Mide asit sekresyonu ve müküs miktarının düzenlenmesinde ghrelinin rolü

ÖZET Mide asit sekresyonu ve müküs miktannın düzenlenmesinde ghrelin'in rolü. Bilgin M., Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Diyarbakır 2005. Amaç: Ghrelin hormonunun mide asit sekresyonunda işlevi bulunmaktadır. Bu işlevini de gastrin veya vagal stimulasyon üzerinden gerçekleştirmektedir. Nitrik oksit (NO), vücutta besin alınımının düzenlenmesinde önemli görevler alır. Bir NO inhibitörü olan N-nitro-L-arginine methyl ester(L-NAME)'in, ghrelinin besin almımını indükleyen etkisini inhibe ettiği gösterilmiştir. Biz de bu bilgileri araştırmak üzere, intravenöz yolla ghrelin ve ghrelin+L-NAME uyguladığımız sıçanlarda mide asit sekresyonu ve yapışkan müküs düzeylerini inceledik. Materyal ve Metod: Bu çalışmada 200-300 gr. ağırlıklarında Wistar Albino sıçanlar kullanıldı. Deneylere başlamadan önce sıçanlar 24 saat süresince aç bırakıldı ancak su içmelerine izin verildi. Mide asit sekresyonu çalışmamızda pilor ligasyon metodunu kullandık. Hafif eter anestezisi altında, batın orta hattında küçük bir insizyon uygulanarak pilor bağlandı ve abdominal duvar kapatıldı. Pilor ligasyonu esnasında birinci gruba intravenöz yolla 20 ug/kg ghrelin enjeksiyonu uygulandı, ikinci gruba i.v. ghrelin'e ek olarak subkutan 70mg/kg L-NAME verildi ve hayvanlar 3 saat sonra feda edildi. Kontrol grubu sıçanlara 0.5 mi serum fizyolojik tek doz olarak pilor ligasyonundan hemen sonra intravenöz olarak verildi ve 3 saat sonra mide asit sekresyonu ile ilgili I. ve II. grubuna uygulanan işleme tabi tutuldu. Daha sonra hayvanların mideleri çıkarılarak mide sıvısı toplandı ve supernatant volümü ölçüldü. Alınan sıvı 0.01 N NaOH ile 1/20 titrasyonda ve 7 pH'da dilüe edildi. Bulgular: Mide sekresyon hacmi açısından ghrelin grubu ile kontrol grubu arasında istatistiki olarak bir farklılık gözlenmezken, ghrelin+ L-NAME grubunda önemli bir azalma gözlendi (p<0.01). Asit düzeyi açısından yapılan karşılaştırmada ghrelin grubunda önemli bir artış saptanırken (p<0.05), ghrelin+L-NAME grubunda belirgin bir azalma görüldü (p<0.001). Plazma total nitrit düzeyleri açısından karşılaştırıldığında, ghrelin grubundaki artış diğer gruplara göre belirgindi (p<0.01). Plazma ghrelin düzeyleri açısından gruplar arasında istatiksel olarak önemli bir farklılık gözlenmedi (p>0.05). Ghrelin grubunda yapışkan müküs miktarında, kontrol IVgrubuna göre önemli bir artış gözlendi (p<0.05). Ghrelin+L-NAME grubunda yapışkan müküs miktarları açısından kontrol grubuna ve ghrelin grubuna göre belirgin bir azalma saptandı (p<0.01). Sonuçlar: Bu çalışma ghrelin uygulanımının mide asit salımmını arttırdığını ancak ghrelin+L-NAME uygulanımının ise azalttığını gösterdi. Ghrelin uygulanımıyla artan mide yapışkan müküs miktarı ise ghrelin+L-NAME uygulanımıyla azalma gösterdi. Anahtar Sözcükler: asit sekresyonu, ghrelin, mide müküs miktarı