Kronik HDV infeksiyonlu hastalarda serum HBV DNA ve HDV RNA düzeyleri ile histolojik bulguların hastalığın klinik evreleriyle ilişkisi

Giriş ve amaç: Hepatit delta virusu defektif bir RNA virusudur ve viral replikasyon açısından mutlak olarak hepatit B virus yüzey antijenine gereksinim duyar. Kronik hepatit B ve D virus infeksiyonları asemptomatik taşıyıcılıktan, kronik aktif hepatit, karaciğer sirozu ve hepatosellüler karsinomaya kadar giden geniş bir klinik spektruma sahiptirler. Fakat bu klinik çeşitliliğin altında yatan mekanizma hala tam anlaşılamamıştır. Bölgemizde hepatit delta virus infeksiyonu hala yaygın ve ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Bu çalışmadaki amacımız hepatit delta virus infeksiyonunda hastalığın progresyonuyla korelasyon gösteren biyokimyasal, hematolojik, virolojik, serolojik, histolojik parametreleri incelemek ve kantitatif PCR metoduyla saptanan HBV DNA ve HDV RNA düzeyleri ile hastalığın evresi arasındaki ilişkiyi irdelemektedir.Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya 220 hasta prospektif olarak alındı. Hastalar hepatit delta viruse bağlı sirozu olanlar (Grup 1), kronik delta hepatit (Grup 2) ve kronik hepatit B'li hastalar (Grup 3) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Hastaların biyokimyasal, hematolojik, virolojik ve serolojik parametreleri çalışıldı. Kronik hepatit B ve D'li hastalara histolojik inceleme için biyopsi planlandı. Histolojik skorlama için Ishak histolojik aktivite indeksi kullanıldı. Ayrıca HBV DNA, HDV RNA düzeyleri kantitatif PCR metodu ile çalışıldı. Sonuçlar üç grup arasında karşılaştırıldı.Bulgular: Hastaların 44'ü (%20) grup 1'den, 86'sı (%39.09) grup 2'den ve 90'ı (%40.9) grup 3'den oluşuyordu. Hepatit delta virüs infeksiyonuna bağlı siroz ve kronik aktif hepatitli grupta kronik hepatit B'li gruba göre HBV DNA'nın anlamlı olarak düşük olduğu tespit edildi. Albumin, hemoglobin ve lökosit değerleri sirozlu hastalarda diğer gruplara göre anlamlı olarak düşük bulundu. HBsAg titresi, ALT, serum demir, serum demir bağlama kapasitesi ve GGT değerleri açısından üç grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Ferritin ve AFP düzeyleri sirozlu grupta diğer iki gruba göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. AST ve protrombin zamanı bakımından sirozlu hastalarda hepatit B viruslu gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Alkalen fosfataz bakımından grup 1 ve grup 2 arasında anlamlı farklılık bulunmazken, grup 1 ve grup 2'de grup 3'e göre anlamlı olarak yüksek saptandı. Platelet düzeyleri grup 1'de 2. ve 3. gruplara göre ve grup 2'de grup 3'e göre anlamlı olarak düşük bulundu. Kreatinin, glukoz ve LDH açısından grup 1 ile grup 3 arasında anlamlı fark saptandı. Globulin düzeyleri açısından grup 1'de hem 2. hem de 3. gruba göre ve 2. grupta 3. gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Total bilirubin düzeyleri açısından üç grup arasında anlamlı fark olduğu saptandı.Sonuç: Kronik hepatit delta virüs infeksiyonunda HBV DNA düzeyi hepatit delta virüse bağlı olarak daha düşük düzeydedir. Hepatit delta virüse bağlı sirozu olan ve olmayan gruplar arasında HDV RNA farklı bulunmamıştır. Kronik delta hepatitli hastalarda serum HDV RNA ve fibrotik evre ile nekroinflamasyon skoru ile ALT arasında korelasyon mevcuttur. Bunun yanında kronik hepatit B'li hastalarda ise ALT ve AST ile nekroinflamasyon skoru ve HBV DNA arsında anlamlı korelasyon mevcuttur. Histolojik olarak kronik delta hepatitli hastalarda daha yüksek nekroinflamasyon skoru ve ileri fibrotik evreye bağlı olarak daha ağır bir hastalık formu mevcuttur. Ferritin, total globulin ve AFP düzeyleri hastalık şiddetiyle doğru korelasyon göstermektedir. Bu bulgular kronik HDV infeksiyonlu hastaların takip ve tedavisinde göz önünde bulundurulması yararlı olabilir.Anahtar kelimeler: Hepatit delta virus, PCR, hepatit B virus, HBV DNA, HDV RNA.