Lise tarih ders kitaplarında Osmanlı modernleşme süreci

Bu araştırmada 1789?1918 yılları arasında Osmanlı çağdaşlaşma sürecinin lise tarih ders kitaplarına yansımaları incelenmiştir. Osmanlı modernleşme süreci XVII. XVIII. ve XIX yy. ıslahat hareketlerinden oluşmakla beraber asıl süreci 1789?1918 yılları arası oluşturmaktadır. Bunun nedeni bu yıllar içinde Batı tarzı daha köklü ıslahatlar yapılmasıdır.1299?1922 yılları arasında yaşayan Osmanlı devleti gerek iç dinamikleriyle gerekse de 1718'den sonra Avrupa'dan etkilenerek bir yenileşme çabası içine girmiştir. Geçmiş dönem çağdaşlaşma hareketlerinin incelenmesi çağdaşlaşma sürecinde bugün hangi noktada olduğunun görülebilmesi ve bu doğrultuda doğru kararlar alınabilmesi için önemlidir. Tarih eğitimi ve öğretimi gününü anlayan ve değerlendiren geçmişle gelecek arasında bağ kurabilen, ülkesini çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmak için çalışan bireyler yetiştirme açısından önemlidir.Bu nedenle Osmanlı çağdaşlaşma sürecinin tarih kitaplarına ne şekilde yansıdığını göstermek amacıyla 1789 -1918 yılları arasında yer alan süreç tez konusu olarak incelenmiştir. Bu araştırmada 1976?2003 yılları arasındaki zaman diliminde Türkiye'de okutulmuş olan veya okutulan Tarih II ve Tarih III kitaplarına, 1789?1918 yılları arasındaki Osmanlı Çağdaşlaşma sürecinin etkileri ve bu etkilerin yansıması araştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmada tarama modellerinden yararlanılmış, verilerin toplanmasında belgesel tarama yoluna gidilmiştir.Araştırmanın sonucunda Osmanlı Çağdaşlaşma sürecinin lise tarih ders kitaplarında Çağdaşlaşma veya Modernleşme başlıkları altında değil Islahatlar ve Değişmeler başlıkları altında incelendiği belirlenmiştir. Ayrı bir başlıkla çağdaşlaşma kavramına yer verilmemiştir. Ders kitaplarında yazarlar genelde birbirine benzer anlatımlar kullanmış, konuyu destekleyici unsurlara daha az yer vermişlerdir.