Lactobacillus rhamnosus uygulamasının sıçanlarda penisilin ile oluşturulmuş epileptiform aktivite üzerine etkilerinin değerlendirilmesi

Epilepsi, her yüz insandan birinde görülebilecek kadar yüksek prevalansa sahip, henüz tam tedavisi mümkün olmayan ve yaşam kalitesini bozan nörolojik bir hastalıktır. Epilepsi tedavisi kullanılan antiepileptik ilaçların yanında mekanizmayı anlamak ve tedavide yeni ilaçlar geliştirmek için birçok yeni çalışmalar yapılmaktadır. Epilepsi oluş mekanizmaları içerisinde mikrobiyotanın da etkili olabileceği görüşü önem kazanmıştır. Epilepsi tedavisinde ana mekanizma GABAerjik sistemi güçlendirmektir. Mikrobiyotada bulunan, probiyotik bir bakteri olan Lactobacillus rhamnosus kolonda gama-aminobütrik asit (GABA) üretettiği çalışmalarda gösterilmiştir. Bu nedenle çalışmamızda mikrobiyotanın doğal üyesi L. rhamnosus bakterisinin sıçanlarda deneysel epilepsi ve serbest radikal oluşumuna etkisini araştırmayı amaçladık. Bu çalışmada 70 adet Wistar türü ergin sıçan kullanıldı. Deney hayvanları; sham, kontrol (penisilin) ve L. rhamnosus (LBR) olarak temel gruplara ayrıldı. LBR gruplarına ise 4 ve 10 hafta boyunca gavajla günlük 1 mL 1x1010 cfu/mL L. rhamnosus verildi. Sıçanları intraperitonal üretan enjeksiyonla anestezi altına alıp kafatasının sol korteks üstündeki kısmı kaldırdıktan sonra somatomotor alana elektrotlar yerleştirildi. Penisilin intrakortikal olarak uygulanıp sonrasında 120 dakika ECoG kaydı alındı ve veriye dönüştürülerek yazılım programı ile analizi yapıldı. Bu analizler epileptiform aktivitenin latensi, diken dalga sıklığı ve genliği açısından değerlendirildi. Ayrıca L. rhamnosus probiyotik takviyesinin GABA seviyesi ve antioksidan mekanizmalar üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacı ile deney gruplarından serum ve beyin dokusu örnekleri alınıp ELİSA testi yapıldı. ELİSA testi ile serum ve beyin dokusu örneklerindeki GABA, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GPx) değerleri ölçüldü. LBR ve DZM'nin birlikte uygulandığı gruplarda epileptiform aktivite başlama latensinin uzadığı görülmüştür. LBR'nin toplam epileptiform aktivite diken dalga sıklığını kontrol grubuna göre azalttığı gösterilmiştir. LBR'nin epileptiform aktivite diken dalga genliğinde de benzer şekilde düşme gözlemlenmiştir. Özellikle LBR10 ve LBR-DZM-10 gruplarında bu anlamlılık daha belirgin olduğu gözlenmiştir. LBR uygulanan gruplardan alınan örneklerden CAT, SOD ve GPx seviyeleri, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında bir anlamlılık gözlenmemiştir. LBR uygulanan gruplardan alınan serum GABA düzeyi kontrol grubuyla benzer iken, beyin dokusunda LBR4 grubunun GABA düzeyi kontrol grubuna göre daha fazla olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, epilepsinin oluşum ve tedavisinde probiyotiklerin önemli bir antiepileptik etkiye sahip olabileceği düşünülmektedir. Nörodejeneratif hastalıklar ve probiyotikler arasındaki bağıntının değerlendirilebilmesi, daha fazla klinik ve deneysel çalışmalarla mümkün olacaktır. Anahtar Kelimeler: Elektrokortikografi, Epilepsi, GABA, Lactobacillus rhamnosus, Sıçan, Oksidatif Stres