Karotis stenozu olan hastalarda endarterektomi (reperfüzyon) sonrası psikokognitif, biyokimyasal ve elektrofizyolojik değişiklikler reperfüzyona serebral cevap

Amaç: Karotis stenozu olan hastalarda zamanla serebral kan akımı kademeli olarak azalmaktadır. Hastaların endarterektomi sonrası aniden artan kan akımına bağlı gelişen hücresel ve bilişsel süreçleri EEG, Nörokimyasal belirteçler ve psikokognitif testleri kullanarak daha iyi anlayarak yeni tanı ve takip metotları geliştirmek ve kıyaslama yöntemiyle bunların etkinliğini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından karotis endarterektomi operasyonu yapılan hastaların %58,3'ü (n=28) erkek, %41,7'si (n=20) kadın olmak üzere toplam 48 hasta bu çalışmaya alınmıştır. Bu hastalardan %56,7'si (n=17) erkek, %43,3'ü (n=13) kadın olmak üzere 30 tanesine preop ve post op EEG yapılmıştır. Hastaların %8,3'ü (n=4) 43-56 yaş aralığında iken, %50'si (n=24) 57-70 yaş, %41,7'si 71-84 yaş aralığındadır. Bu hastalardaki karotis endarterektomi ameliyatı öncesi ve sonrası biyokimyasal belirteçler, EEG değişiklikleri ve Nörokognitif değişiklikler araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamız sonucunda çalışmaya alınan hastaların karotis endarterektomi operasyonu öncesi ve operasyon sonrası erken post op dönemde NSE, S100B ve GFAP değerleri arasında istatiksel anlamlı bir sonuç çıkmamakla beraber geç post op dönemde s100b ve GFAP değerleri düşerken NSE değerleri istatiksel olarak anlamlı olarak yükselmiştir. Hastalara yapılan Nörokognitif test sonuçlarından sadece istatiksel olarak anlamlı olarak kısa süreli bellek, dikkat menzili ileri ve geri puanı yükselmiş, stroop testi puanı gerilemiştir. 30 hastaya yapılan EEG incelemesinde 10 hastanın EEG'sinde düzelme, yavaş dalga sıklığında ve amplitünde azalma meydana gelmiştir. Sonuç: Yaptığımız uzmanlık tezi çalışmamızda biyokimyasal belirteçlerin erken post op dönemde anlamsız olduğu inflamasyonun sınırlanmasıyla geç post op dönemde miktarlarının düştüğü tespit edilmiştir. Karotis endarterektomi ameliyatı sonrası MR'da infarktı olmayan hastaların EEG sinde yavaş dalga sıklığında azalma ve amplitüd azalmasına bağlı anlamlı düzelmeler olmuştur. Nöropsikokognitif testlerde sadece kısa süreli bellek dikkat menzili ileri ve geri puanı yükselmiş olup bu değerler EEG ve biyokimyasal markerlar ile karşılaştırıldığında biyoistatistiksel anlamlı çıkmamıştır. EEG ve NPT puanları birbiri ile korelasyonuna bakıldığında sonuç yine biyoistatistiksel açıdan anlamsız çıkmıştır.