Koroner kalp hastalarının değiştirilebilir risk faktörleri yönünden değerlendirilmesi ve sağlıklı yeme indeksleri

Bu araştırmada, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji kliniğine Koroner Kalp Hastalığı (KKH) tanısı ile yatan hastaların, değiştirilebilir risk faktörleri yönünden incelenmesi ve diyet örüntüleri çerçevesinde geliştirilmiş sağlıklı yeme indekslerinin belirlenmesi amaçlanmış, ayrıca bireylerin biyokimyasal göstergeleri ile sağlıklı yeme indeksleri arasındaki ilişki irdelenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya alınan 242 hastanın yaşları 26?85 arasında değişmekte olup, %68,5'i erkek , %31,5'i kadındır. Erkeklerin %42,8'i ilkokul, %20,5'i ortaokul, %10,8'i lise ve üzeri eğitim görmüş iken kadınların %89,5'i hiç eğitim görmemiştir. Örneklemin çoğunluğunun (%69,4) aylık geliri, 400?600 YTL arasındadır. Hastaların %76,1'inin günlük fiziksel aktivite düzeyi düşük bulunmuştur. Buna bağlı olarak hastalarda şişmanlık oranı da %61,2 gibi yüksektir. Bel çevresi, hastaların %46,3'ü, bel-kalça oranı %82,2'sinde sınır değerlerin üzerindedir. KKH'ının %38,8'inde hipertansiyon, %19,4'ünde diyabet bulunmakta, %36,0'sı sigara kullanmaktadır.Diyet Kalite İndeksi (DKİ) bakımından hastaların %22,7'sinin beslenme durumları ?kötü?, %75,2'sinin ?düzeltilmesi gerekli?, %2,1'i ?iyi? bulunmuştur. Son yıllarda diyet kalitesini ölçmede daha sıklıkla kullanılan Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ)'ne göre; %30,2'sinin puanı 0?50 (kötü), %67,4'ünün 51?80 arası (düzeltilmesi gerekli), %2,5'inin 81?100 (iyi) bulunmuştur.Araştırmaya katılan hastaların DKİ ve SYİ ile günlük ortalama toplam-doymuş-ekstra yağ, kolesterol tüketimleri ile ters; meyve ve sebze tüketimleri ile doğru ilişkili olduğu ortaya çıkarılmıştır. Öğrenim düzeyine göre hastaların DKİ ve SYİ'leri incelendiğinde; lise ve yüksekokul mezunu olan hastaların DKİ ve SYİ'leri diğer öğrenim düzeylerine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Total yağ, doymuş yağ, kolesterol, sebze ve meyve, et ve süt grubu ürünler ile sodyum tüketimi bakımından hastaların SYİ'i arasındaki farklılığın anlamlı olduğu, koroner kalp hastası olanların çoğunluğunun günlük besin alımı bakımından kötü durumda bulundukları saptanmıştır.Kan parametrelerine göre SYİ'inin dağılımları incelendiğinde; LDL kolesterol değeri 100 mg/dl'nin üstünde olanların %32,7'sinin puanları kötü, %64,8'inin düzeltilmesi gereken durumda olduğu bulunmuştur. Diğer kan parametreleri için de durum benzerdir. Araştırmada, hipertansiyonlu hastaların %35,1'i, diyabetlilerin %29,8'inin SYİ bakımından ?kötü? grubuna girdikleri belirlenmiştir.Beslenme bilimindeki son gelişmeler diyet örüntüsünün sadece optimal sağlığın oluşumu ve gelişiminde değil, hastalık riskini azaltmada da potansiyel etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Beslenme sorunlarının önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılmasında en önemli ve etkili yöntem beslenme eğitimidir. Eğitimin yaygın, etkin ve sürekli olması amaca ulaşabilmesi için kesinlikle gereklidir.