Kentsel kimlik bağlamında toplumsal kültürel mekânsal dönüşüm: Tavukçu Mahallesi örneği

Bu araştırmanın ana konusu tarih boyunca Anadolu'da pek çok kültür ve medeniyetin odak noktası olan ve Hristiyanlık için önemli merkezlerden biri olma özelliği taşıyan Kayseri kentine bağlı Tavukçu Mahallesi'nin kentsel kimlik bağlamında toplumsal, kültürel ve mekânsal dönüşümüdür. Tavukçu Mahallesi, Kayseri tarihinde ve fiziksel yapısında özel yeri olan bir kent parçasıdır. Kayseri üst kimliği içinde özgün, tarihî veriler çerçevesinde var olan zengin kimlik elemanlarına sahip bir alt bölgedir. Çalışmada Tavukçu Mahallesi'nin geçmişten günümüze yaşadığı toplumsal, kültürel ve mekânsal değişimler incelenmiş ve Kayseri kent belleğinde edindiği kimlik unsurlarına değinilmiştir. Öncelikle ''Kent, Kentsel Kimlik'' kavramlarından bahsedilmiş, toplumsal, kültürel, mekânsal dönüşümler üzerinde durulmuştur. Daha sonra dünyadan ve Türkiye'den Tavukçu Mahallesi ile benzer özelliklere sahip alanlarda gerçekleşen ve başarılı olan çalışmalar incelenmiştir. Tavukçu Mahallesi'nin fiziki özellikleri, tarihî, kültür ve tabiat varlıkları incelenmiş ve Tavukçu Mahallesi'nin bu özellikleriyle Kayseri Kenti içinde özelleşme sebepleri irdelenmiştir. Özellikle mekânsal dönüşümü daha iyi anlayabilmek adına Tavukçu Mahallesi'nin mekânsal örgütlenmesi ve plan düzeni incelenmiştir. Yine aynı bölümde alanla ilgili geçmişte yapılmış olan veya hala devam eden çalışmalar yer almaktadır. Kent, kentsel kimlik kavramları Tavukçu Mahallesi özelinde irdelenmiş ve alanın yaşadığı toplumsal, kültürel, mekânsal değişiklikler ve gerçekleştirilen dönüşümün sonuçları ele alınmıştır. Çalışma kapsamında alanda 2003 yılından beri devam eden dönüşüm çalışmalarına aktif olarak katılmış; mimar, sanat tarihçisi ve restoratör olan 4 uzman ve alanın dış çeperinde uzun yıllardır faaliyet gösteren beş esnafla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular Tavukçu Mahallesi'nin geçirdiği süreç içinde kentsel kimliğini kaybettiğini ve mahallede gerçekleştirilen dönüşüm çalışmalarının başarısız olduğunu göstermektedir. Çalışmada dönüşümün başarısız olmasının arkasındaki etkenler sorgulanmıştır. Sonuç olarak, kentsel sit alanlarında yapılan çalışmaların başarılı olmasının, çalışmalar başlamadan önce alan analizinin yapılması, alanın çevresiyle beraber ele alınması ve kullanıcıların istek/önerilerinin dikkate alınmasına bağlı olduğu görülmektedir.