Lömbürdekini mağarası'nın (Kalecik-Ankara) yarasa (Chıroptera) aktivitesinin ve abiyotik koşullarının belirlenmesi

Chiroptera takımı üyelerinin en önemli tüneme alanlarından biri mağaralardır. Yarasaların her bir biyolojik döneminde tercih ettiği mağara değişebilmektedir. Bu durum mağaranın fiziksel özelliklerinden, mağara çevresinin yapısından, yarasaların bireysel ve dönemsel ihtiyaçlarından kaynaklanır. Lömbürdekini Mağarası'nı Rhinolophus mehelyi, Myotis myotis, Myotis blythii ve Miniopterus schreibersii türlerinin kullandığı bilinmektedir. Bu çalışmada söz konusu mağaranın dönemsel yarasa aktivitesinin ve abiyotik koşullarının belirlenmesi amaçlandı. Amaç doğrultusunda mağarada Nisan 2022-Eylül 2023 tarihleri arasında periyodik araziler düzenlendi. Mağara içinde 6 farklı istasyon bölgesi belirlendi. Bu istasyonlarda mağaranın sıcaklık, nem, CO2, H2S, CO, O2 seviyeleri ve yarasa aktivitesi araştırıldı. Ölçülen parametrelerin ve yarasa aktivitesindeki değişkenliğin birbiriyle ilişkisi istatistiksel olarak uygun testlerle sınandı. Mağara içindeki sıcaklık, nem ve CO2 değerleri mağara dışı ile kıyaslandı. Mağara ekosistemlerinin sabit koşullar sunduğu düşünülse de elde edilen bulgular Lömbürdekini Mağarası'nın bazı parametreler açısından dış ortamdan izolasyon derecesinin düşük olabileceğini bazı parametreler açısından ise görece kararlı koşullar sunduğunu göstermektedir. Mağara, yarasaların %82'si tarafından gebelik ve yavrulama-yavru bakımı; %16'sı tarafından çiftleşme; %2'si tarafından hibernasyon döneminde kullanılmaktadır. Mağarada en fazla kaydedilen tür Myotis myotis/blythii; en az kaydedilen tür Rhinolophus mehelyi'dir. Bu çalışmada da görüdüğü gibi yıl boyunca alınan ölçümler ve mağarayı kullanan yarasaların aktiviteleri değişkenlik gösterebilmektedir. Koruma biyolojisi çalışmalarında türü ve habitatı tanımak büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında mağara ekosistemlerini ve mağara yarasalarını koruyabilmek için yıl boyunca yapılacak çalışmaların önemi vurgulanmaktadır.