Karaciğer fibrozu esnasında lipoksin a4'ün karaciğer hücre rejenerasyonu ve immün yanıt üzerine etkisinin araştırılması

Amaç: Anti-inflamatuar lipid ara ürünlerinden, lipoksin A4 (LXA4) bir G-protein reseptörüne bağlanarak lökositlerin hücresel aktivitelerini düzenler ve gen transkripsiyonunu aktive ederek doğrudan hücre içi enzim aktivitesine etki eder. Araştırmamızda thioacetamide (TAA) ile karaciğer fibrozu oluşturulması sonrası LXA4'ün sistemik olarak verilmesinin karaciğer fibrozu ve immün sistem üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: TAA ile karaciğer fibrozu oluşturulmuş BALB/c deney farelerinde LXA4 intraperitoneal (i.p.) yoldan verilerek tüm gruplardaki deneklerin serum örneklerinde karaciğer enzim düzeyleri, IFN-TNF-, IL-2, IL-17, IL-23, IL-4 ve IL-10 sitokin düzeyleri, dalak hücre izolasyonu sonrası immünfenotipleme, karaciğerde fibroz oluşumundan ve hücre yenilenmesinden sorumlu gen ifadeleri ile karaciğer dokusunda Knodell skorlaması sonrası histopatolojik incelemeler ve analizler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmamız sonucunda, karaciğer fibrozu ile artan ALT, AST enzim düzeyleri ile inflamatuar immün yanıttan sorumlu sitokinlerden TNF- IFN-ve IL-2 düzeylerinde LXA4 enjeksiyonu sonrası belirgin azalma saptanmıştır. Hücresel anlamda ise, TAA ile karaciğer fibrozunun oluşturulması aktive sitotoksik T-lenfosit popülasyon yüzdesinde artışa neden olmaktadır. LXA4 enjeksiyonu bu artışı belirgin düzeyde düşürmektedir. Karaciğer fibrozu esnasında LXA4 enjeksiyonu ile TGF-1 gen ifadesinde belirgin düzeyde azalma tespit edilmiştir. MKK4 geni fibrozlu deneklerde yüksek düzeyde ifade edilirken, LXA4 enjeksiyonu yapılmış fibrozlu deneklerde ifade edilme düzeyi belirgin düzeyde düşmektedir. ATF2, MKK7'nin ifade edilme düzeylerinde istatistiksel bir fark tespit edilememiştir. Histopatolojik incelemeler sonrası TAA grubunda belirgin düzeyde köprüleşmiş fibroz oluşumları ve lökosit infiltrasyonu tespit edilmiştir. Karaciğer fibrozu esnasında LXA4 enjeksiyonu lökosit infiltrasyonunu belirgin düzeyde düşürmekte, köprüleşmiş fibroz görüntüsü kaybolmakta, bağ dokusu oluşumu belirgin düzeyde azalmaktadır. Sonuç: LXA4 karaciğer fibrozunun tedavisinde kullanılabilecek ve karaciğer yenilenmesini sağlayabilecek potansiyele sahip bir molekül olabilir.