Makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) genotiplerinin morfolojik özellikleri ile verim ve kalite ilişkilerinin incelenmesi

Dünya genelinde değişen iklim değişikliği, kuraklık gibi gıda güvenliğini olumsuz etkileyecek abiyotik stres faktörlerini meydana getirmektedir. İnsan beslenmesinde kilit rol oynayan buğday dünya genelinde büyük öneme sahip bir tahıl türüdür. Bu tezde kuraklık stresi altında yetiştirilen makarnalık buğday genotiplerinin fizyolojik, morfolojik ve verim parametrelerine bakılarak, kuraklık stresine tolerası yüksek genotiplerin tanımlanması amaçlanmıştır. Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümüne ait araştırma ve geliştirme alanında 2021-2022 buğday yetiştirme sezonunda yürütülen bu araştımada, 20 farklı makarnalık buğday genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen parametreler istatistik analize tabi tutulmuş olup genotipler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p≤0.01 seviyesinde). Genotiplerden ön plana çıkan YM 12 ve EYM 3 genotipleri, abiyotik stres faktörlerine karşı yapılacak ıslah çalışmaları için genetik materyal olarak yeni çeşitlerin ıslah edilmesinde katkı sağlayabilecektir. Tane verimi yönünden bakıldığında en yüksek değer 188,40 kg da-1 ile YM 12 genotipinde elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Makarnalık Buğday, Kalite, Genotip, Verim, Triticum durum