Lise 9. sınıf öğrencilerinin frotaj tekniğini kullanarak yaptıkları çalışmalardaki metaforlar

Görsel sanatlar dersinin öğrencilerin hayal gücü, yaratıcı düşünme becerileri ve eleştirel bakış açısı kazanmasına katkı sağladığı düşünülmektedir. Bu ders kapsamında öğrencilere sanatın elemanları ve sanatsal düzenleme ilkeleri kavratılmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın temel amacı; Lisede öğrenim gören öğrencilerin sanatın elemanlarından biri olan doku konusu kapsamında öğrencilere frotaj tekniğinin kavratılması, bu teknikle çalışma yapmanın onlara ne gibi katkı sağladığı, oluşturdukları tasarımlarda kendi görüşlerinden yola çıkarak çalışmalarında ne gibi metaforlar (benzetmeler) yaptıklarının incelenmesidir. Araştırma nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi şeklinde yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Bingöl İli, Yedisu İlçesi, Yedisu Çok Programlı Anadolu Lisesi 9. sınıfta öğrenim gören ve tesadüfi örneklem seçimi yöntemiyle belirlenmiş 20 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında öğrencilerin frotaj tekniğine dair bilgi düzeylerini ölçmek için ön test uygulanmıştır. Ardından öğrencilerle detaylı olarak frotaj tekniği içerikli dersler işlenmiş ve bu tekniği kullanarak birer çalışma yaptırılmıştır. Ayrıca yapılan son test uygulamasıyla tekniğe ilişkin bilgi düzeylerinde gelişme olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Uygulama çalışması tamamlandıktan sonra; öğrencilerin açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla, frotaj tekniği ile çalışmanın kendilerine ne gibi katkıda bulunduğunu ifade etmeleri sağlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin ön testleri ile son testleri arasında olumlu yönde anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu yöntemlerle toplanan veriler Wilcoxon işaretli sıralar testi aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılan uygulamadan sonra öğrencilerin kendi görüşlerinden yola çıkarak çalışmalarında ne gibi metaforlar (benzetmeler) yaptıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin yaptıkları uygulama çalışmalarında yaşadıkları coğrafyadan esinlendikleri ve bu yönde metaforlar kullandıkları belirlenmiştir. Frotaj tekniği ile çalışmanın öğrencilere farklı bakış açısı kazandırdığı, onların hayal güçlerini geliştirdiği, aynı zamanda malzeme ve zaman açısından oldukça ekonomik olduğu için görsel sanatlar dersinde doku konusu işlenirken frotaj tekniğinin ders içerisinde yer alması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Frotaj, Metafor, Max Ernst, Doku, Otomatizm,