri kentlerde sosyo-ekonomik, fiziksel ve mekansal değişimler yaratmıştır. Türkiye'de ve İzmir'de 80 sonrası hayata geçen ekonomi politikaları ve planlamanın etkisiyle kentsel mekanlarda önemli değişimler gerçekleşmiştir. Bu değişim bir taraftan kentlerin formu ve yoğunluk deseni ile belirginlik kazanırken, diğer yandan da kentsel fonksiyonların kurgusal içeriği bağlamında kendisini ortaya koymuştur. Sözkonusu oluşum kentlerin merkez bölgelerinin var olan yapılanmasını da önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu bağlamda İzmir'de geçmişinden günümüze kadar geleneksel bir alt merkez ve önemli bir kentsel mekan olan Karşıyaka Çarşı'sı da yaşanan bu değişim ve dönüşüm sürecinden kaçınılmaz olarak etkilenmiştir. Bu çalışmada sözkonusu değişime etki eden faktörler, toplumsal yapı üzerinde meydana gelen değişimler, tüketimin artmasıyla oluşan değişimler ve bu değişimlerin mekana yansımaları araştırılmıştır. Sözkonusu değişimler bağlamında Karşıyaka Çarşısı bir örnek alan olarak incelenmeye çalışılmıştır.