Matematiksel modellemeye dayalı öğrenme ortamlarının 7. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığının gelişimine ve akademik başarısına etkisi

Matematiksel modellemeden eğitim sürecinde yararlanıldığında doğası gereği öğrencilerin matematiksel yeterliliklerini geliştirmek, matematiğe yönelik ilgisini arttırmak, kavramları anlamlı öğrenmelerini sağlamak gibi birçok bilgi ve beceri kazanımına katkı sağlayacaktır. Bununla birlikte hem akademik başarının hem de günümüzde her bireyin sahip olması istenen matematik okuryazarlığının gelişimine de etki edebileceği düşünülmektedir. Sistematik olarak modellemenin kullanıldığı sınıflarda bu gelişimlerin incelenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, matematiksel modellemeye dayalı öğrenme ortamlarının 7. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığının gelişimine ve akademik başarısına etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcıları bir devlet okulunun ortaokul 7. sınıflarında öğrenim gören 60 öğrencidir. Çalışma kapsamında belirlenen iki 7. Sınıf şubesinden deney grubunda modellemeye dayalı öğrenme ortamı yaratılmış kontrol grubunda ise modelleme uygulamaları yapılmadan öğretim gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öğrencilerin akademik başarılarındaki gelişimi incelemek için Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün yayınladığı 7. Sınıf Beceri Temelli Testlerinden oluşan ( 6 Ünite ), 124 soruluk, Tam Sayılarla İşlemler, Rasyonel Sayılar ve Rasyonel Sayılarla İşlemler, Cebirsel İfadeler – Eşitlik ve Denklem, Oran ve Orantı – Yüzdeler, Doğrular ve Açılar – Çokgenler - Çember ve Daire, Veri Analizi – Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri konularındaki 7. Sınıf Beceri Temelli Testleri kullanılmıştır. Öğrencilerin matematik okuryazarlıklarının belirlenmesinde ise Altun, Gümüş, Akkaya, Bozkurt, Ülger'in (2018) belirlediği, PISA (Programme for International Student Assesment) Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı 2003 ile 2006 uygulamalarında kullanılmış olan ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın ( MEB ) (2005) Türkçe 'ye tercüme ederek yayımladığı 53 soru arasından, 9 sorudan oluşan "Matematik Okuryazarlığı Başarı Düzeyini Belirleme Ölçeği" (MOBDBÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın başında deney ve kontrol gruplarına ön test olarak matematik okuryazarlığı ölçeği ve 7. Sınıf Beceri Temelli Testleri uygulanmıştır ve ardından deneysel çalışmaya geçilmiştir. Kontrol grubunda öğretim klasik ders anlatımı şeklinde devam ederken deney grubunda ders anlatımlarına ek olarak 10 adet matematiksel modelleme etkinliği uygulaması gerçekleştirilmiştir. Modelleme etkinlikleri uygulanırken öğrenciler gruplar halinde çalışmış sonrası ise çözümler tartışılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki uygulamalarda ön test ve son test olarak 7. Sınıf Beceri Temelli Testleri ve okuryazarlık testi uygulanmıştır. Çalışmanın veri toplama araçlarının analizinde nitel ve nicel analiz kullanılmıştır. 7. Sınıf Beceri Temelli Testlerinde doğru yanıtlar "1", boş ve yanlış yanıtlar "0" olarak kodlanarak her öğrencinin aldığı toplam puan belirlenmiştir. Okuryazarlık testinin analizinde ise Altun, Gümüş, Akkaya, Bozkurt, Ülger'in (2018) oluşturduğu dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır, doğru yanıtlar "2 puan", yarım – eksik yanıtlar "1 puan", boş ve yanlış yanıtlar "0 puan" şeklinde kodlanarak öğrencinin aldığı toplam puan hesaplanmıştır. Çalışmada öncelikle frekans dağılımı tablosu, normallik testi, karşılaştırma ve ilişki testlerinde parametrik testler uygulanmıştır. Sonuç olarak deney grubunda, Matematik Okuryazarlığı Başarı Düzeyini Belirleme Ölçeği ön/son test düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Matematik Okuryazarlığı Başarı Düzeyini Belirleme Ölçeği son test seviyeleri manidar seviyede yüksektir. Tam Sayılarla İşlemler Testi ön/son test, Rasyonel Sayılar ve Rasyonel Sayılarla İşlemler Testi ön/son test, Cebirsel İfadeler – Eşitlik ve Denklem Testi ön/son test, Oran ve Orantı- Yüzdeler ön/son test, Doğrular ve Açılar- Çokgenler Testi ön/son test, Veri Analizi – Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri Testi ön/son test düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Uygulanan Testlerin son test seviyeleri manidar seviyede yüksektir. Bu çalışmanın bütününden hareketle matematiksel modellemeye dayalı öğrenme ortamlarının 7. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığının gelişimine ve akademik başarısına etkisi pozitif olarak etkide bulunduğu neticesine varılmıştır. Çalışmanın devamı niteliğinde yapılacak araştırmalarda daha uzun sürede öğrencilere sağlanacak olan modellemeye dayalı öğrenme ortamlarının öğrencilerin lise ve üniversitedeki başarılarının yanı sıra gündelik hayatları ve iş hayatlarında da başarılarının gözle görülür ve ölçülebilir düzeyde artacağı düşünülmektedir.