
232
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Deneysel hipertansiyon modelinde agomelatinin arteriyel kan basıncı ve kardiyak yeniden şekillenme üzerine etkisinin incelenmesi
Giriş ve Amaç: Agomelatinin hipotansif etkilerinin altında yatan mekanizmalar ve kardiyak yeniden şekillenme üzerine etkileri tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı, NOS inhibisyonu ile oluşturulan deneysel hipertansiyon modelinde agomelatinin arteriyel kan basıncı ve kardiyak yeniden şekillenme üzerine olası etkisinde NO/cGMP, HSP90 ve antioksidan mekanizmaların rolünü araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Spraque-Dawley türü 32 adet yetişkin erkek sıçan Kontrol (K), Agomelatin (AGO), Hipertansiyon (HT) ve Hipertansiyon+Agomelatin (HT+AGO) olmak üzere dört gruba ayrıldı. HT ve HT+AGO gruplarının içme suyuna 6 hafta boyunca L-NAME 400 mg/L eklendi. Deneyin son iki haftası AGO ve HT+AGO gruplarına agomelatin (40 mg/kg/gün) intraperitonal olarak verildi. Serum ve sol ventrikülde eNOS, cGMP ve HSP90 düzeyleri ELISA yöntemiyle, NO düzeyi spektrofotometrik yöntemle incelendi. Sol ventrikül dokusunda ERK1/2 ve p-ERK1/2 western blot ve immünohistokimyasal yöntemlerle, MDA ve GSH düzeyleri ise spektrofotometrik yöntemle incelendi. Ayrıca sol ventrikül kardiyomiyosit çapları Hematoksilen Eozin ile boyanarak belirlendi. Bulgular: Sistolik kan basıncı HT grubunda ilk haftadan itibaren K grubuna göre yükselirken (p<0,001), HT+AGO grubunda HT grubuna kıyasla azaldı (p<0,001). HT+AGO grubunda, serum eNOS, NO ve cGMP düzeyleri ile sol ventrikül GSH düzeyleri HT grubuna göre yüksek bulundu (tümü p<0,05). Serum HSP90 düzeyi ise HT+AGO grubunda K grubuna göre yüksek bulundu (p<0,05). Sol ventrikül dokusunda p-ERK1/2 / ERK1/2 oranı HT grubunda K grubuna göre yüksek (p<0,01) ancak HT+AGO grubunda HT grubuna göre düşük bulundu (p<0,05). Sol ventrikül kardiyomiyosit çapı HT ve HT+AGO gruplarında, K ve AGO gruplarına göre yüksekti (tümü p<0,01). Sonuç: Agomelatinin arteriyel kan basıncı üzerine azaltıcı etkisinde NO-cGMP yolağı ve HSP90 düzeyi artışı rol oynamaktadır. Agomelatin, kardiyak dokuda GSH düzeyinde yükselmeye neden olarak antioksidan etki ve ERK1/2 protein aktivasyonunu azaltarak antihipertrofik etki oluşturabilir. Ancak bu etkiler sol ventrikülde morfolojik düzeyde belirgin değişime neden olmamıştır.
Fruktozdan zengin beslenen sıçanlarda Sestrin-AMPK-mTORC1 yolağının kardiyak yeniden şekillenmedeki rolü
Giriş ve Amaç: Stresle uyarılabilen hücre içi proteinler olan sestrinler ile birlikte, AMPK aktivasyonu ve mTORC1 inhibisyonunun kardiyak hipertrofinin azaltılmasında rol oynadığı bildirilmiştir. Ancak fruktozdan zengin beslenmeye (FZB) bağlı kardiyak yeniden şekillenmede, sestrin1/2/3 ekspresyonları ile birlikte AMPK-mTORC1 yolağını araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, FZB'ye bağlı kardiyak yeniden şekillenmede ve ayrıca FZB ile birlikte AMPK aktivatörü metformin uygulanması durumunda, sestrin1/2/3-AMPK-mTORC1 yolağının rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kontrol (K), Metformin (Met), Fruktoz (F), Fruktoz+Metformin (FMet) olarak gruplandırılan erişkin 32 Sprague-Dawley dişi sıçanın, on hafta boyunca ad libitum beslenmesi sağlanırken; K ve Met gruplarına içme suyu, F ve FMet gruplarına 200gr/L dozunda fruktoz solüsyonu verildi. Son iki haftada Met ve FMet gruplarına intraperitoneal metformin (100mg/kg/gün) enjeksiyonu yapıldı. Sol ventrikülde sestrin1/2/3 gen ifadeleri Real-Time PCR ile analiz edildi. Sestrin1/2/3, AMPK, p-AMPK, mTORC1 substratı olan P70S6K ve p-P70S6K protein düzeyleri ticari ELISA kitleri ile belirlendi. Sol ventrikül dokusu histopatolojik olarak incelendi. İstatistiksel analizde, Kruskal-Wallis, Bonferroni düzeltmeli Dunn testi kullanıldı. Bulgular: F ve FMet gruplarında, Met ve K grubuna göre kardiyomiyosit çapı (tümü p<0,05) ve kardiyak dokuda fibrotik alan yüzdesi (tümü p<0,01) yüksek bulundu. mTORC1 aktivasyonunu gösteren p-P70S6K protein düzeyleri F grubunda, K ve Met gruplarına göre yüksek olup (p<0,05), FMet grubunda değişiklik göstermedi. Sestrin1/2/3, AMPK, p-AMPK ve P70S6K protein düzeylerinin tüm gruplarda benzer olduğu saptandı. Sestrin 1 gen ifadesi FMet grubunda, Met grubuna göre yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: Fruktozdan zengin beslenme sol ventrikülde, sestrin1/2/3 protein-gen ifadesini ve AMPK aktivasyonunu değiştirmeksizin mTORC1 aktivasyonunu artırmakta, miyosit çapı ve miyokardda fibrotik alanı artırıcı yönde değişiklikler oluşturmaktadır. Çalışmamız, mTORC1 aktivasyonundaki artışın sestrinler ve AMPK'dan bağımsız meydana gelmiş olduğunu düşündürmektedir. Ayrıca FZB ile birlikte metformin uygulamasına bağlı olarak sestrin 1 gen ifadesinin artış göstermesi, sestrin1/2/3-AMPK-mTORC1 yolağında öncelikle sestrin 1 düzeylerinin etkilenebileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: AMPK, fruktoz, kardiyak hipertrofi, metformin, mTORC1, sestrinler
Süperfisyal femoral arter lezyonlarında endovasküler tedavi yöntemi olarak aterektomi, stent ve ilaçlı balon anjioplasti sonuçlarının karşılaştırılması
Bu çalışmada akut kritik bacak iskemisi belirtileri ile hastaneye başvuran ve yapılan incelemelerde periferik arter hastalığı tanısı konmuş ve tedavisinde süperficial femoral artere endovasküler girişim uygulanmış hastaların, tedavi sonrasındaki süreçte ayak bileği-brakial arter indeksi (ABI) ölçümleri ve şikayetleri değerlendirildi. Yapılan değerlendirme sonucu endovasküler tedavi yöntemleri arasında süperficial femoral arter içi açıklığını sağlama ve devam ettirmeye yönelik etkinliklerinin saptanması amaçlandı. Hastaların demografik risk faktörleri; yaşı, cinsiyeti, kronik böbrek yetmezliği (KBY), koroner arter hastalığı (KAH), diyabetus mellitus (DM), kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), hipertansiyon (HT), serebrovasküler hastalık (SVH), hiperlipidemi (HL), sigara kullanımı, kullandığı ilaçlar, ağrı ve yürüme mesafeleri sorgulandı, laboratuvar tetkikleri yapıldı. 6 aylık kontrol izlemine alınan hastaların 3 ay ara (1. ölçüm, 2. ölçüm, 3.ölçüm ) ile ayak bileği- brakial arter indeksi ölçümleri değerlendirildi. Çalışmaya katılan 62 hastanın, ayak bileği- brakial arter indeksi ölçümlerinin değerlendirilmesi sonucu uygulanan endovasküler tedavi girişimlerinin arasında süperficial femoral arter içi açıklığını sağlama ve devam ettirmeye yönelik etkinliklerinin aynı olduğu aralarında anlamlı bir fark olmadığı saptandı. Ayak bileği- brakial arter indeksine ek olarak ağrı, yürüme mesafesi ve ampütasyon gerçekleşmesi şikâyetlerinden elde edilen verilerin değerlendirilmesi de endovasküler tedavi girişimleri arasında fark olmadığını destekler niteliktedir. Yapılan araştırma nihayetinde periferik arter hastalığı tanısı almış olan hastalarda süperficial femoral artere uygulanacak olan endovasküler tedavi girişimlerinin yararlılıkları eşdeğer olduğundan, hastanın hekim tarafından değerlendirilmesi sonucu hasta için en uygun olan endovasküler girişime karar verilip, ivedilikle uygulanabileceği sonucuna ulaşıldı.
Beyin iskemi-reperfüzyonunda 3',4'-Dihydroxyflavonolun korteks oksidan/ antioksidan sistem ve transmitter düzeylerine etkisi
Global serebral iskemiden (GCI) sağ kalanlarda spontan dolaşımın geri dönüşünü takiben serebral enfarktüs, nöron kaybı ve beyin hasarına neden olabilir. Mevcut çalışmada sıçanlarda beyin iskemi-reperfüzyonu sonrasında 1 hafta süreli 3',4'-Dihydroxyflavonol (DiOHF) takviyesinin serebral korteks dokusundaki oksidan-antioksidan sistem ve transmitter düzeylerine olan etkisi incelendi. Çalışma Wistar-albino türü erkek sıçanlar üzerinde gerçekleştirildi. Toplam 28 adet sıçan kullanılan araştırmada gruplar şu şekilde oluşturuldu. Kontrol grubu (n=6): Bu gruptaki hayvanlara herhangi bir anestezi ve cerrahi işlem yapılmadı. Sham Grubu (n=6): Bu gruptaki hayvanlarda genel anestezi oluşturulduktan sonra karotid arter bölgeleri açılıp kapatıldı. Uygulama sonrası 1 hafta süreli çözücü uygulaması yapıldı (1 ml DiOHF çözücüsü). İskemi-Reperfüzyon (İ/R) Grubu (n=8): Genel anestezi altında sıçanlarda karotid arterler izole edildikten sonra 30 dakika süreyle ligate edilerek iskemi ve takiben reperfüzyon gerçekleştirildi. Reperfüzyonu takiben 1 hafta boyunca 1 ml DiOHF çözücü uygulanmıştır. İskemi-Reperfüzyon + DiOHF Grubu (n=8): Genel anestezi altında sıçanlarda karotid arterler 30 dakika ligasyonla iskemi yapıldıktan sonra reperfüzyon ve sonrasında 1 hafta süreli DiOHF takviyesi yapıldı. Çalışmanın sonuçları sıçanlarda deneysel beyin iskemi-reperfüzyonu sonrası 1 hafta süreli DiOHF uygulamasının beyin serebral korteks dokusunda oksidan aktivite göstergesi olan MDA artarken antioksidan aktivite belirteçlerinden olan GPX, SOD, katalaz ve TRx 2 değerleri önemli şekilde baskılanmıştır. Beyin İ/R aynı zamanda glutamat ve GABA seviyelerinde de yükselmelere yol açmıştır. Ancak iskemi-sonrası reperfüzyonla 1 hafta süreli DiOHF uygulaması frontal korteks dokusunda oluşan bahsedilen değişiklikleri düzeltmiştir. Çalışmanın sonuçları sıçanlarda deneysel beyin iskemi-reperfüzyonu sonrası 1 hafta süreli DiOHF uygulamasının beyin serebral korteks dokusunda oksidan/ antioksidan sistem ve transmitter düzeyleri üzerinde olumlu etkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: CAT; GABA; Glutamat; GPx; MDA; Serebral korteks; SOD; TRx 2
Deneysel diyabet modeli oluşturulan sıçanlarda düzenli egzersizin karaciğer ve kas dokusunda farklı TRP kanallarının ekspresyonu üzerine etkisi
Tip 2 Diyabet, pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu ortaya çıkan hiperglisemi ile karakterize kronik bir hastalıktır. TRP kanal genleri, pankreasın alfa ve beta hücrelerinde yüksek seviyelerde bulunur ve bu genler insülin direnciyle bağlantılıdır. Egzersiz, günümüzde tip 2 diyabet tedavisinde önemli bir araçtır. Bu çalışmanın ana amacı, deneysel olarak oluşturulan tip 2 diyabet modelinde, düzenli egzersiz uygulamalarının iskelet kası ve karaciğer dokularındaki TRPC1, TRPC6 ve TRPM7 gen ekspresyonları üzerindeki etkilerini incelemekti. Çalışmanın başında, yetişkin erkek sıçanlar dört gruba ayrıldı: kontrol, diyabet, egzersiz ve diyabet artı egzersiz grupları. Diyabet gruplarına yüksek yağlı diyet verildi ve ardından 35 mg/kg streptozotosin enjeksiyonu yapıldı, böylece deneysel tip 2 diyabet modeli oluşturuldu. Diyabet durumu doğrulandıktan sonra, sıçanlara 4 hafta boyunca yüzme egzersizi yaptırıldı. Egzersiz periyodunun sonunda sıçanlar servikal dislokasyon yöntemiyle ötenaziye tabi tutuldu ve iskelet kası (gastroknemius) ile karaciğer örnekleri alındı. Alınan örneklerde TRPC1, TRPC6 ve TRPM7 ekspresyonları RT-PCR yöntemiyle analiz edildi. Analizler sonucunda, diyabet grubunda serum insülin seviyelerinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu tespit edildi (p≤ 0,05). Egzersiz ve diyabet artı egzersiz gruplarında ise serum insülin seviyeleri diyabet grubuna kıyasla daha düşük bulundu (p≤ 0,05). Kas ve karaciğer dokusunda, TRPC1 ve TRPC6 ekspresyonları diyabet artı egzersiz grubunda, diyabet grubuna göre yüksek seviyelerde gözlemlenlendi (p≤ 0,05). Bu bulgular, egzersizin, tip 2 diyabetin yol açtığı insülin direncini, TRP kanalları aracılığıyla iyileştirebileceğini göstermektedir.
Deneysel Parkinson Hastalığı modelinde mitokondri transplantasyonu ve egzersizin etkilerinin karşılaştırılması
Parkinson hastalığı (PH), beyindeki dopamin salgılayan nöronların dejenerasyonuyla ilişkilidir. PH; harekete başlamada zorluk, tremor, yavaş ve küçük hareketler yapma gibi lokomotor ve spontan aktivitelerin bozukluğu ile kendini gösterirken yıllar içinde yavaşça gelişir. Dopaminerjik nöronlardaki mitokondriyal disfonksiyonlar PH'nin birçok farklı nedeni arasındadır. Son zamanlarda, ekzojen mitokondri transplantasyonunun mitokondriyal disfonksiyonu düzelttiği ve PH'nin klinik semptomlarını hafifletmeye yardımcı olduğu bildirilmiştir. Egzersizin faydalı etkisi PH'de iyi belgelenmiştir. Çalışmanın amacı, 1-metil-4-fenil-1,2,3,6-tetrahidropiridinin (MPTP) ile indüklenen PH fare modelinde egzersiz ve mitokondri naklinin terapötik etkilerini incelemektir. MPTP, C57BL farelere intraperitoneal olarak enjekte edilmiştir. Enjeksiyon işlemi aynı gün içerisinde 4 sefer 20 mg/kg dozla, 2 saat aralıklı uygulanmıştır. PH'nin gelişmesinden 7 gün sonra koşu bandı egzersizleri 4 hafta boyunca haftada 5 gün, 30 dakika, 20 m/dk hızda yapılmıştır. Fare karaciğerinden izole edilen sağlıklı mitokondriler tedavi gruplarına bir hafta ara ile dört kez olacak şekilde intranazal yolla verilmiştir. Spontan aktivite ve lokomotor aktivite testleri tüm gruplara üç farklı seansta (PH'den önce, PH'den sonra ve tedavinin sonunda) uygulanmıştır. İntranazal olarak nakledilen mitokondrilerin beyine ulaştığı floresan mikroskopisi ile doğrulanmıştır. Egzersiz gruplarında ve mitkondri tedavisi alan gruplarda, PH semptomları aktivite testleri açısından azalmıştır. Bunun yanı sıra yapılan moleküler incelemelerde beyinde Bax/Bcl-2 oranının egzersiz yapan gruplarda azaldığı tespit edilmiş ancak mitokondri alan gruplarda bu azalmanın tersine döndüğü görülmüştür. Beklenilenin aksine mitokondri transplantasyonu moleküler açıdan olumsuz etkilerde bulunmuştur. Kaspaz 1 ve 3 proteinlerinin artışına sebep olarak beyinde apoptotik süreçleri tetikleyebileceği kanısına varılmıştır. Davranış testlerinde görülen egzersiz ve mitokondrinin sinerjik etkilerinin moleküler düzeyde gerçekleşmediği tespit edilmiştir. Egzersiz, PH'deki semptomları azaltan geleneksel bir yaklaşımdır. Bununla beraber mitokondrilerin intranazal yol ile beyine ulaştırılması, yöntemin invaziv olmaması ve insana kolay uygulanabilir olması açılarından umut vaat eden bir tedavi yöntemi olarak göze çarpmaktadır. Ancak alınan sonuçlar mitokondri gibi çok büyük yapıların bu yolla verilmesinin çok etkin olmadığını göstermektedir. Bunun yanı sıra nörodejeneratif hastalıklarda mitokondri kullanımına soru işaretleri bırakmıştır.
Kafein ve glikoz tüketiminin prefrontal korteks aktivitesi ve bilişsel performans üzerine etkisi
Kafein; kahve, çikolata, çeşitli içecekler ve çok sayıda tedavinin içeriğinde yer alan ve bilişsel işlevleri iyileştirmek için kullanılan bir psikoaktif ilaçtır. Glikoz ise memeli metabolizmasında en yaygın bulunan diyet şekeridir. Başta enerji içecekleri olmak üzere çeşitli ürünlerde kafein ve glikozun birlikte kullanımı söz konusudur. Araştırmamızda kafein ve glikozun tekil ve birlikte tüketimlerinin prefrontal korteks aktivitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmaya 40 sağlıklı erkek gönüllü katılmıştır. Katılımcılar kafein (200mg), glikoz (25g), kafein+glikoz (200mg+25g) ve boş kapsül olmak üzere 4 grupta incelenmiştir. Bilişsel performansları karşılaştırmak için sözel hafıza, Stroop ve N-geri testleri kullanılmıştır. Testler sırasındaki prefrontal korteks aktivitesi ise Fonksiyonel yakın kızılötesi ışın spektroskopisi (fNIRS) yöntemiyle kaydedilmiştir. Katılımcıların ilgili maddeyi (kafein, şeker vs) almadan önce ve aldıktan sonraki sergiledikleri test performansları ve fNIRS verileri gruplar arasında ve grup içinde ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda kafein ve glikozun tekil ve birlikte tüketiminin sözel hafıza üzerine bir etkisi görülmemiştir. Kafein grubunda yer alan katılımcılarda kafeinin uygulanmadığı ilk performanslarına kıyasla kafein tüketimine bağlı olarak reaksiyon zamanında anlamlı bir azalma gözlenmiştir. Glikoz grubunda yer alan katılımcılar sadece zorlu çalışma belleği görevi şartlarında ilk performanslarına kıyasla reaksiyon zamanında iyileşme göstermişlerdir. Kafein ve glikozun beraber tüketiminin test performansları üzerine bir etkisi görülmemiştir. Test performansları gruplar arası değerlendirildiğinde hiçbir grup kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir değişim göstermemiştir. Görevler sırasında prefrontal korteksin hemodinamik aktivitesi, kafein ve glikozun birlikte tüketilmesi ile tekil tüketilmesi arasında çeşitli farklılıklar göstermiştir.
Otonom duysal meridyen tepkinin otonom yanıt ve bilişselperformans üzerine etkisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi
ASMR (Otonom Duysal Meridyen Tepki, Autonomous Sensory Meridian Response) son yıllarda milyonlarca izleyici kitlesine erişmiş, özel olarak hazırlanmış videoların, bireylerde oluşturduğu duysal tepkidir. Bu fenomenin içinde rahatlama ve karıncalanma hissi gibi duysal tepkiler bulunur. ASMR videolarının izlenmesi ile bilişsel testlerdeki performansın arttığına yönelik çalışmalar da bulunmaktadır. Bu çalışmanın hipotezi; ASMR videolarının fizyolojik parametrelerde değişikliğe yol açacağı ve bu fenomene duyarlı kişilerin bilişsel performansında farklılıklar olacağıdır. Çalışmamızda ASMR'nin fizyolojik etkilerini EDA (Elektrodermal Aktivite), KHD (Kalp Hızı Değişkenliği), kortikal kan akımı ölçümleri ve bilişsel testler üzerinden değerlendirmeyi amaçladık. Deney protokolünde 31 katılımcıya ASMR ve kontrol videoları izletildi. Deney protokolünün başında ve sonunda bilişsel test olarak Bakış İpucu Testi (Gaze Cue) uygulandı. Deney süresince EKG (Elektrokardiyogram), EDA ve FNIRS (fonksiyonel Yakın Kızılötesi Spektroskopi) kayıtları alındı. Deney sonunda doldurulan bilgi toplama formuna göre katılımcılar ASMR hissini yaşamaları, rahatlama hissetmeleri, karıncalanma hissetmeleri durumlarına göre 3 farklı şekilde, duyarlı ve duyarsız olarak gruplandırıldı. Video bloklarında ASMR hissi yaşayan ve rahatlama yaşayan gruplarda, yaşamayanlara göre kalp hızları daha düşük, parasempatik aktivasyonla korele olan KHD parametreleri daha yüksek bulundu. Hem duyarlı hem duyarsız gruplarda, ASMR videolarının son dakikalarında kontrol videosuna göre daha yüksek EDA değerleri görüldü. Duyarlı katılımcıların ASMR videosu esnasında oksijenize ve toplam hemoglobin konsantrasyonlarında, duyarsız katılımcılara göre artış gözlendi. ASMR ve kontrol videoları karışlaştırıldığında; toplam hemoglobin konsantrasyonlarının, duyarlı katılımcılarda ASMR videosunda artma eğiliminde iken, duyarsız katılımcılarda kontrol videosunda artma eğiliminde olduğu gözlendi. Bakış İpucu Testinde (Gaze Cue) gösterilen bakışın hedef harfe göre aynı ve ters yönde olduğu iki durumda da ikinci testte katılımcıların tepki süreleri kısaldı. Bu performans artışı anlamlı bir fark yaratmamakla birlikte; duyarsız gruplarda bakışın ters yönlendirdiği durumlarda daha fazla bulunurken, duyarlı grupta uyumlu olan durumlar için daha fazla bulundu. Çalışmamızda edindiğimiz bulgular ışığında: ASMR videolarının parasempatik aktivasyonu yalnızca duyarlı kişilerde, sempatik aktivasyonu ise hem duyarlı hem duyarsız katılımcılarda arttırdığı söylenebilir. ASMR videoları duyarlı katılımcılarda Prefrontal korteks (PFK) aktivitesini, duyarsız katılımcılara göre daha fazla arttırmıştır. ASMR duyarlı kişilerin yanlış yönlendirme yapan bir bakışı görmezden gelmeyi öğrenmekte, duyarsız kişilere göre daha fazla zorlandıkları bulgusu; duyarlı kişilerin empati yetenekleri ile ilişkili olabilir.
Deneysel parkinson hastalığı modelinde obezitenin motor becerilere etkisi ve beyin tirozin hidroksilaz düzeyi, dopaminerjik reseptörler ve leptin reseptörleri ile ilişkisinin incelenmesi
Bir halk sağlığı sorunu haline gelen vücut ağırlığındaki aşırı artış çok sayıda hastalıkla ilişkilendirilmektedir. Öte yandan yaşam süresinin uzaması nörodejeneratif hastalıkların görülme sıklığını da artırmaktadır. Vücudun hareketle ilgili mekanizmalarını etkileyen ve ilerleyen yaşla beraber artan nörodejeneratif Parkinson hastalığının (PH) obezite ile ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada, yüksek yağlı diyet ile beslenen hayvanlarda gelişen vücut ağırlığı artışı ile PH'nın klinik semptomları arasındaki ilişkiyi motor fonksiyon testleri ile birlikte beyin kesitlerinde tirozin hidroksilaz, D1, D2 reseptörleri ve leptin reseptör düzeyleri açısından incelemeyi amaçladık. Erişkin erkek Sprague Dawley sıçanlar 8 hafta % 30 yağ içeren yüksek yağlı (YYD, n=15) veya standart yem (STD, n=15) ile beslendi. Hedef vücut ağırlığına ulaşıldıktan sonra stereotaksik olarak 6-hidroksidopamin ile PH modeli oluşturuldu. PH modeli oluşturulmadan ve stereotaksiden 21 gün sonra motor testler gerçekleştirildi. Ayrıca 21. günde dopaminerjik bir agonist olan apomorfin ile deney hayvanlarında PH modelinin gelişimi belirlendi. Sakrifiye edilen hayvanlardan alınan beyin dokularında immünfloresan (IF) boyama ile tirozin hidroksilaz, leptin reseptörü, D1 ve D2 dopamin reseptörleri değerlendirildi. YYD grubundaki hayvanlar stereotaksi uygulaması öncesinde STD grubuna göre daha düşük motor skorlara sahipti. YYD ile STD grupları arasında bu fark stereotaksi uygulaması sonrasında ortadan kalktı. IF boyama yöntemi ile belirlenen, tirozin hidroksilaz miktarı YYD grubunda STD grubuna göre sağlam ve denerve hemisferlerde daha düşük yoğunluktaydı. D1 reseptörü de YYD grubunda hem sağlam hem de denerve hemisferlerde daha düşük yoğunluktaydı. D2 reseptörünün STD grubunda denerve hemisferde sağlam hemisfere göre daha yüksek boyama yoğunluğunda olduğu belirlendi. Leptin reseptörü ise YYD grubunda STD grubuna göre her iki hemisferde de daha yüksek yoğunlukta tespit edildi. Sonuç olarak YYD ile beslenen hayvanlarda gelişen vücut ağırlığı artışı ile PH'nin klinik semptomları arasındaki ilişkinin, dopamin reseptörleri ile birlikte leptin reseptör düzeylerinden de etkilendiği gösterilmiştir. İlgili hücre içi sinyal yolaklarının ve diğer adipokinlerin etkileşimlerinin incelenmesi obezite ve PH arasındaki olası bağlantıların aydınlatılmasına olanak sağlayacaktır.
Stattic ve/veya Paclitaxel'in üçlü negatif meme kanseri üzerine etkileri
Üçlü negatif meme kanseri (TNBC), agresif seyirli, metastaz yapan kötü prognozlu bir meme kanseri türüdür. Bu çalışmada, TNBC tedavisinde kullanılan Paclitaxel'in tek başına ve/veya Sinyal Transdüser ve Transkripsiyon Aktivatörü 3 (STAT3) inhibitörü Stattic ile birlikte uygulanmasının in vitro ve in vivo antiproliferatif ve in vivo antimetastatik etkisi araştırıldı. 4T1 TNBC hücre hattı üzerine Stattic ve/veya Paclitaxel'in farklı konsantrasyonlarının hücre canlılığı üzerine etkileri 3-(4,5-dimetiltiazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolium bromid (MTT) testiyle, fosfo-STAT1/STAT1 ve fosfo-STAT3/STAT3 seviyeleri ELISA yöntemiyle belirlendi. In vivo deney modeli dişi BALB/c fareye 4T1 hücrelerinin meme dokusuna subkutan uygulanmasıyla oluşturuldu. Deney gruplarına SF, DMSO ve Stattic gün aşırı, Paclitaxel üç günde bir intraperitonal uygulandı. Vücut ağırlıkları ve tümör çapları üç günde bir ölçüldü. 21 gün sonra sakrifiye edilen farelerin akciğer ve tümör dokusundaki fosfo-STAT1/STAT1, fosfo-STAT3/STAT3, TAS, TOS, iNOS ve VEGF seviyeleri ELISA ile belirlendi ve histopatolojik inceleme yapıldı. Gruplar arasındaki fark Kruskal-Wallis testiyle P<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Stattic uygulaması her hücre canlılığını doz bağımlı olarak (zamandan bağımsız) azalttı (P<0,05). Stattic ve Paclitaxel uygulaması canlı hücre miktarını doza ve zamana bağlı olarak additif etki ile azalttı. Uygulama süresinin artması ile STAT3 yolağından bağımsız, STAT1 yolağındaki değişimlere bağlı olarak canlı hücre miktarı etkilendi. İn vivo çalışmalarda gruplar arasında vücut ağırlıkları, tümör çapı, tümör ağırlığı ve vücut sıcaklığı arasında anlamlı fark yoktu. Paclitaxel ve/veya Stattic uygulamaları tümör dokusunda STAT3, STAT1, iNOS, OSI ve VEGF seviyelerinde fark oluşturmazken, akciğer dokusunda STAT3 seviyesindeki artış trendine paralel olarak iNOS, OSI ve VEGF seviyeleri de arttı. Birlikte uygulama STAT1 yolağını etkileyerek akciğere metastazı artırdı.
Myozin hafif zincir kinaz inhibitörü (ML7) yüklü polimerik nanofiber formülasyonların miyometriyum kasılmasına etkisi
Bu tez çalışmasında amaç erken doğumun önlenmesinde etkili olabilecek nano tabanlı kontrol edilebilir bir ilaç taşıma ve salım sisteminin tasarımı, formülasyonu ve in-vitro etkinliğinin araştırılmasıdır. Bu amaçla termde sezaryen ile doğum yapan gebe kadınlardan (n=10) alınan uterus dokusu kullanarak kalsiyum kanal blokörü (nifedipin) ve myozin hafif zincir kinaz inhibitörü (ML7) yüklü nanofiberlerin spontan ve uyarılmış miyometriyum kasılmaları üzerindeki etkisine bakıldı. PLGA polimeri ile elektroeğirme yöntemi kullanılarak nifedipin ve ML7 yüklü anofiberler hazırlandı; Grup I kontrol; Grup II ilaçsız nanofiber; Grup III Nifedipin (10-5M); Grup IV ML7 (3x10-5M); Grup V ML7 (3x10-5M) ve Nifedipin (10-5M); Grup VI ML7 (3x10-5M) ve Nifedipin (3x10-5M); Grup VII ML7 (3x10-5M) ve Nifedipin (10-4 M). Termde uterus örneklerinden hazırlanan miyometriyum şeritlerine (3x10 mm) anofiberler uygulandı ve in-vitro organ banyosuna yerleştirildi. Şeritlerin spontan, KCl (120 mM) ve kümülatif oksitosin (10-11-10-5 M) ile uyarılmış kasılmaları kaydedildi. Kasılma genlikleri şerit ağırlığı ve KCl ile uyarılmış kasılma ile normalize edildi, kasılma sıklığı ve eğri altında kalan alan ölçüldü. Veriler SPSS istatistik programı ile değerlendirildi. İlaç yüklü polimerlerin uygulanması, tüm gruplarda spontan ve uyarılmış kasılmaların sıklığında ve şiddetinde önemli bir azalmaya neden oldu (p<0,01). Kontrol grubu ile ilaç yükleme yapılmamış nanofiber gruplarında benzer sonuçlar elde edildi (p=0,704). Kasılmaların genliği ve sıklığı açısından, oksitosin doz-kasılma yanıtındaki en belirgin etki grup VII'de görüldü (p<0,05). Grup VI'da da kontrol ve ilaç yüklemesi yapılmamış nanofiber gruplarına göre kasılma şiddeti ve sıklığı anlamlı derecede azalmıştı (p<0,05). Bu farklar özellikle yüksek dozlarda anlamlı bulundu. Sadece Nifedipin veya ML7 yüklü nanofiberlerin kullanımı da kasılmanın genliği ve sıklığında azalmaya neden oldu, ancak bu azalma kontrol ve boş polimer gruplarıyla karşılaştırıldığında anlamlı değildi. Maksimum kasılma yanıtı da benzer şekilde ilaç uygulanan şeritlerde anlamlı derecede azalmışken, en önemli fark Grup VI ve VII'de gözlendi (p<0.01). Bu çalışmanın sonuçları insan uterus doku şeritlerinde Nifedipin ve ML7 yüklü nanofiberlerin kasılmaları baskılayabildiğini göstermektedir. İleri çalışmalarda bu formülasyonların in vivo etkinliğinin gösterilebilmesi lokal etkili, sistemik yan etkileri azalmış ve güvenli kontrol edilebilir ilaç salım sistemlerinin potansiyel tedavi seçeneği olarak önerilebilmesini sağlayacaktır.
Propriyosepsiyon ve denge kontrolü ile el ikinci ve dördüncü parmakların uzunluk oranı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hamilelik döneminde fetüsün maruz kaldığı testosteron hormonunun beynin gelişimsel farklılaşmasında önemli rol oynadığı bilinmektedir. El ikinci ve dördüncü parmakların uzunlukları oranı (2D:4D) prenatal testosteron maruziyetini ortaya koymak için kullanılan indirekt bir yöntemdir. Düşük 2D:4D oranı yüksek prenatal testosteron seviyesine maruz kalındığını göstermektedir. Literatürdeki birçok çalışma 2D:4D parmak oranı ile spor performansları arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu çalışmaların büyük bir kısmı mücadele, motivasyon, risk alma ve maksimal oksijen tüketimi gibi alanlarda yoğunlaşmıştır. Diğer taraftan hemen hemen tüm spor dallarında önemli rol oynayan denge kontrolü ve propriyosepsiyon hakkında 2D:4D parmak oranı ile olan ilişkiye yönelik bir çalışmaya rastlanmamıştır.Tüm bu bilgiler doğrultusunda tasarladığımız çalışmada, prenatal testosteron maruziyetinin indirekt göstergesi olan 2D:4D parmak oranı ile propriyosepsiyon ve denge kontrolü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamızda aktif sporla uğraşmayan, 20-26 yaş aralığında sağlıklı 40 erkek gönüllü öğrenci ile çalışılması planlanmaktadır. Gönüllülerin 2D:4D oranını belirlemek için elleri bir tarayıcı aracılığıyla taranacak ardından sırasıyla sabit denge, dinamik denge ve propriyosepsiyon testleri uygulanacaktır.
Deneysel periferik nöropatide aslan yelesi mantarının (hericium erinaceus) rejeneratif etkisinin araştırılması
Aden M, Deneysel periferik nöropatide aslan yelesi mantarının (Hericium erinaceus) rejeneratif etkisinin araştırılması, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Van, 2018. Kemoterapi kaynaklı periferik nöropati (CIPN), kanser hastalarında önemli, doz sınırlayıcı bir yan etkidir. Cis-diklorodiamin (II) platin (CDDP, sisplatin) platin bazlı kemoterapötik ajandır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde listelenen sisplatin, baş, boyun, küçük hücreli akciğer kanseri, testis, ovaryum, beyin ve mesane kanserleri gibi çeşitli katı tümörlerin tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Nörotoksisite sisplatin'in en yaygın ve doz sınırlayıcı yan etkisidir. Sisplatin tedavisi alan kanser hastalarının % 30'unda ciddi akut ve kronik periferik nöropatiler görülmektedir. Bu bağlamda kemoterapiyle kanser hastalarını hayata bağlarken periferik nöropati komplikasyonuna karşı önlem almak, hastaların yaşam kalitelerini yükseltmek büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, yeni, etkili ve güvenli nöroprotektif ajanların keşfine yönelik araştırılmalar son yıllarda yaygınlaştı.Yenilebilir ve tıbbi bir mantar olan Aslan Yelesi Mantarı (AYM) (Hericium erinaceus) Asya ülkelerinde binlerce yıldır yaygın olarak tüketilmektedir. AYM'nin antikarsinojenik etkisinin olduğu, sinir ve beyin sağlığı ile ilgili terapötik aktivitelere sahip olduğu bildirilmiştir Bu çalışmada sisplatine duyarlı BALB/c ırkı farelerde periferik nöropati modeli oluşturuldu. AYM'nin sıcak su ekstraktı hazırlandı, intraperitoneal yolla hayvanlara uygulandı. Periferik sinirler üzerindeki etkiler canlı ağırlık testi, elektromyografik inceleme ve immunohistokimyasal tekniklerle araştırıldı. Bulgular periferik nöropati modelinin oluşturulduğunu doğruladı. Morfolojik ve fonksiyonel bulgular AYM'nin periferik nöropatili hayvanlarda periferik sinir rejenerasyonu başlattığını gösterdi. Ancak AYM tedavi grubunun sisplatin grubundan olan farkı istatistiksel olarak anlamlı değildi. AYM'nin rejeneratif kapasitesinin aydınlatılmasına yönelik uzun süreli ve daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Holştayn ve simental sığırlarında süt verim düzeylerinin yağ doku hormonları ve bazı galaktopoetik hormonlarla ilişkilerinin araştırılması
Bu araştırmada laktasyon dönemlerine göre düşük, orta ve yüksek süt verimli Holştayn ve Simental ırkı ineklerde, enerji metabolizmasının düzenlenmesinde etkili olan; leptin, adiponektin ve grelin hormonları ile metabolik faaliyetlerin düzenlenmesinde de etkili olan galaktopoetik hormonlardan; büyüme hormonu (BH), insülin, insülin benzeri büyüme faktörü-I (IGF-I), kortizol, Tiroit Stimülan Hormon (TSH) ve Tiroksin (T4) düzeylerindeki fizyolojik değişimleri ve süt verim düzeyi ile aralarındaki korelasyon incelendi. Bu amaçla, laktasyon dönemlerine göre düşük, orta ve yüksek süt verimine sahip Holstein (n=30) ve Simental ırkı inekler (n=30) kullanıldı. Holştayn ve Simental ırkı inekler, her grupta 10'ar hayvan olacak şekilde 6 gruba ayrıldı ve kuru dönem vücut kondisyon skorları belirlendi. Hayvanların tamamından aynı gün kan örnekleri alındı. Kan serumlarında büyüme hormonu, insülin, İGF-I, kortizol, TSH, T4, leptin, adiponektin ve grelin seviyeleri belirlendi. Büyüme hormonu seviyelerinin Holstein ırkı ineklerde düşük süt verim düzeyinde, Simental ırkında ise düşük ve yüksek süt verim düzeyinde yükseldiği (p<0.05) tespit edildi. Plazma kortizol seviyelerinin Holstein ırkında düşük ve yüksek süt verim düzeylerinde istatistik olarak (p<0.05), düşük süt verimli Simental ırkında ise rakamsal olarak yükseldiği tespit edildi. Plazma T4 seviyelerinin Holstein ırkı ineklerde yüksek süt verim düzeyinde düştüğü (p<0.05), süt verim düzeyi azaldıkça yükseldiği (p<0.05) tespit edildi. Grelin seviyesinin düşük ve yüksek süt verimli Simenatl ırkı ineklerde istatistik olarak (p<0.05), Holstein ırkında ise sayısal olarak yükseldiği tespit edildi. Irk ayrımı olmaksızın düşük, orta ve yüksek süt verimli ineklerde plazma leptin seviyeleri ile insülin ve BH seviyeleri arasında, plazma adiponektin seviyeleri ile leptin ve insülin arasında (p<0.01) pozitif korelesyon tespit edildi. Sonuç olarak, mevcut araştırmada, laktasyonda enerji ihtiyacının ciddi boyutlarda olmaksızın yükseldiği durumlarda, fizyolojik olarak büyüme hormonu, kortizol ve grelin hormon seviyelerinin yükseldiği; plazma T4 seviyesinin düştüğü ve insülin, IGF-I, TSH, leptin ve adiponektin seviyelerinin değişmediği belirlenmiştir. Leptin, adiponektin ve grelin hormonları ile galaktopoetik hormonlar arasında etkileşim bulunmaktadır.
Bingöl Devlet Hastanesi'nde 2017 yılında tedavi olan geriatri hastalarında anemi durumunun değerlendirilmesi
Bingöl'de geriatrik hasta popülasyonunda anemi sıklığının belirlenmesi amaçlandı. Aneminin sosyodemografik özelliklerden ve hastanede tedavi olma biçimi gibi faktörlerden nasıl etkilendiğininin belirlenmesi, anemi belirlenen kişilerde aneminin morfolojik, yaş gruplarına göre ve anemi ağırlık düzeyine göre değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışma Bingöl Devlet Hastanesi'ne başvuran geriatri hastalarında geriye dönük olarak yapıldı. Hastalar DSÖ kriterlerine göre erkeklerde hemoglobinin 13 gr/dl, kadınların ise 12gr/dl altında olması anemi kabul edilerek değerlendirildi. Yatan ve ayakta tedavi olan hastaların, kadın ve erkek hastaların anemi sıklığı belirlendi. Anemili hastalar morfolojik olarak sınıflandırıldı. Anemik hastalar ağır, orta ve hafif düzeyde anemi şeklinde gruplara ayrıldı. Ayrıca anemili geriatri hastaları 65-74 yaş, 75-84 yaş ve 85 yaş ve üzeri gruplara ayrılarak incelendi. Sonuçların değerlendirilmesinde Minitap paket istatistik programı ve excelden yararlanıldı. Çalışmaya dahil edilen toplam hasta sayısı 11621 bireydi. Bunların 6292'si kadın, 5329'u erkekti. Yatarak tedavi görenler 2142 (%18.43), poliklinikte muayene olanlar 9479 (%81.57) kişiden oluşuyordu. Genel anemi sıklığı %24.71 bulundu. Anemi sıklığı kadınlarda %21.72, erkeklerde ise %28.25 olarak bulundu. Yatan hastalarda anemi sıklığı %46.51, ayakta tedavi gören hastalarda anemi sıklığı %19.79 olarak tespit edildi. En yüksek anemi sıklığı yatarak tedavi gören erkek hastalarda (%47.97) tespit edildi. Yatarak tedavi olan kadınlarda da %44.70 sıklıkta anemi bulundu. Ayakta muayene olan geriatrik erkeklerde %22.57 kadınlarda ise %17.62 anemi sıklığı belirlendi. Anemili hastalardan toplam 205 kişide (%7.15) ağır, 563 kişide (%19.62) orta, 2101 kişide (%73.23) hafif düzey anemi bulundu. Geriatrik anemili hastalarda genel morfolojik değerlendirmede 619 kişide (%21.59) mikrositer, 2129 kişide (%74.21) normositer, 121 kişide (%4.22) makrositer tipte anemi bulundu. Yaş arttıkça anemi oranında artma saptandı. Yaş gruplarında en fazla anemi oranı 85 yaş üstü erkek yatan hastalarda %67.35 olarak bulundu. Geriatrik hastalarda anemi erkek hastalarda daha fazla idi. Yatan hastalarda anemi ayakta tedavi gören hastalardan daha fazla idi. Geriatri hastalarında aneminin değerlendirmesi yapıldı. Bu çalışma yaşlılarda aneminin tespiti ve düzeltilmesine yönelik halk sağlığı programlarının yapılmasına katkı sağlayabilir. Geriatrik popülasyonda etyolojiye yönelik daha geniş anemi çalışmalarına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Anemi, durum değerlendirmesi, geriatri hastaları
Optical monitoring of cerebral blood flow and metabolism during carotid endarterectomy
Carotid endarterectomy (CEA) is a surgical operation to eliminate plaque in the carotid bifurcation where patients are at risk of embolic stroke. CEA requires cross-clamping of carotid arteries (common, internal, and external) to halt the blood flow in the surgical area, causing a hemodynamic challenge to the surgical hemisphere and the risk of embolus. Therefore, cerebral hemodynamics or electrophysiology is intraoperatively monitored via different modalities, including near-infrared spectroscopy (NIRS), electroencephalogram (EEG), somatosensory evoked potentials, carotid stump pressure, and transcranial Doppler ultrasound. Although EEG is a commonly used and reliable monitoring technique for CEA, it is a surrogate measure of cerebral blood flow (CBF). Further, different anesthetic regimens could suppress its waveforms, making it difficult to rely on to ensure adequate CBF. Furthermore, there has been no gold standard for monitoring CBF during CEA. Therefore, we aimed to investigate changes in CBF index (CBFi) and cerebral metabolism via combined diffuse correlation spectroscopy (DCS) and NIRS system in patients who underwent CEA. We compared changes in EEG power spectra with cerebral hemodynamics on twenty-three CEA patients by quantifying a well-known EEG spectral method, desynchronization function. We also assessed different induction anesthesia on desynchronization functions to indicate electrophysiological and neurovascular changes with respect to clamping. Finally, we evaluated variability within CBFi and EEG power spectra by quantifying the coefficient of variation to capture hemispheric differences. A combined DCS-NIRS system can deliver complementary cerebral hemodynamic assessment to electrophysiology during CEA. Furthermore, intraoperative monitoring of clamp-induced cerebral hypoperfusion with a combined DCS-NIRS system would help make acute management changes in inpatient care (e.g., arterial shunting). Assessing the electrophysiological and neurovascular status of the brain can avert undesirable events such as hypoperfusion and hypoxia, prevent cerebral ischemia and allow determining personalized perfusion strategies.
Sporcularda ve sedanter bireylerde serbest yağ asidi reseptörü 1 (FFAR1/GPR40) düzeylerinin incelenmesi
Amaç: Serbest yağ asitleri hem bağışıklık sisteminde hem de metabolizmada önemli rollere sahiptir. Serbest yağ asidi reseptörü 1 (FFAR1), serbest yağ asidi (FFA) reseptörleri ailesine ait bir reseptördür. FFAR1'in pankreas β hücrelerinde uzun zincirli yağ asitleri tarafından başlatılan sinyalinin, insülin salgılanmasını kolaylaştırabildiği de bildirilmiştir. Egzersizin metabolizma ve bağışıklık sistemi üzerine etkileri bilinmektedir ancak bu etkilerde FFAR1 düzeyinin rolü ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı, düzenli egzersiz yapan sporcu bireyler ile sedanter bireyler arasındaki FFAR1 düzeylerinin olası değişimini inceleyerek literatüre katkıda bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya katılmaya gönüllü olan ve herhangi bir akut veya kronik hastalığı bulunmayan 41 sedanter ve 41 sporcu bireyden alınan kan örneklerinden FFAR1 gen ekspresyonunun mRNA seviyesindeki değişimi ile kan serumundaki konsantrasyon değişimleri sırasıyla; real-time PCR ve ELISA yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 20.0 paket programında %95 güven aralığında 0,05 düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular: FFAR1'in hem mRNA düzeyinde ekspresyon seviyelerinin hem de kan serum düzeylerinin sporcu bireylerde sedanterlere oranla istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha az olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Sporcularda insülin salınımını kolaylaştıran FFAR1 düzeylerinin sedanterlere göre daha düşük çıkması, FFAR1'in sporun sağlık açısından olası olumlu yönlerine aracılık eden mekanizmalardan birinden sorumlu olduğu anlamına gelebilir. FFAR1 düzeylerinin etkilerini daha iyi anlayabilmek için ileri araştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Serbest yağ asidi, FFAR1, mRNA, insülin, egzersiz
Sıçanlarda metotreksat kaynaklı böbrek hasarında alfa pinenin etkileri
SIÇANLARDA METOTREKSAT KAYNAKLI BÖBREK HASARINDA ALFA PİNENİN ETKİLERİ Amaç: Alfa-pinen (AP), anti-inflamatuar, antioksidan, anti-tümör ve anti-apoptotik etkinliğiyle literatürde yer bulan doğal bir monoterpendir. Bu çalışmada, klinikte yaygın olarak kullanılan kemoterapötik bir ajan olan metotreksat (MTX) tarafından indüklenen böbrek hasarına karşı AP'nin olası koruyucu etkileri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada erkek Sprague-Dawley sıçanlar (2.5-3 aylık) kullanıldı ve hayvanlar Kontrol, Vehicle, MTX, AP ve AP+MTX olarak 5 gruba ayrıldı (n=7). AP uygulaması 14 gün boyunca 50 mg/kg dozunda, MTX uygulaması ise çalışmanın 12. günü tek doz olarak (20 mg/kg) yapıldı. Hayvanlar, çalışmanın 14. gününde metabolik kafeslere alınarak idrar örnekleri toplandı, 15. gününde ise anestezi altında feda edilerek kan ve doku örnekleri alındı. Kan üre azotu (BUN) ve kreatinin düzeyleri spektrofotometrik olarak ölçüldü. Serum ve idrar kreatinin değerleri glomerüler filtrasyon hızı (GFR) hesabında kullanıldı. Sistatin C, NGAL (Nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin) ve Kim-1 (Böbrek hasar molekülü-1) ölçümleri ELISA yöntemiyle, MDA ölçümü ise spektrofotometrik olarak yapıldı. Histolojik inceleme için hematoksilen-eozin boyama yapıldı. İstatistiksel değerlendirme, tek yönlü varyans analizi ve Tukey post-hoc testi ile gerçekleştirildi. Bulgular: Vehicle grubu ile kıyaslandığında MTX grubunda BUN (p<0.001), serum kreatinin (p<0.001) ve sistatin C (p<0.001) düzeylerinde artış ve GFR'de istatistiksel olarak önemli bir azalış (p<0.001) saptandı. Üriner NGAL (p<0.001) ve Kim-1 (p<0.001) düzeyleri ile renal Kim-1 (p<0.001) ve MDA (p<0.001) konsantrasyonunda istatistiksel olarak önemli artışlar saptandı. Yapılan AP ön tedavisi AP+MTX grubunun BUN (p<0.05), kreatinin (p<0.05), sistatin C (p<0.05), GFR (p<0.05) ve üriner NGAL (p<0.01) düzeylerinde önemli bir iyileşmeye neden oldu, ancak değerler tamamen Vehicle grubu düzeyine dönmedi. Doku ve idrarda Kim-1 konsantrasyonu ile renal MDA düzeylerindeki iyileşme ise daha belirgin olup bu parametreler yönünden Kontrol ve Vehicle grubu ile AP+MTX grubu arasında istatistiksel olarak önemli bir farklılık saptanmadı. Yapılan histopatolojik değerlendirmede MTX'in neden olduğu tübüler ve glomerüler hasarın AP ön tedavisi ile önemli ölçüde düzeldiği saptandı. Sonuç: Çalışmamızda, AP'nin MTX ile indüklenen nefrotoksisiteye karşı koruyucu etkisi biyokimyasal ve histopatolojik bulgularla doğrulanmıştır. AP'nin antioksidan özelliklerinden kaynaklanan bu koruyucu etkisi, MTX'in olumsuz etkilerini tamamen ortadan kaldıramasa da AP'nin böbrek hasarını hafifletmek için terapötik bir aday olabileceğini düşündürmektedir. AP'nin moleküler hedeflerini ve sinyal yolaklarını aydınlatmak ve en etkili doz ve tedavi süresini belirlemek için daha fazla deneysel çalışma yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Alfa pinen, Kim-1, Metotreksat, NGAL, Sistatin C, GFR
Moringa oleifera yüklü üç boyutlu baskı yamalarının İn Vitro kolon kanser hücrelerinde etki mekanizmalarının araştırılması
Kolorektal kanser (KRK), rektumda başlayan bir kanser türüdür. KRK yüksek morbidite ve mortalite ile en yaygın sindirim sistemi malignitelerinden birisidir ve dünya çapında en büyük sağlık sorunlarından birisi olmaya devam etmektedir. Günümüzde, cerrahi müdahale KRK'yı tedavi etmenin ana yöntemidir; ancak çoğu zaman istenmeyen sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Bu problemleri ortadan kaldırmak için uygulanan tedavi seçeneği sistemik olarak uygulanan kemoterapi yöntemidir. Kemoterapi, tümör büyümesini veya metastazı inhibe etmek için önemli bir strateji olarak görülse de, kemoterapötiklerin çoğu lokal inflamasyon, kardiyak toksisite ve anafilaktik reaksiyon gibi ciddi yan etkilere yol açabilmektedir. Bu çalışmada amaç; Moringa oleifera (MO) ekstraktı ve oksaliplatin (OX) ilacının ayrı ayrı 3 boyutlu (3B) baskı yamalara yüklenerek, kolon kanseri hücreleri üzerinde in vitro lokal kemoterapi ve bitkisel kaynaklı lokal tedavi etkilerinin incelenmesi, sistemik toksisitenin en aza indirgenmesi, gerekli ve yeterli dozajda ilaç iletiminin sağlanması ile ciddi yan etkilerin azaltılması ve sürdürülebilir ilaç salımının sağlanması ile tedavi sonrasında kanser hücrelerinin in vitro muhtemel nüks riskinin engellenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında MO ekstraktı ve OX ilacı polikaprolakton ve jelatin polimerlerine farklı dozlarda (50-100-250-500 µg/ml) yüklenmiştir. Elde edilen 3B baskı yamaların karakterizasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca HCT 116 kolon kanser hücre hattı üzerinde hücre canlılığı, laktat dehidrogenaz, RNA izolasyon, cDNA, apoptoz analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucu elde edilen 3B baskı yamaların karakterizasyon sonuçları, MO ve OX yüklü 3B baskı yamaların başarılı şekilde üretildiği görülmüştür. Ayrıca 3B baskı yamaların kontrollü salım analizinde pH 4 asidik ortamında elde edilen ilaç salım miktarının pH 7.4 ortamına göre çok daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu durum özellikle kanserli dokuda asidik ortamın mevcudiyetinden dolayı önemlidir. İn vitro kolon kanser hücre çalışmalarımız sonucunda ise; ayrı ayrı MO ve OX yüklü 3B baskı yamaların HCT 116 hücre hattı üzerinde antiproliferatif etki gösterdikleri tespit edilmiştir. Özellikle OX'a göre MO yüklü 3B baskı yamanın uygulandığı grubta hücre sitotoksisite analizinde LDH aktivitesi daha fazla artarken; BCL2, BAX, CASP8, CASP9, BCL-xL ve p53 apoptotik gen ifade düzeylerinde azalma tespit edilmiştir. Sonuç olarak KRK tedavisinde etken madde yüklü 3B baskı yamaların kanserli dokuda lokal olarak uygulanabilirliği, sistemik toksisitenin azalabileceği, hedef dokuda istenilen miktarda etken maddenin salınabileceği ve ciddi yan etkilerin azaltılabileceği söylenebilir. Ayrıca MO yüklü 3B baskı yamanın in vitro kolon kanser hücresi üzerinde OX yüklü 3B baskı yamaya göre daha etkili olduğunu söyleyebiliriz.
Pinealektominin asprosin hormonunun sirkadiyen ritmi üzerine etkileri
Sirkadiyen ritimler, tüm organizmalarda çevresel döngülere adaptasyon sağlamak için evrimleşmiş biyolojik süreçlerdir. Pineal bez ve melatonin, bu ritimlerin düzenlenmesinde merkezi bir role sahiptir. Yeni keşfedilen bir adipokin olan asprosinin, melatonin ile olan ilişkisi ve sirkadiyen ritmi henüz literatürde tam olarak açıklanamamıştır. Bu tez çalışması; asprosin hormonunun sirkadiyen ritmini araştırmak ve incelemek, pinealektomi sonrasında bu ritimdeki potansiyel değişiklikleri ortaya koymak ve kortikosteron, insülin, leptin, ghrelin, TSH ve GH hormonları ile asprosin hormonu arasındaki muhtemel korelasyonları anlamak üzere planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Tez çalışması kapsamında asprosin hormonunun sirkadiyen ritmini araştırmak için deney hayvanları (Sprague Dawley) kullanılmış ve hayvanlara pinealektomi uygulanmıştır. Her grupta 12 hayvan olmak üzere pinealektomi, sham ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Pinealektomi operasyonu, stereotaksik cihaz kullanılarak uygulanmış ve gruplar deneysel prosedüre uygun şekilde kendi içlerinde sabah ve akşam gruplarına ayrılmışlardır. Pinealektomiyi takiben iyileşme periyodunun ardından her gruptaki hayvanlardan sabah (07:00) ve akşam (19:00) saatlerinde kan örnekleri alınmış ve asprosin ile diğer hormonların düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Verilerin istatistiksel analizi GraphPad Prism programı kullanılarak yapılmış ve anlamlılık seviyesi p ≤ 0,05 olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda, asprosin hormonunun doğal sirkadiyen bir ritme sahip olduğu ve bu ritmin pinealektomi sonrasında nasıl etkilendiği ortaya konmuştur. Ayrıca, melatonin yokluğunun, asprosin ve diğer hormonlar arasındaki korelasyonlara olan etkisi vurgulanmıştır. Yaptığımız bu çalışma ile, asprosin hormonunun sirkadiyen ritimle bütünleşmiş bir mekanizma ile çalıştığı ve pineal bezin bu düzenlemede kritik bir rol oynadığı açıklığa kavuşturulmuştur. Elde edilen bulgular asprosin hormonunun sirkadiyen biyoloji içerisindeki rolünü derinlemesine anlamamız için kritik bir adım teşkil etmektedir ve bu alanda gelecekte yapılacak çalışmalara önemli bir temel sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: Asprosin Hormonu, Sirkadiyen Ritim, Pinealektomi
Hücre kültüründe aromataz/sirtuin-1 etkileşiminin miRNA ifade düzeyine olan etkisinin araştırılması"
Birçok fizyolojik ve patolojik süreçte yer alan Sirtuin-1ʹin (SIRT1) ve aromatazın aktivasyon/inhibisyonlarındaki değişiklikler nörodejeneratif hastalıklarda önemli rol oynar. MikroRNA'lar (miRNA'lar), gen ekspresyonunun temel düzenleyicileridir ve birçok hastalıkta yer alan birden fazla moleküler yolağı düzenler. Bu çalışmanın amacı, insan nöroblastoma hücrelerinde aromataz ve SIRT1 arasındaki etkileşimi ve bu etkileşim ile miRNA ekspresyonu arasında nasıl bir bağlantı olduğunu araştırmaktır. İnsan nöroblastoma hücreleri, serumdan yoksun besiyerinde 6, 12 ve 24 saat süreyle inkübe edildi ve aromataz ile SIRT1 ekspresyonu Western blot yöntemi ile değerlendirildi. SIRT1 aktivatörü (SRT1720), SIRT1 inhibitörü (EX527) ve aromataz inhibitörlerinin (letrozol ve fadrozol) IC50 konsantrasyonu XTT yöntemi kullanılarak tespit edildi. SIRT1 siRNA, IC50 konsantrayonunda SRT1720, EX527, letrozol ve fadrozol uygulamalarının aromataz ile SIRT1 üzerine etkileri değerlendirildi. Son olarak, SIRT1, aromataz ekspresyonu ve miRNA hedef gen analizleri biyoinformatik yaklaşımlar ve istatistiksel parametrelerle tüm gruplarda değerlendirildi. Sonuçlara göre, serumdan yoksun ortamda 24 saat inkübe edilen hücrelerde aromataz ve SIRT1 protein seviyeleri önemli ölçüde arttı (p ≤ 0,05). Ayrıca, SH-SY5Y hücrelerinde SIRT1 FBS içeren/içermeyen ortamlarda CYP19A1'i pozitif olarak regüle etti. Ek olarak, SIRT1 siRNA transfeksiyonu, insan nöroblastoma hücrelerinde LC3, ATG5 ve LAMP2 ekspresyonlarının azalmasına neden oldu. Bu çalışmada, fenol kırmızısı içermeyen besiyeri ortamındaki SH-SY5Y hücrelerinde IC50 değeri SRT1720 için 13,55 μM, EX527 için 308,22 μM, letrozol için 26,81 μM, fadrozol için 3 μM, fenol kırmızısı varlığında ise IC50 değeri SRT1720 için 14,45 μM, EX527 için 316,10 μM, letrozol için 23,92 μM ve fadrozol için 4,57 μM olarak belirlendi. Ek olarak 6, 12, 24 ve 48 saat serum yoksunluğu oksidan/antioksidan sistemde de değişikliğe neden oldu. Oksidatif Stres İndeksi (OSI), 24 saat FBS yokluğunda azalma eğiliminde iken, 48 saat serum yokluğunda kontrole kıyasla anlamlı bir azalma gösterdi (p ≤ 0,001). Biyoinformatik analizler sonucunda, SIRT1 ve CYP19A1'i potansiyel olarak düzenleyebilecek 3 miRNA belirlendi. Hedef genler kullanılarak yapılan yolak zenginleştirme analizi sonucunda sinir sistemi veya bu sistemle ilişkili hastalıklarla ilgili birçok yolak tespit edildi. Ek olarak, hsa-miR-27a-3p ve hsa-miR-181a-5pʹnin 24 saat ve 12 saatteki ifade değişimlerinin birbiri ile korele olduğu tespit edildi ve bu miRNA'ların ifadesinde önemli bir azalma olduğu belirlendi. Öte yandan, hsa-miR-30c-5p ifadesi, 12 saat uygulamaya kıyasla 24 saatte önemli ölçüde artış gösterdi. Bu sonuçlar, gelecekteki çalışmalarda mevcut tedavilerle tamamlayıcılık açısından daha fazla araştırma stratejisi için yeni bir yaklaşım sağlayabilir ve nöroloji ile ilişkili hastalıkların anlaşılmasında katkıda bulunabilir.
Atlamalar branşı milli sporcularda vücut kompozisyonu, kas gücü, plazma D vitamini ve bazı hormon düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Yaşamsal bir besin ögesi olan D Vitamini kemik mineralizasyonu, kas işlevi, hücresel gelişim, immün yanıt ve glukoz metabolizması üzerinde önemli fizyolojik etkiler gösterir. Son zamanlarda, D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliği salgın durumuna ulaşmış olup erişkinlerde düşük kemik mineral yoğunluğu, kas zayıflığı, kanser ve obezite gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. Kortizol, TSH, T4 ve testosteron gibi bazı hormonların da atletik performans ve vücut kompozisyonu üzerinde önemli etkileri olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, genç milli atletlerde plazma 25-hidroksivitamin D [25(OH)D3] ile hormon düzeyleri, kas kuvveti, antropometrik parametreler ve beslenme profili arasındaki ilişkiyi incelemekti. Çalışmaya Türkiye atletizm milli takımında olan, atlama branşı ile ilgilenen 20 erkek ve 6 kadın sporcu (15-25 yaş) dahil edildi. Katılımcıların atletik performansları, drop sıçrama, dikey sıçrama, squat sıçrama, durarak uzun atlama ve serbest kol sıçrama gibi çeşitli atlama testleri kullanılarak değerlendirildi. Anaerobik güç (watt) her katılımcı için Lewis nomogramı kullanılarak hesaplandı. Her katılımcının vücut kompozisyonu, skinfold kaliper kullanılarak deri kıvrım kalınlıkları ile hesaplandı. Deri kıvrım kalınlığı ölçümü standart protokollere göre yedi bölgeden (göğüs, karın, triseps, suprailiak, midaksiller, subskapula ve uyluk) yapıldı. Vücut yağ yüzdesi Jackson / Pollock 7 yöntemine göre hesaplandı. Plazma 25(OH)D3 ve diğer hormon seviyeleri, kit protokolu talimatlarına göre ELISA kitleri kullanılarak tespit edildi. Ayrıca sporcular yaşam tarzları, beslenme profilleri ve güneşe maruz kalma süreleri ile ilgili ayrıntılı bir anket doldurdu. İstatistiksel analizler SPSS 18.0 kullanılarak yapıldı. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Spearman'ın korelasyon testi kullanıldı ve p değeri ≤ 0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çalışmada elde ettiğimiz sonuçlara göre, D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliği oranı kadınlarda %66, erkeklerde %44 idi. Plazma 25(OH)D3 seviyeleri ile performans ölçümleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. Bununla birlikte, plazma 25(OH)D3 seviyeleri ile antropometrik parametreler (göğüs, karın, triceps ve suprailiak deri kıvrım kalınlığı) ve kadınlarda vücut yağ yüzdesi (p <0.005) arasında anlamlı bir korelasyon vardı. Ayrıca hem kadın hem de erkek atletlerde atletik ve antropometrik parametrelerle hormon seviyeleri arasında anlamlı korelasyonlar bulundu. Sonuç olarak, çalışmamızın bulguları elit sporcularda da yüksek oranda D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliğinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Plazma D vitamini düzeyi ile vücut yağ oranı arasında bulunan negatif korelasyon vücutta yağ depolanmasındaki artışın D vitamini yetersizliği açısından bir risk faktörü olabileceği görüşünü desteklemektedir. Sonuçlarımız, D vitaminine ek olarak kortizol, testosteron ve tiroid hormonlarının da atletik performans ve vücut kompozisyonu üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu göstermiştir.
Kesintili ve kesintisiz egzersiz yöntemlerinin bilişsel işlevler, risk alma, çalışma belleği ve dikkat üzerindeki etkilerinin bilişsel testler ve işlevsel yakın kızılötesi spektroskopi ölçümü ile araştırılması
Amaç: Sedanter toplum yapısının yaygınlaşmasıyla birlikte kronik hastalıklardan korunma da dahil olmak üzere sağlıklı yaşam için düzenli fiziksel egzersiz daha da önemli hale gelmiştir. Egzersizin fiziksel işlevlerin yanında mental işlevlere de olumlu yönde katkı sağladığı bilinmektedir. Bu çerçevede, egzersiz seçiminde tüm vücut sağlığı için verimli yöntemlerin anlaşılması önem kazanmıştır. Çalışmamızda kesintili ve kesintisiz anaerobik eşik altında egzersiz yöntemlerinin bilişsel işlevlere olan etkileri, beyin prefrontal korteks oksijenlenmesi ile olan ilişkilerinin aydınlatılması ve hangi yöntemin daha verimli olduğunun bulunması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamızda yüksek düzeyde antrene olan sporculara farklı günlerde kesintili ve kesintisiz egzersiz uygulanmıştır. Kesintisiz egzersizde solunumsal anaerobik eşik yükünün %90'ına denk gelen güç çıktısıyla 20 dakika sabit yüklü egzersiz, kesintilide ise aynı yükle 4 set 5 dakika egzersiz ve aralarda 2 dakika 50 watt düzeyinde yükle-dinlenme şeklinde egzersiz yaptırılmıştır. Her egzersiz seansından önce ve sonra bilişsel işlevleri değerlendirebilmek için Stroop, PASAT ve BART testleri uygulanıp, tüm bu süreçte İşlevsel Yakın Kızılötesi Spektroskopi (fNIRS) ile prefrontal oksijenlenme düzeyleri ölçülmüştür. Stres etkisini görebilmek amacıyla egzersizlerin önce ve sonrasında kan ve tükürük örneklerinden kortizol seviyeleri ölçülmüştür. Bulgular: Çalışmamızda aynı yük çıktısında yapılan egzersizlerden kesintisiz egzersizde algılanan zorluk düzeyi kesintili egzersizden yüksek bulunmuştur (p<0,05). BART risk alma testi değerlendirildiğinde kesintisiz egzersiz sonrası risk alma eğilimi arttığı görülmüştür (p<0,05). PASAT testinde egzersizler arası fark bulunmamıştır (p>0,05). Stroop test bozucu etkisinin kesintisiz egzersiz sonrası arttığı (p<0,05), kesintili egzersiz sonrasında ise öncesine göre anlamlı fark oluşmadığı görülmüştür. Prefrontal korteks oksijenlenme düzeylerinde egzersiz türleri arasında fark bulunmamıştır. Stroop Test sırasında her iki egzersiz öncesi davranışsal test sonuçları ile prefrontal korteks oksihemoglobin düzeyleri arasında yüksek korelasyon bulunmuştur (r=.79-.88 aralığında). Kesintili egzersiz PASAT davranışsal testindeki doğru yanıt sayıları ile prefrontal korteks oksihemoglobin düzeyleri arasında yüksek negatif korelasyon bulunmuştur (r=.71). BART davranışsal test ve prefrontal oksihemoglobin düzeyleri arasında anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Sonuç: Anaerobik eşik altı kesintisiz egzersiz yönteminde bilişsel işlevlerde bozulma ve risk eğiliminde artış görülmüş, bu bulgular ışığında kesintili egzersizin bilişsel işlevler açısından daha verimli bir yöntem olduğu düşünülmüştür. Prefrontal oksijenlenme açısından egzersiz yöntemleri arasında fark görülmemiş ancak bilişsel işlevlerde bozulma arttıkça prefrontal oksijenlenmede de artış olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: kesintisiz egzersiz, kesintili egzersiz, bilişsel işlev, Stroop, PASAT, BART, fNIRS
Sıçan beyninde kronik nikotin uygulamasının mezokortikolimbik sistem yapılarında eksprese edilen cart peptid ve mrna'sına etkisi
Kokain ve amfetamin ile düzenlenen transkript mRNA ve peptidleri mezokortikolimbik sistemde yoğun olarak bulunmaktadır. Anatomik olarak CART ile mezokortikolimbik sistem arasındaki sıkı ilişkinin yanında, CART peptidleri, mezokortikolimbik sistem ile fonksiyonel olarak da ilişki içerisindedir. CART'ın kokain, amfetamin, alkol gibi madde bağımlılıklarındaki rolünü gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Nikotin, bağımlılık yapıcı etkilerini mezokortikolimbik dopaminerjik sistemi uyararak göstermektedir. Sunulan tez çalışmasında nikotinin mezokortikolimbik sistemde CART üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Nikotin gruplarına üç farklı dozda nikotin (0.2, 0.4, 0.6 mg/kg) beş gün boyunca subkutan olarak enjekte edilmiş, 6. gün, son enjeksiyondan sonra sıçanlar dekapite edilmiştir. Mezokortikolimbik sistemi oluşturan, medial prefrontal korteks (mPFC), nukleus akumbens (NAc), dorsal striatum (DST), amigdala (AMG), lateral hipotalamik alan (LHA), ventral tegmental alan (VTA) yapıları diseke edilmiştir. Bu bölgelerden elde edilen CART mRNA ve peptidleri kantitatif real-time PCR ve Western Blot analizi ile ölçülmüştür. mPFC'de, 0.4 ve 0.6 mg/kg nikotin uygulanan gruplarda, VTA'da 0.2 ve 0.6 mg/kg nikotin uygulanan gruplarda CART peptid düzeyleri anlamlı şekilde azalmışır. AMG'de , 0.4 ve 0.6 mg/kg nikotin uygulanan gruplarda CART mRNA düzeyleri artmıştır. Nikotinin, NAc, DST, LHA'da CART mRNA ve peptid düzeylerine anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Nikotin CART'ın ifadesini mezokortikolimbik sistemde yer alan mPFC, VTA, AMG'de düzenlemektedir.
The effects of nicotine administration on pro-opiomelanocortine (pomc) and mu opioid receptor (mor) mrna expression in the rat brain
ABSTRACT THE EFFECTS OF NICOTINE ADMINISTRATION ON PROOPIOMELANOCORTIN (POMC) AND µ OPIOID RECEPTOR (MOR) mRNA EXPRESSION IN THE RAT BRAIN Graduate Thesis in Physiology Department of Ege Universiy School of Medicine Supervisor: Associate Prof. Dr. Ayşegül KESER September 2017, 91 pages Pro-opiomelanocortin (POMC) is one of the important peptide precursors comprising the endogenous opioidergic system. POMC-derived peptides have a role in processes such as stress response, feeding behavior and drug abuse. β-endorphin, a neuropeptide synthesized from POMC, plays a key role in addiction. The aim of our study was to investigate the regulatory actions of nicotine on POMC and the β- endorphin-binding μ-opioid receptor (MOR) mRNAs in the anatomical structures that constitute the mesocorticolimbic system, which is recognized for its central role in the motivation and reward-related behavior. Accordingly, one of three doses of nicotine (0.2, 0.4, 0.6 mg/kg and saline) was injected into the rats for five days and rats were decapitated one hour after the last injection on the sixth day of treatment. POMC mRNA expression in the medial hypothalamic area (MHA) (arcuate nucleus) and MOR mRNA expression in the medial prefrontal cortex (mPFC), nucleus accumbens (NAc), dorsal striatum (DST), amygdala (AMG), lateral hypothalamic area (LHA) and ventral tegmental area (VTA) were evaluated by using quantitative real-time PCR method. Our results showed that POMC mRNA levels in the hypothalamus were upregulated in rats, which received 0.6 mg/kg nicotine. However, none of the nicotine doses altered MOR mRNA levels in the mesocorticolimbic regions and the associated limbic structures. These results suggest that nicotine may increase POMC signaling in the mesocorticolimbic system and that this change may be an important mechanism in mediating the nicotine reward. Key words: nicotine; POMC; µ-opioid receptor (MOR); mesocorticolimbic system
Görsel bas ve basma ödevinin habitüel karakteristiklerinin olaya ilişkin potansiyeller aracılığı ile incelenmesi
Bilişsel elektrofizyolojide hem yanıt gerektiren bas uyaranını hem de yanıt gerektirmeyen basma uyaranını içeren bas-basma paradigması, beyinde hem yanıt aktivasyonu hem de yanıt inhibisyonu süreçlerini gözlemlemek için kullanılan deneysel bir tasarımdır. Çalışmalarda çoğunlukla bas ve basma uyaranlarını 0.5 sıklıkta içeren bas-basma paradigmaları kullanılsa da yapılan çalışmalarda bas ve basma uyaranlarının sıklığı 0.2 ile 0.8 arasında değişebilmektedir. Bu çalışmamızda eş olasılıklı bir görsel bas-basma paradigması kullanarak, bas ve basma uyaranlarının uygulanma dönemlerinin ve sıklıklarının, bas ve basma yanıtlarının habitüasyonu üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Olaya ilişkin potansiyeller (OİP) yaşları 19 ile 23 arasında değişen 19 sağlıklı erkek gönüllüden 12 elektrot aracılığıyla görsel bas-basma paradigması kullanılarak kaydedildi. Paradigma içerisindeki bas uyaranlarının sıklıkları paradigmanın çeyreklik dönemlerinde ardışık olarak 0.33, 0.67, 0.33 ve 0.67 iken, basma uyaranların sıklıkları ise aynı dönemlerde 0.67, 0.33, 0.67 ve 0.33 olarak değişim gösteriyordu. Bas ve basma uyaranlarının paradigmanın ilk ve son yarısındaki sıklıkları ile bas ve basma uyaranlarının paradigmanın tümü içindeki sıklıkları birbirine eşitti (0.5/0.5). Görsel uyaranlar, 1.5 sn'lik uyaranlar arası süreler ile (UAS) yalancı rastlantısal bir dizilimle sunuldu. Hem paradigmadaki ödevin ilk ve son yarısındaki hem de her bir sıklık dönemindeki bas ve basma yanıtlarının genlik ve latansları ölçüldü ve ardından tekrarlanan ölçümler için ANOVA testi ile analiz edildi. İstatistiksel analiz sonuçlarımız tüm elektrot bölgelerinde, hem bas-P3 hem de basma-P3 potansiyel genliklerinin ödevin ilk yarısına kıyasla ödevin son yarısında önemli ölçüde daha düşük olduğunu göstermektedir (sırasıyla, p=0,018 ve p=0,031). Yine, bas uyaran sıklığının yüksek olduğu dönemlerde bas-P3 potansiyel genlikleri, basma uyaran sıklığının yüksek olduğu dönemlerde de basma-P3 potansiyel genlikleri daha düşük olduğu saptandı (sırasıyla p=0.003 ve p=0.007). Bulgularımız hem bas-P3 hem de basma-P3 potansiyelinin kayıt alınan tüm elektrot bölgelerinde habitüe olduğunu göstermektedir. Görsel bas-basma paradigması kullanılarak yapılacak elektrofizyolojik çalışmalarda, paradigmanın süresi kısa bile olsa hem bas-P3 ve basma-P3 potansiyellerinin hem de motor yanıtların habitüe olacağı dikkate alınmalıdır. Bas-basma paradigmasındaki uyaranların total sıklıklarının yanı sıra bölgesel sıklıklarındaki farklılıkların da önemli olduğunu söyleyebiliriz.
Farklı konsantrasyonlara sahip sukroz-sukraloz solüsyonlarının yürüme performansına etkisi
Karbonhidratlı solüsyon ile ağız çalkalamanın, metabolik olmayan yanıtlarının egzersiz performansını etkilediği yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Egzersiz performansının, ödül sistemleri üzerinden kortikomotor aktivitenin artması ile değiştiği düşünülmektedir. Kalori değeri olan ve olmayan tatlandırıcılardan oluşan solüsyonlar ile ağız çalkalamanın egzersiz performansı üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışmaya rastlayamadık. Bu çalışmada, sukroz ve sukralozun ikili ve karşılıklı kombinasyonlarından oluşan, total tatlılıkları benzer ve farklı olan solüsyonların yürüme performansına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmaya rekreasyon amaçlı spor yapan 10 kişi dahil edilmiştir. Farklı sukroz-sukraloz oranlarına sahip 4 farklı solüsyon (%1 sukroz+%0,00186 sukraloz, %1 sukroz+0,00985 sukraloz, %6 sukroz+%0,00186 sukraloz, %6 sukroz+% 0,00985 sukraloz solüsyonları) ve bir kontrol solüsyonu hazırlanmıştır. Solüsyonlar 5 farklı günde, orta şiddette 60 dakikalık yürüme egzersizi sırasında ağız çalkalama yöntemiyle uygulanmıştır. Egzersiz yoğunluğu, katılımcıların maksimum kalp atış hızının %64-76'sına göre belirlenmiştir. Katılımcılardan, 60 dakikalık egzersizin her 7,5 dakikasında farklı bir 25 ml'lik solüsyonu ağızlarında çalkalayıp tükürmeleri istenmiştir. Yürüme egzersizi boyunca enerji tüketimi, kalp hızı, solunumsal değişim oranı ve algılanan zorluk derecesi ölçülmüştür. Egzersiz öncesi ve sonrasında katılımcıların iştah, yorgunluk ve susuzluk durumu değerlendirilirken, solüsyonların algısal değerlendirilmesi egzersiz sonunda kaydedilmiştir. Solüsyonların (%1 sukroz+%0,00186 sukraloz, %1 sukroz+%0,00985 sukraloz, %6 sukroz+%0,00186 sukraloz, %6 sukroz+% 0,00985 sukraloz ve kontrol) uygulanması ile gerçekleştirilen yürüme performanslarından elde edilen yürüme enerji tüketimi, kalp hızı, solunumsal değişim oranı, substrat oksidasyonu ve algılanan zorluk derecesi açısından solüsyonlar arasında istatistiksel olarak bir farklılık bulunmamıştır. Yürüme performansı boyunca iştah, susuzluk ve yorgunluk değerleri açısından solüsyonlar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Total %7 ve %12 tatlılığa sahip solüsyonlar arasında algılanan tatlılık açısından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Sukroz ve sukralozun ikili ve karşılıklı kombinasyonları ile oluşturulan benzer ve farklı total tatlılığa sahip solüsyonlarla yapılan ağız çalkalamanın 60 dakikalık dayanıklılık yürüme performansında incelenen fizyolojik parametreleri, iştah, susuzluk ve yorgunluk durumları üzerinde kontrol solüsyonuna göre farklı bir etkisi olmadığını ve solüsyonların artan konsantrasyonlarında benzer tatlılık oranlarına sahip olduğunu gözlemledik.
Yüksek yoğunluklu aralıklı antrenmanı (HİİT)'nin sıçanlarda deksametazonla indüklenen insülin direnci ve APO j, LRP2 düzeyleri üzerine etkisi
İnsülin direnci (IR) obezite, Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM), Nanalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), metabolik sendrom gibi durumların belirleyici özelliği olmakla birlikte kardiyovasküler hastalık riskiyle de ilişkilidir. İskelet kaslarının glukoz ve trigliseritleri alma ve depolama işlevini bozar, bu da kanda yüksek glukoz ve trigliserit düzeylerine neden olur. Ortaya çıkmasında sedanter yaşam ve dengesiz beslenme önemli rol oynamaktadır. IR'de, özellikle iskelet kası hücrelerine glukoz alımını düzenleyen sinyal yolaklarında değişiklikler meydana gelmesi bozulmuş glukoz homeostazına neden olur. IR glukoz toleransı ve bozulmuş açlık glukoz düzeylerinin değerlendirilmesine dayalı olarak belirlenmektedir. IR'nin dünya genelinde 2017'de 352 milyon yetişkinde görüldüğü bildirilmiştir. Yapılan çalışmalar düzenli fiziksel aktivitenin IR, T2DM, kardiyovasküler hastalıklar ve kronik hastalıkların başlaması ve ilerlemesini engellediğini göstermektedir. Düşük fiziksel aktivite kas dokularında insülin duyarlılığını azaltır ve iskelet kasında ve karaciğerde adipositeye neden olur. Apolipoprotein J (Apo J) apoptotik hücre ölümü, lipid taşınması ve vasküler düz kas hücre farklılaşması dâhil olmak üzere çok sayıda fizyolojik süreçte yer aldığı gösterilen bir proteindir. Serum Apo J'nin başlıca kaynağı karaciğerdir. Tanımlanmış reseptörlerinden düşük yoğunluklu lipoprotein reseptörü ile ilgili protein 2 (LRP2) ile birlikte insülin sinyal yolağında glukoz homeostazisinde görevli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman (HIIT)'ın deksametazon ile insülin direnci oluşturulmuş sıçanların iskelet kası LRP2, serum ve iskelet kası Apo J düzeyleri üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada 8 haftalık Wistar Albino türü erkek sıçanlar Kontrol (n=9), Egzersiz (n=9), IR (n=9) ve IR+Egzersiz (n=9) ve) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. IR ve IR+Egzersiz gruplarındaki sıçanlara 5 gün boyunca 1mg/kg/gün deksametazon uygulanmıştır. Egzersiz ve IR+Egzersiz gruplarındaki hayvanlara MEC ile belirlenen protokol çerçevesinde 8 hafta boyunca, haftada beş gün, günde 38 dakika egzersiz yaptırılmıştır. Egzersiz programı sonunda tüm hayvanlardan intrakardiyak yöntemle alınan kan örneklerinde insülin direnci homeostazis modeli (HOMA-IR), glukoz, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein), LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein) ve trigliserit düzeyleri değerlendirilmiştir. HIIT'in insülin direncine etkisini belirlemek için deksametazon uygulamasının ardından sakrifiye edilen sıçanların soleus (SOL) ve Extensor digitorum longus (EDL) kaslarında total protein, Apo J, LRP2, fosforile insülin reseptörü (pIR) ve fosforile Akt (pAkt) düzeyleri ölçülmüştür. SOL ve EDL kaslarında ve karaciğerde yapılacak histolojik incelemeler yapılmıştır. Çalışmamızda glukoz ve HOMA-IR değerleri IR grubunda Kontrol grubuna göre yüksek gözlemlenirken, IR+Egzersiz grubunda IR grubuna göre düşük gözlemlenmiştir. Uyumlu olarak serum insülin değerlerinin IR grubunda Kontrol grubuna göre yüksek, IR+Egzersiz grubunda IR grubuna göre düşük olduğu gözlemlenmiştir. LRP2 düzeyi SOL kasında IR+Egzersiz grubunda, EDL kasında IR grubunda diğer gruplara göre anlamı olarak yüksek bulunmuştur. Serum ve iskelet kası Apo J düzeyleri egzersizle anlamlı olarak artmıştır. İskelet kası insülin sinyal yolağı moleküllerinde (pIR, pAkt) anlamlı değişiklikler gözlemlenmemiştir. Histolojik değerlendirmelerde SOL ve EDL kas histolojik kesit alanı IR+Egzersiz grubunda IR grubuna göre anlamlı büyük, IR grubunda Kontrol grubuna göre anlamlı küçük gözlenmiştir. Karaciğer dokularında ise IR+Egzersiz grubu IR grubuna göre inflamasyon ve steatozis düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak egzersiz uygulaması IR'de azaltıcı, karaciğer ve kas dokusunda iyileştirici etkilere neden olmuştur.
Kronik intermittant hipoksinin trombositlerin anjiogenez fonksiyonlarına ve akciğerde multipotent epitelyal kök/ progenitör hücrelerin yerleşimine etkisi
Giriş: Trombosit granülleri, neo-alveolarizasyona aracılık eden proanjiyojenik stromal hücre kaynaklı faktör-1 (SDF-1/CXCL12) içerir. Trombosit kaynaklı SDF-1'in kemik iliğinde kök hücrelerin mobilizasyonunun sağlandığı, hemo-vasküler bir niş oluşturarak kök hücreleri topladığı da gösterilmiştir. SDF-1 aynı zamanda kök hücrelerin endotelyal progenitör hücrelere (EPC'ler) dönüşmesi için güçlü bir uyarıcıdır. Trombositler SDF-1'den başka vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF), fibroblast büyüme faktörü (FGF), epidermal büyüme faktörü (EGF), trombosit kaynaklı büyüme faktörü (PDGF) ve matriks metaloproteinazlar gibi molekülleri de serbestleştirerek anjiyogenezi uyarır. Trombositler plazminojen aktivatörü inhibitörü-1 (PAİ-1), endostatin, trombospondin gibi antianjiogenik faktörleri de içerir. Trombositler hem proanjiogenik hem de antianjiyogenik faktörler içerdiği için, trombositlerin anjiyogenezi nasıl uyarabildiği veya inhibe edebildiği ve bu durumun hangi çevresel faktörlerle düzenlendiği kesin olarak bilinmemektedir. Amaç: Bu çalışmanın amacı kronik aralıklı hipoksinin trombosit kaynaklı proanjiyogenik ve antianjiyogenik moleküller üzerindeki etkisini, akciğer hasarı sonrasında endotelyal progenitör hücrelerin dokuya yerleşimini artırıp artırmadığını ve endotelyal progenitör hücrelerin doku hasarı bölgesine yerleşmesinin trombosit kaynaklı SDF-1 seviyesindeki olası bir değişiklikten etkilenip etkilenmediğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: 10 haftalık, erkek Wistar Albino türü sıçanlar Kontrol, Akciğer Hasarı (AH), Kronik Aralıklı Hipoksi (KH), Kronik Aralıklı Hipoksi + Akciğer Hasarı (KH+AH) grupları olarak ayrıldı. Hipoksi uygulaması hipobarik hipoksik kamarada 42 gün boyunca, günde 6 saat, 3.000 metre yüksekliğe karşılık gelen atmosferik basınç (69,3 kPa, 520 mmHg, ≈%14 O2) ortamında yapıldı. Akciğer hasarı oluşturmak için intratrakeal yoldan lipopolisakkarit 100 μg/100g dozunda verildi. Akciğer hasarından 3 gün sonra hayvanlar feda edildi, kan ve akciğer örnekleri alındı. Kan örneklerinden trombositler ayrıldı, sayıldı ve daha önce bildirilmiş üç aşamalı bir prosedür ile yıkandı. Trombositlerin parçalanması ile elde edilen süpernatant örneklerinde VEGF, SDF-1, PDGF, endostatin, trombospondin-1, PAİ-1 konsantrasyonları ölçüldü. Akciğer dokusunda immünofloresan yöntem ile EPC varlığı değerlendirildi. Bulgular: Sıçanların ağırlığında hipoksi öncesi ve sonrası önemli farklılık yoktu. KH+AH grubunun mililitredeki hücre sayısı (p<0,001) ve toplam elde edilen hücre sayısı (p<0,001) diğer gruplardan yüksek bulundu. KH grubunun SDF-1 konsantrasyonları kontrol (p<0,01) ve AH (p<0,05) gruplarından düşük bulundu. KH grubunda PAİ-1 konsantrasyonu kontrol grubundan (p<0,05) yüksek bulundu. AH grubunun endostatin konsantrasyonu, kontrol (p<0,01) ve KH+AH (p<0,01) gruplarına göre yüksek bulundu. Trombospondin konsantrasyonu KH grubunda kontrol (p<0,01), AH (p<0,01) ve KH+AH (p<0,05) gruplardan yüksek bulundu. Hücre başına düşen SDF-1 konsantrasyonu KH+AH gruplarında kontrol (p<0,001) ve AH (p<0,01) gruplarına göre düşük bulundu. Hücre başına düşen VEGF, PDGF, PAİ-1, endostatin, trombospondin konsantrasyonları KH+AH grubunda kontrol (p<0,001), AH (p<0,001) ve KH (p<0,05) gruplarından düşük bulundu. İmmünfloresan görüntülemelerde EPC'ler kontrol grubuna göre AH grubunda daha yoğun gözlenirken, KH ve KH+AH gruplarında EPC'ler gözlenmedi. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda hipoksiye bağlı olarak proanjiogenik faktörlerden olan SDF-1'in azaldığı ve buna bağlı olarak akciğer hasarı sonrasında hasarlı dokuya EPC'lerin yerleşiminin azaldığı görülmüştür. VEGF ve PDGF konsantrasyonlarında ise hipoksiye bağlı anlamlı bir değişiklik bulunmamıştır. Antianjiogenik faktörlerden olan PAİ ve trombospondin-1 konsantrasyonu ise KH'ye bağlı olarak artarken, endostatin konsantrasyonu AH'na bağlı olarak artmıştır. KH+AH grubunda hücre başına düşen tüm faktör konsantrasyonları diğer gruplara göre oldukça düşük bulundu. Bu durumun KH'nin megakaryositlere olan etkisine bağlı olabileceği düşünüldü. Sonuçlarımız KH'nin trombosit fonksiyonlarını değiştirdiğini göstermektedir, ancak bu alanda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Metabolik sendrom/hipotalamik obez hayvan modelinde neuromedin u'nun glikoz metabolizması üzerine olan etkilerin araştırılması
İnsulin sekresyonu ve karbonhidrat metabolizması üzerine olumsuz etkilere sahip, proksimal bağırsaklardan sekrete edildiği düşünülen hormonlara genel olarak dekretin adı verilmektedir. Bu güne kadar tanımlanan bir dekretin hormon tesbit edilmemişse de Neuromedin U (NMU)'nun olası bir aday olduğu ileri sürülmüştür. Çalışmamızda monosodyum glutamat (MSG) ile oluşturduğumuz metabolik sendrom/ hipotalamik obezite modelinde sistemik dolaşımdaki NMU düzeylerini ve Oral Glikoz Tolerans Testi'ne (OGTT) cevaben bu düzeylerin nasıl değiştiğini araştırmayı planladık. Ayrıca NMU'nun gastrointestinal sistemin proksimal ve distal kısımlarındaki ekspresyonunu inceleyerek, bu ekspresyonun MetS/HO modelinde olası değişikliğini araştırmayı planladık. Bu amaçla yenidoğan sıçanlara 10 gün boyunca, gün aşırı subkutan olarak MSG (4mg/g/vücut ağırlığı) enjeksiyonu, diğer bir grup yenidoğan sıçana ise aynı şekilde %0.9'luk izotonik enjeksiyonu yapılarak Kontrol (K) ve metabolik sendrom/hipotalamik obez (MetS/HO) grupları oluşturulmuştur. Bu işlemden sonra hayvanlar ad libitum olarak 5 ay boyunca beslenerek MetS/HO modelinin gelişmesi beklenmiş ve vücut ağırlıkları takip edilmiştir. Bu sürenin sonunda ise kan lipid profillleri, Lee indeksi, bazal ve OGTT'ye verilen glikoz, insulin ve NMU yanıtları ölçülmüştür. Bazal glikoz ve insulin değerlerinden HOMA-R skoru hesap edilmiştir. Sakrifikasyondan sonra perigonadal ve retroperitoneal yağları çıkartılarak abdominal obezite, dudedonum jejunum ve distal bağırsak çıkartılarak bağırsak NMU ekspresyonu değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuçlarımız obezitenin göstergesi olan Lee indeksinde anlamlı olmayan bir artışı, abdominal obezitede ise istatiksel olarak önemli bir artışı göstermiştir. MetS/HO modeli hayvanlarda hiperglisemi ve hipoinsülinemi ile karakterize diyabete mellitus bulgusu saptanmıştır. OGTT'ye yanıt olarak kan şekerleri daha da artmış ve gerekli insulin yanıtını veremedikleri izlenmiştir. Lipid profilleri bozulmuş iken, bazal plazma NMU düzeyleri arasında bir fark bulunamamıştır. OGGT'ye verilen NMU yanıtları, bazal ve 30. dakikalarda gruplar arasında farklı değilken 60. dakikada K grubunun MetS/HO grubuna göre anlamlı olarak düşük NMU yanıtı verdiği izlenmiştir. Gastrointesinal yolda NMU ekpresyonun ise her iki grupta benzer şekilde proksimalden distale doğru azaldığı tesbit edilmiştir. Sonuç olarak MetS/HO modelinde NMU'nun gerek plazma düzeyleri gerek Gastrointestinal kanal boyunca dağılımı açısından bariz farklar bulamadık. Sonuçlarımızın NMU'nu decretin gibi fonksiyon görmediğini ileri süren yayınları teyit eder nitelikte olduğunu düşünmekteyiz.
Yüksek fruktoz ile beslenen sıçanlarda kafeik asit ile aralıklı açlığın inflamasyon ve Leptin/Obrb/SOCS3 yolağı üzerindeki etkisi
YÜKSEK FRUKTOZ İLE BESLENEN SIÇANLARDA KAFEİK ASİT İLE ARALIKLI AÇLIĞIN İNFLAMASYON VE LEPTİN/Obrb/SOCS3 YOLAĞI ÜZERİNE ETKİSİ Amaç: Bu çalışmada, uzun süreli yüksek fruktoz tüketen sıçanlarda, kafeik asit (KA) ve aralıklı açlık (intermittent fasting, İF) uygulamalarının inflamasyon (TNF-α ve IL-6) ve hipotalamus leptin/Obrb/SOCS3 sinyal yolakları üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada 9–10 haftalık toplam 56 erkek Sprague-Dawley sıçan kullanılmıştır. Hayvanlar sekiz gruba ayrılmıştır (her bir grup için n=7): Kontrol (K), Kafeik Asit (KA), İF, KA+İF, Fruktoz (F), F+KA, F+İF ve F+KA+İF. İlk 6 hafta boyunca fruktoz grupları %20'lik fruktoz çözeltisi içeren içme suyu tüketirken, diğer gruplara saf içme suyu verilmiştir. Tüm gruplara standart yeme erişimi sağlanmıştır. Altıncı haftadan itibaren, KA uygulaması (gavaj ile oral olarak 50 mg/kg/gün) ve İF protokolü (günlük 16 saatlik açlık ve 8 saatlik tokluk) 8 hafta süreyle ilgili gruplara uygulanmıştır. Her hafta aynı gün ve saatte sıçanların ağırlıkları (g), haftalık yem (g/sıçan/hafta) ve sıvı (ml/sıçan/hafta) tüketimleri ölçülmüştür. Açlık kan şekerleri glikometre yardımıyla, serum ve hipotalamus örneklerinden trigliserid, kolesterol, glukoz, leptin, SOCS3, Obrb, TNF-α ve IL-6 düzeyleri ise ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Bulgular: Fruktoz verilen F grubunda, K grubuna kıyasla hipotalamus trigliserit, TNF-α, IL-6, leptin ve SOCS3 düzeylerinde anlamlı artış, Obrb düzeyinde ise azalma tespit edilmiştir (p < 0,01). KA ve/veya İF uygulamaları bu parametrelerde iyileşmelere yol açmıştır. Özellikle F+KA+İF grubunda leptin ve SOCS3 düzeylerinde anlamlı düşüş, Obrb düzeyinde ise belirgin artış saptanmıştır (p < 0,001). KA ve İF'nin ayrı ayrı uygulandığı gruplarda da bazı parametrelerde olumlu etkiler gözlenmişse de, kombine uygulamanın daha güçlü bir düzeltici etki sağladığı görülmüştür. Sonuç: Uzun süreli yüksek fruktoz tüketimi, periferik ve santral inflamasyonu artırmakta ve hipotalamus leptin sinyal iletimini bozmaktadır. SOCS3 artışı ve Obrb azalması, fruktozun leptin direncine neden olduğunu göstermektedir. KA ve İF uygulamaları, özellikle birlikte kullanıldığında, leptin-SOCS3-Obrb eksenini normalize ederek fruktoz kaynaklı inflamatuar ve nörometabolik bozulmaları hafifletici etki göstermektedir
Deneysel miyoglobinürik akut böbrek yetmezliği modelinde kenevir tohumu yağının (Cannabis sativa seed oil) olası etkileri
ÖZET Deneysel Miyoglobinürik Akut Böbrek Yetmezliği Modelinde Kenevir Tohumu Yağının (Cannabis Sativa Seed Oil) Olası Etkileri Tokmak D. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizyoloji (Tıp) Doktora Programı Doktora Tezi, Aydın, 2025 Amaç: Canabis sativa ve çeşitli kısımlarının antioksidan ve antiinflamatuar özellikler gösterdiği geçmiş çalışmalarda bildirilmiştir. Bu çalışmada da (Canabis sativa) kenevir tohumu yağının, sıçanlarda Deneysel Myoglobünürik Akut Böbrek Hasarı (MABH) modeli üzerine etkilerini incelemek amaçlandı. Metod: Deney için 260-370 g ağırlığında 12 haftalık Wistar Albino erkek sıçan, randomize 6 grupta 10'ar adet olmak üzere 60 tane sıçan kullanıldı. Böbrek hasarı, çalışmanın yedinci gününde sham grubu hariç diğer gruplara %50'lik hipertonik gliserolün (8 ml/kg/gün), sıçanların her iki arka bacağına eşit olarak intramuskular enjeksiyonla oluşturuldu. Sham grubuna, intramuskular salin 8 ml/kg/gün uygulandı ve salin uygulamasından 1, 24 ve 48 saat sonra oral yoldan distile su verildi. Deneklerin gliserol ve salin uygulamasından 24 saat önce besin ve su erişimi engellendi. Gliserol grubuna, gliserol uygulamasından 1, 24 ve 48 saat sonra oral yoldan 3 ml/kg//gün miktar distile su veridi. G+KCS3 ve G+KCS6 grupları: Kısa süreli düşük doz ve yüksek doz tedavi gruplarında ratlara çalışmanın yedinci günü gliserol uygulandı. Gliserol uygulamasından 1, 24 ve 48 saat sonra oral gavaj ile 3ml /kg/gün- 6 ml/kg/gün dozunda kenevir tohumu yağı verildi. G+UCS3 ve G+UCS6 gruplarında 10 gün boyunca oral gavaj ile 3ml/kg/gün-6 ml/kg/gün dozunda kenevir tohumu yağı uygulandı. Çalışmanın yedinci gününde gliserol uygulamasından 1, 24, 48 saat sonra 3 ml/kg/gün- 6 ml/kg/gün kenevir tohumu yağı uygulamasına devam edildi. İlk gliserol enjeksiyonundan sonra hayvanların serbest diyet ve su alımı sağlandı. Gliserol uygulandıktan 72 saat sonra kan ve doku örnekleri alınarak çalışmanın onuncu günüde hayvanlar sakrifiye edildi. Sakrifiye edilen ratlarda böbrek fonksiyon testleri kanda (BUN, Kreatinin), böbrek dokusunda MDA, MPO, CAT, SOD, GSH, TNF-α, IL-1β, IL-6, HIF-1α ve kaspaz-3 biyokimyasal parametreleri çalışıldı. Ayrıca böbrek dokusu histopatolojik değerlendirmede böbrek hasar derecesi değerlendirildi. Bulgular: Biyokimyasal analizler sonucunda, tedavi gruplarında kan kreatinin, BUN, doku MDA, MPO, HIF-1α, caspase-3, TNF-α, IL-6 ve IL-1β düzeylerinin gliserol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde azaldığı; GSH ve CAT düzeylerinin ise arttığı saptanmıştır (p<0,001). Histopatolojik incelemelerde de nekroz, konjesyon, mononükleer infiltrasyon ve bowman kapsül genişlemesinde tüm tedavi gruplarında belirgin iyileşmeler gözlenmiş olup sham grubuna en yakın doku örnekleri G+ UCS6 grubunda saptandı. Sonuç: Kenevir tohumu yağının oral kullanımının, olasılıkla antioksidan, anti inflamatuar, anti apoptotik özellikleri sebebiyle, sıçanlarda gliserolle indüklenen Akut böbrek hasarındaki biyokimyasal ve histopatolojik bulguları tersine çevirdiğini söyleyebiliriz. Çalışmamız bulguları ışığında; insanlarda da kenevir tohumu yağının oral kullanımının miyoglobinürik akut böbrek hasarında biyokimyasal ve histopatolojik sonuçları olumlu yönde değiştirebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, kenevir tohumu yağı, rabdomiyoliz, inflamasyon, antioksidan, apoptoz
Deneysel aşil tendon hasarında linaloolün antioksidan ve iyileştirici etkilerinin belirlenmesi
Amaç: Bu çalışma aşil tendon yaralanmalarında, linalool etken maddesinin farklı dozlarda kullanımı sonucu antioksidan ve iyileştirici etkilerinin belirlenmesi amacı ile yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışma planına göre Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Laboratuvarı'ndan temin edilen 24 adet Wistar Albino sıçanları, her grupta 6'şar sıçan olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Buna göre ilk grup, kontrol grubu (Kontrol:CN), hayvanlara herhangi bir uygulama yapılmayıp diğer gruplardaki 18 adet Wistar albino türü sıçana, kısa süreli anestezi (90 mg/kg Ketamin + 10 mg/kg ksilazin ip) uyguladıktan sonra, sol aşil tendonları klemp ile 3. seviye dişlide, 2 dakika sıkıştırmayı takiben 1 dakika gevşetme 5 kez tekrarlanacak şekilde tendon hasar modeli oluşturuldu. 2. Grup (LİN 0) hayvanlara herhangi bir enjeksiyon uygulamaksızın, 3. Grup (LİN 100) hayvanlara her gün LİN uygulaması 100 mg/kg, 4. Grup (LİN 200) hayvanlara ise LİN uygulaması her gün 200 mg/kg olacak şekilde intraperitoneal yolla enjeksiyon yapıldı. Bir haftanın sonunda bütün sıçanlar sakrifiye edilip dokuları alınarak biyokimya ve histopatolojik sonuçlarına bakıldı. Bulgular: Klemp ile oluşturulan aşil tendon hasarı sonucu, hasar grubunda, kontrol grubuna göre MDA, MPO, TNF-α, IL-1 beta, IL 6 seviyeleri arttı ve SOD, CAT, GPx gibi enzim aktivitelerinde azalma gözlemlendi. Linalool uygulamasıyla birlikte oksidatif stres değerleri azaldı ve antioksidan savunma sistemi elemanlarının (SOD, CAT, GPx) aktivitelerinin arttığı görüldü. Aynı zamanda LİN 200 grubu enzim aktiviteleri, LİN 100 grubuna kıyasla bir artış gösterdi. Histopatolojik sonuçlar neticesinde, hasar grubunda kollajen lif dizilimi düzensiz bir hâl alırken, LİN gruplarında daha düzenli sergilendi. Hasar grubunda artan inflamasyon, damarlanma ve fibroblastik aktivite linalool uygulamasıyla azaldı ve maksimum azalma LİN 200 grubunda oldu. Sonuç: Sonuçlarımız, linalool uygulamasının aşil tendon hasarında bir iyileşme gerçekleştirdiğini ve antioksidan sistem aktivitelerini arttırarak iyileşmeyi hızlandırdığı, aynı zamanda doz farkına bağlı olarak LİN 200 grubu sonuçlarının LİN 100 grubuna kıyasla değişim göstererek her gün 200 mg/kg verilen linalool dozunun daha etkili olduğunu gösterdi.
Deneysel sepsis modelinde deferoksaminin akut böbrek hasarı üzerine etkisi
Sepsis, yıl bazında 2.4 – 3.0/1000 vaka insidansı ile tüm dünyada giderek artan önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Klinik olarak sepsis hasta grubunda mortalite ve morbiditeyi etkileyen en önemli faktörlerden biri akut böbrek hasarıdır. Deferoksamin ise; bir demir şelatörü ve serbest radikal temizleyicidir. Bu çalışmanın amacı sepsise bağlı gelişen akut böbrek hasarında antioksidan etkileri bilinen deferoksaminin (DFX) olası koruyucu etkilerini araştırmaktır. Deneysel sepsis modeli oluşturmak için lipopolisakkarit (LPS) uygulaması sık kullanılan güvenli bir yöntemdir. Bu kapsamda 30 Wistar Albino türü sıçan; kontrol grubu, LPS grubu, DFX+LPS grubu, LPS+DFX grubu, DFX grubu şeklinde 5 gruba ayrıldı. LPS grubuna 15 mg/kg dozunda LPS uygulaması yapılarak, böbrek dokusu ve kan örnekleri 24 saat sonrasında alındı. DFX+LPS grubuna 24 saat arayla 20mg/kg DFX uygulandı ve ikinci doz DFX ile LPS uygulaması yapılmıştır. 24 saat sonrasında doku örnekleri alınmıştır. LPS+DFX grubuna LPS uygulaması ile aynı anda DFX uygulaması yapılmıştır. 6 saat sonrasında ikinci doz DFX uygulaması yapılmış ve 18 saat sonra doku örnekleri alınmıştır. Biyokimyasal sonuçlar incelendiğinde; DFX uygulaması IL-6, MDA, NGAL, SOD, TNF, IL-1 ve GPx ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler saptandı. Histopatolojik incelemede Bowman kapsülü dilatasyonu ve tübüler epitel dejenerasyonunda DFX uygulamasının koruyucu etkileri gözlendi. Sonuç olarak sepsise bağlı gelişen akut böbrek hasarında deferoksaminin koruyucu etkileri olduğu kanaatine ulaşıldı.
Deneysel serebral iskemi/reperfüzyon modeli oluşturulan sıçanlarda Agomelatinin etkilerinin araştırılması
Amaç: Bu çalışmada melatonerjik ve serotonerjik sistem aktivitesinde rol alan ve nörogenezi desteklediği bilinen Agomelatin'in, nöronlarda yoğun hasara neden olan Sİ/R sürecindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. Materyal Metod: Çalışmaya dahil edilen Sprague Dawley ırkı erkek sıçanlar kontrol, Sİ/R ve Sİ/R+Agomelatin (20 ve 40 mg/kg) olmak üzere dört gruba (n=10) ayrıldı. Kontrol dışındaki gruplarda 60 dakikalık Sİ uygulandı. Sİ'den bir saat sonra intraperitonal yolla Sİ/R grubuna hidroksietil selüloz, Sİ/R+Agomelatin gruplarına ise 20 ve 40 mg/kg Agomelatin uygulandı. Üç günlük R boyunca sıçanlara NDS, rotarod, yapışkan çıkarma ve kavrama gücü testleri yaptırıldı. Deney sonunda hayvanlar dekapite edilerek beyin dokuları alındı. Alınan beyin dokularında TTC boyama yöntemi ile infarkt alan, Western Blot yöntemi ile apoptoz (BCL-2 ve BAX) ve otofaji (Beclin-1, ATG5, ATG7 ve p62) proteinlerinin seviyeleri belirlendi. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi yapıldı. Bulgular: Kontrol ve Sİ/R+Agomelatin gruplarının NDS skoru ve yapışkan çıkarma süresi, Sİ/R grubuna göre düşük; rotarodta kalma süresi ve kavrama gücü yüksekti (p<0.05). İnfarkt alanının Sİ/R grubunda, kontrol ve Sİ/R+Agomelatin gruplarına kıyasla büyük olduğu belirlendi (p<0.05). BCL-2, Beclin-1, ATG5 ve ATG7 protein seviyelerinin, Sİ/R+Agomelatin grubunda Sİ/R grubuna göre yüksek, BAX ve p62 protein seviyelerinin ise düşük olduğu tespit edildi (p<0.05). Sonuç: Agomelatin'in nörolojik defisit skorunu düşürdüğü görüldü. Davranış testlerinde de denge-motor koordinasyonu, somatosensör ve güç kaybını iyileştirdiği saptandı. İlaveten Agomelatin'in Sİ/R hasarının neden olduğu enfarktüs alanını azalttığı tespit edildi. Bunların yanı sıra apoptotik protein seviyelerinde apoptozu inhibe edecek yönde otofajik protein seviyelerinde otofajiyi indükleyecek yönde etkilediği tespit edildi.
Resveratrolün ağır egzersiz yaptırılan sıçanlarda kalp ve çizgili kaslardaki endoplazmik retikulum stresi üzerine etkisi
Amaç: Ağır egzersiz endoplazmik retikulum stresine neden olabilir. Bu tez çalışmasının amacı resveratrolün ağır egzersiz sonucu çizgili ve miyokart kasında oluşan hasar mekanizmalarından birisi olan ER stresi üzerindeki etkinliğini araştırmaktır. Materyal ve metot: Sıçanlar, Kontrol (n=10), Şiddetli Yüzme Egzersizi (n=10) (H-Ex), Şiddetli Yüzme Egzersizi + Resveratrol (n=10) (H-Ex+RES) olacak şekilde üç gruba ayrıldı. H-Ex ve H-Ex+RES gruptaki sıçanlar, yüzme süreleri 2 haftada bir 10 dk artacak şekilde 10 hafta yüzdürüldü. H-Ex ve H-Ex+RES gruptaki sıçanlara ilk hafta vücut ağırlığının %5'i oranında yük bağlanarak ve 2 haftada bir %1 oranında artırılarak yüzdürüldü. H-Ex+RES grubuna çalışmanın son 4 haftasında resveratrol (10 mg/kg/gün) verildi. Western Blot metodu ile sol ventrikül ve gastrocnemius kasında ER stres belirteçlerinden GRP78, XBP1, ATF4 protein düzeyleri ölçüldü. Veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirildi. Bulgular: GRP78 ve ATF4 düzeylerinin H-Ex grubunda hem sol ventrikül kasında hem de gastrocnemius kasında arttı (p<0.05). H-Ex'de, XBP1 seviyesi sol ventrikülde azalırken gastrocnemiusta ise arttı (p<0.05). H-Ex+RES grubunda ise resveratrol her iki dokuda GRP78 ve ATF4 yükselmesini engellediğini ancak sol ventrikülde XBP1'in hem kontrol hem de H-Ex gruplarına göre daha düşük düzeyde olmasına neden oldu (p<0.05). Sonuç: Yoğun egzersizin hem kalp hem de iskelet kasında ER stresini artırdığı görülürken resveratrolün ER stresinin azaltılması yönünde oldukça yararlı olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Aktive Edici Transkripsiyon Faktörü 4, Endoplazmik Retikulum Stresi, Glikoz Regüle Edici Protein 78, Resveratrol, Yüzme egzersizi, X-box Bağlayıcı Protein 1
Diyaliz sürecinde tükürük üre, ürik asit, kreatinin düzeyleri ve stres eksenleri
Amaç: SDBY tanısı alan hastaların vücutlarında üre, ürik asit, kreatinin gibi toksik maddeler birikmektedir. Hastalar bu fazlalıktan kurtulabilmek için hemodiyaliz tedavisi almalıdır. Hem diyaliz tedavisinin stresle ilişkisi, hem de biriken metabolitlerin OSS ve HPA aksını nasıl etkilediği bilinmemektedir. Ayrıca kanda biriken metabolitlerin tükürükteki seyri hakkında daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Mevcut tez çalışmasının amacı, serum ve tükürük üre, ürik asit, kreatinin, kortizol ve KHD düzeylerinin hemodiyaliz boyunca zamansal değişimini ve parametrelerin birbiriyle ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Materyal ve metot: Çalışmaya hemodiyaliz tedavisi alan 30 hasta dahil edildi ve tedaviden hemen önce, tedavinin ortasında ve tedavi bittikten hemen sonra hastalardan kan, tükürük örneği alındı ve KHD ölçümü yapabilmek için EKG çekildi. Kan örneklerinden üre (BUN), ürik asit ve kreatinin, tükürük örneklerinden ise üre, ürik asit, kreatinin ve kortizol ölçümü yapıldı. Bulgular: Serum- tükürük üre, ürik asit ve kreatinin değerleri kendi içerisinde her 3 zaman diliminde de anlamlı olarak farklı bulundu (p<0.001) ve iki sıvının birbiriyle korelasyonu orta derecede güçlüydü (r>0.37). Kortizol değerleri anlamlı olarak farklı bulunmuşken (p<0.001) hem zaman bağımlı hem de frekans bağımlı KHD parametreleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Serum ve tükürük değerleri kortizol ile ilişkili bulunmuştur ancak hiçbir parametrenin KHD ile bir ilişkisi ortaya çıkmamıştır. Sonuç: Hemodiyaliz sırasında üre, ürik asit ve kreatinin düzeyleri serum ve tükürükte korelasyon halindedir ve bu değerlerin azalmasıyla beraber kortizolün de azalması, metabolitlerin HPA ekseniyle ilişkili olabileceğini ancak KHD parametrelerinde anlamlı bir farklılığın olmamasından dolayı OSS ile ilişkisinin olmadığını göstermektedir. Ayrıca diyalizin HPA ekseniyle ayrı, OSS ile ayrı bir ilişkisinin olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Sıçanlarda oluşturulan deneysel serebral iskemi/reperfüzyon hasarı üzerine intranazal Salusin-β uygulamasının etkilerinin araştırılması
Amaç: İntranazal Salusin-β uygulamasının serebral iskemi/reperfüzyon (Sİ/R) hasarındaki muhtemel koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlandı. Materyal ve metot: Çalışmada 27 adet Sprague Dawley ırkı erkek sıçan kontrol, Sİ/R ve Sİ/R+ Salusin-β olmak üzere üç gruba (n=9) ayrıldı. Kontrol dışındaki gruplara 90 dakikalık serebral iskemi (Sİ) ve sonrasında 3 gün reperfüzyon uygulandı. Sİ'den bir saat sonra intraperitoneal yolla Sİ/R grubuna hidroksietil selüloz, Sİ/R+Salusin-β grubuna ise intranazal olarak 300nM Salusin-β infüzyonu uygulandı. Üç günlük reperfüzyon boyunca sıçanlara nörolojik defisit skorlama (NDS), rotarod, yapışkan çıkarma ve kavrama gücü testleri yaptırıldı. Deney sonunda hayvanlar dekapite edilerek beyin dokuları alındı. Alınan beyin dokularında TTC boyama yöntemi ile infarkt alan, Western Blot yöntemi ile apoptoz (BCL-2) ve otofaji (Beclin-1, ATG5, ATG7 ve p62) proteinlerinin seviyeleri belirlendi. Bulgular: Kontrol ve Sİ/R+Salusin-β gruplarının NDS skoru ve yapışkan çıkarma süresi, Sİ/R grubuna göre düşük; rotarodda kalma süresi ve kavrama gücü yüksekti (p<0.05). İnfarkt alanının Sİ/R grubunda, kontrol ve Sİ/R+Salusin-β gruplarına kıyasla büyük olduğu belirlendi (p<0.05). BCL-2, Beclin-1, ATG5 ve ATG7 protein seviyelerinin, Sİ/R+ Salusin-β grubunda Sİ/R grubuna göre yüksek ve p62 protein seviyelerinin azaldığı tespit edildi (p<0.05). Sonuç: Salusin-β' nın NDS'yi düşürdüğü görüldü. Davranış testlerinde de denge-motor koordinasyonu, somatosensör ve güç kaybını iyileştirdiği saptandı. Bunların yanı sıra apoptotik protein seviyelerinde apoptozu inhibe edecek yönde otofajik protein seviyelerinde otofajiyi indükleyecek yönde etkilediği tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Apoptoz, Salusin-β, Serebral İskemi, Otofaji
Vazoaktif intestinal peptit (VİP)/pitüiter adenilat siklaz aktive edici peptit (PACAP)' in amiyotrofik lateral skleroz patogenezine karşı etkilerinin araştırılması
Amaç: Bu tez çalışmasında SOD1G93A ALS modeli farelerde alt ve üst motor nöronlar üzerine VİP ve PACAP-38' in etkilerinin araştırılması ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Transgenik SOD1G93A ve yabanıl tip fareler ile Kontrol (n=10), ALS+SF (n=10), ALS+VİP (n=10), ALS+PACAP (n=10) deney grupları oluşturuldu. ALS+SF grubuna intraperitoneal (i.p.) serum fizyolojik uygulanırken, ALS+VİP grubuna i.p. 5 nmol/kg VİP ve ALS+PACAP grubuna i.p. 25 ng/kg PACAP enjeksiyonları uygulandı. Pre-semptomatik 30. gün sonunda farelerin alt motor nöronlardaki ultrastrüktürel değişiklikler, semptomatik 105. gün sonunda beyin kimyası, alt motor nöron kantifikasyonları ve dendritik diken yoğunlukları ve mikroglial morfoloji, post-semptomatik 120. gün ve sonrası ağırlık, motor performans ve sağkalım değerlendirmelerinin ardından lumbar omurilik dokusunda inflamasyon belirteçleri ve büyüme faktörlerinin gen ekspresyonları değerlendirildi. Bulgular: ALS+SF grubu lumbar omuriliğinde bütünlüğü bozulan ultrastrüktürel yapıların tedavi gruplarında Kontrol grubuna yakın morfoloji gösterdiği, ALS+PACAP grubunda motor nöron sayısı ve dendritik diken yoğunluğunun, ALS+VİP grubunda ise sadece dendritik diken yoğunluğunun ALS+SF grubuna göre anlamlı derecede arttığı, reaktif mikroglia sayısının ise tedavi gruplarında ALS+SF grubuna göre anlamlı derecede azaldığı tespit edildi. Motor performansın ALS+PACAP grubunda önemli ölçüde arttığı, sağkalım süresinin ise her iki tedavi grubunda ALS+SF grubuna göre anlamlı derecede uzadığı görüldü. Sonuç: Sonuç olarak, SOD1G93A ALS modeli farelerde PAC-38 daha etkin gözükmekle beraber VİP ve PACAP-38 tedavi edici etkinlik göstermiştir.
Diyabetik yetişkinlerde çok frekanslı biyoelektriksel impedans yöntemi ile ölçülen total ve segmental vücut analiz parametrelerinin incelenmesi
Giriş: Diyabet vücut kompozisyonu parametrelerini etkilemektedir. Değişen vücut kompozisyonlarının incelenmesi ve diyabetle olan ilişkisinin takip edilmesi kişilerin teşhis, tedavi ve önleme basamaklarında önemlidir. Amaç: Fiziksel aktivite ve vücut kompozisyonu parametrelerini, özellikle faz açısı, iç organ çevresi yağlanma alanı, segmental yağ ve kas değerleri arasındaki ilişkinin diyabetik hastalarda değerlendirmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya toplam 93 katılımcı (diyabet olmayan, n=31; tip 2 diyabetli, n=63) gönüllü olarak dahil edilmiştir. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kullanılmıştır. Vücut kompozisyon parametreleri çok frekanslı Biyoelektriksel impedans yöntemiyle Tanita MC 780 Black ile ölçülmüştür. Tüm istatistiksel testlerde p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularında çalışmaya dahil edilen bireylerin iç yağlanma alanları diyabet olmayanlarda ortalama 50cm2 iken tip 2 diyabetlilerde 90cm2'ye bulunmuştur. Ödem yüzdesi (Ecw/Tbw) diyabet olmayanlarda %41,24 iken diyabetlilerde %44,91 olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05).Tip 2 diyabetli bireylerde iç organ çevresi yağlanma alanı, ödem oranı, her segmentte yağ oranları diyabet olmayanlarda daha yüksek bulunmuştur (p<0.01). Yağsız kas kütlesi ve faz açısı değerleri diyabet olmayanlarda, diyabetli bireylere oranla daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: İncelenen tip 2 diyabet grubunda fiziksel aktivite seviyesi yetersizdir. Sunulan çalışmada diyabetli yetişkinlerde vücut kompozisyonu parametrelerinden segmental yağ oranlarının, iç organ yağlanma alanlarının normalden yüksek çıkması, ödem oranlarının daha yüksek bulunması; kas kütlesi ve yağsız kütle oranlarının normalden düşük çıkması, faz açısı değerlerinin daha düşük bulunması fiziksel aktivite düzeyinin önemi göstermiştir.
Deneysel Parkinson modellerinde vazoaktif intestinal peptid (VİP)'in Striatum ve Substantia nigradaki alfa-sinüklein birikimine ve nörogeneze olan etkisinin araştırılması
Amaç: 6-Hidroksidopamin (6-OHDA) ve rotenon ile oluşturulan deneysel Parkinson modellerinde, nöromodülatör, nörotrofik ve nöroprotektif etkileri olan VİP'in alfa-sinüklein birikimine ve nörogeneze olası etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Rotenon ve 6-OHDA Parkinson modelleri için kontrol/sham, toksin ve toksinle VİP uygulanan gruplar olmak üzere 200-250 gram ağırlığında 36 adet Sprague-Dawley sıçan (n=6) kullanıldı. 6-OHDA modeli intrastriatal 6-OHDA çözeltisi stereotaksik olarak; rotenon modeli sekiz hafta süreyle 2,5 mg/kg/gün rotenon intraperitoneal verilerek oluşturuldu. Her iki VİP grubuna sekiz hafta boyunca 25 ng/kg günaşırı VİP, diğer gruplara eşit hacimde serum fizyolojik intraperitoneal uygulandı. Sekizinci haftada lokomotor aktivite testi uygulandı. Sonlandırma sonrası olfaktör bulbus, subventriküler zon (SVZ), dentat girus, striatum ve substantia nigra kesitleri immünhistokimyasal olarak işaretlendi. Kesitlerden elde edilen görüntüler Image-J programında analiz edilerek elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: VİP uygulaması, rotenon grubunda azalan lokomotor aktiviteyi kontrol grubu düzeylerine yaklaştırdı (p<0,05), 6-OHDA modelinde etki göstermedi. Rotenon modeli gruplarında alfa-sinüklein birikiminde anlamlı farklılık gözlenmedi. Her iki toksin modelinde SVZ'de artan nestin immünoreaktivitesine (p<0,05) VİP uygulamasının etkisi gözlenmezken; 6-OHDA modelinde VİP uygulaması doublecortin immünoreaktivitesini kontrol ve toksin grubuna göre anlamlı düzeyde arttırdı (p<0,05). VİP diğer parametrelerde anlamlı değişikliğe neden olmadı. Sonuç: Rotenon ve 6-OHDA Parkinson modellerinde nörogenez süreçlerindeki değişim eşzamanlı karşılaştırılmış, in-vivo VİP uygulamasıyla 6-OHDA modelinde SVZ nöroblast alanı artarken aynı etkinin rotenon modelinde görülmediği, VİP'in farklı modellerde etkinliğinin farklı olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Parkinson hastalığı, 6-hidroksidopamin, rotenon, nörogenez, alfa-sinüklein, vazoaktif intestinal peptit.
Böbrek iskemi-reperfüzyonunda endotelin-a reseptör antagonisti BQ-123'ün nitrik oksit üretimiyle ilişkili koruyucu etkisi
6-OZET Böbrek İskemi-Reperfüzyonunda Endotelin-A Reseptör Antagonisti BQ-123'iin Nitrik Oksit Üretimiyle İlişkili Koruyucu Etkisi Bu çalışma bir ETA reseptör antagonisti olan BQ-123'ün renal iskemi- reperfüzyon hasarına karşı koruyucu etkisinin nitrik oksit üretimiyle ilişkili olup olmadığı; L-Arginin ya da bir NO sentaz inhibitörü olan L-NAME ile birlikte hemodinami, plazma BUN, kreatinin ve Na konsantrasyonları ile renal oksidan/antioksidan sistem üzerinden araştırılmak üzere yapıldı. Erkek Sprague Dawley sıçanlar 8'erli olarak 6 gruba ayrıldı; Kontrol, I/R, L-NAME, BQ, BQ+L-NAME, BQ+L-NAME+L-Arg. Kontrol haricindeki gruplara 30 dk iskemi ve 2 saat reperfüzyon uygulandı. KAT aktivitesi BQ grubunda Kontrol, I/R, L-NAME ve BQ+L-NAME gruplarına göre artmış (p<0.05), L-Name grubunda I/R grubu hariç diğer gruplara göre azalmış (p<0.05) olarak bulundu. SOD aktivitesinin BQ grubunda, BQ+L-NAME+L-Arg grubu hariç diğer gruplara göre arttığı tespit edildi. GSH-Px aktivitesinin Kontrol grubunda BQ+L-NAME grubu hariç diğer gruplara göre azaldığı (p<0.05) ve BQ+L-NAME grubunda BQ+L-NAME+L-Arg grubuna göre azaldığı (p<0.05) görüldü. XO aktivitesinin I/R grubunda tüm gruplara göre (p<0.05), ayrıca L-NAME ve BQ gruplarında da kontrole göre arttığı (p<0.05) tespit edildi. Doku TBARS seviyelerinin I/R ve L-NAME gruplarında diğer gruplara göre arttığı görüldü (p<0.05). Kontrol ve BQ gruplarının MPO aktivitelerinin diğer gruplara göre düşük olduğu tespit edildi (p<0.05). Kontrol grubu PC miktarının diğer gruplarla karşılaştırıldığında azaldığı (p<0.001), ayrıca I/R ve L-NAME gruplarının PC miktarları BQ ve BQ+L-NAME+L-Arg gruplarına göre. arttığı görüldü (p<0.05). Doku NO seviyeleri I/R, BQ ve BQ+L-NAME+L-Arg gruplarında Kontrol, L-NAME ve BQ+L-NAME gruplarına göre yüksekti (p<0.05). Plazma BUN değeri BQ+L- NAME+L-Arg grubunda L-NAME grubu hariç yüksek (p<0.05) ve ayrıca I/R ve L-NAME gruplarında da BQ grubuna göre yüksek bulundu (p<0.05). Plazma Cr değerinin ise BQ+L-NAME+L-Arg grubunda I/R ve L-NAME gruplarına göre azaldığı bulundu (p<0.05). Plazma Na konsantrasyonunun BQ grubunda diğer tüm gruplara göre azaldığı (p<0.05) ve ayrıca L-NAME grubunda BQ+L- NAME+L-Arg grubuna göre arttığı (p<0.05) tespit edildi. L-NAME, BQ+L-NAME ve BQ+L-NAME+L-Arg gruplarında reperfüzyûn dönemi, preiskemi ve iskemi 72dönemine göre ortalama kan basınçları (OKB) yüksek iken (p<0.05), Kontrol ve BQ gruplarında reperfüzyonun 60 ve 120. dakikalarının kan basıncı değerleri iskemi dönemine göre düşüktü (p<0.05). L-NAME, BQ+L-NAME ve BQ+L- NAME+L-Arg gruplarının kan basıncı değerleri diğer gruplara göre reperfüzyon döneminde yüksekti (p<0.05). ETA reseptör antagonisti BQ-123 renal I/R hasarına karşı koruyucu etkisini olasılıkla antioksidan etkileri aracılığıyla ikincil bir yol ile ortaya çıkarabileceği düşünüldü. Ayrıca mevcut bulguların NOS blokörü ile önlenmesi ve NO öncülü L-Arg ile geri dönmesi NO bağımlı bir mekanizmanın aracılığını düşündürtmektedir. 73
COVİD-19 geçirmiş gönüllülerde hastalığın solunum sistemindeki kronik dönem etkilerinin akciğer ultrasonu ve solunum fonksiyon testleri ile birlikte değerlendirilmesi
Amaç: Bu tezin amacı, post COVID dönemdeki bireylerde pulmoner sistemde ve sistemik düzeyde kronik etkiler olup olmadığının değerlendirilmesidir. Böylelikle post COVID'in etkileri hakkında veri elde edilebilecektir. Ayrıca kronik dönem etkilerin değerlendirilmesinde ve hasta takibinde solunum fonksiyon testi ve pulmoner ultrasonun etkinliği hakkında bir bakış açısı getirilebilecektir. Post inflamatuar belirteç düzeyi ölçümünün bu değerlerle beraber ele alınması ile geçirilmiş enfeksiyonun uzun dönem etkileri hakkında hem fonksiyonel düzeyde hem immünolojik düzeyde bilgi sahibi olunacaktır. Böylece farklı açılardan post COVID dönemin etkileri değerlendirilebilinecektir. Gereç ve Yöntemler: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş ve post enfeksiyöz süre 3 ay ve üzeri olan gönüllüler çalışmaya dahil edilmiştir. İki grup akciğer grafisi skoru (CXR), akciğer ultrasonografisi skoru (LUSS), solunum fonksiyon testleri ve sitokin düzeyleri (TNF-α, IL-1, IL-6,IL-17) değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Bulgular: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre akciğer ultrasonografisi ve akciğer grafisi değerlendirmesi açısından anlamlı fark bulunmamıştır. COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre kadın hasta grubunda TLC anlamlı olarak düşük bulunmuştur. COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre Il-6 ve Il-17 düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre akciğer ultrasonografisi ve akciğer grafisi değerlendirmesi açısından anlamlı fark olmamakla birlikte; solunum fonksiyon testi ve sitokin değerlendirmesi açısından anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Her ne kadar asemptomatik geçirilmiş olsa da, COVID-19 enfeksiyonunun uzun dönemde akciğer parankim düzeyinde ve sistemik inflamasyon düzeyinde değişikliklere yol açabileceği çalışma sonuçlarına göre ön görülmüştür. Literatürde benzer çalışmalar sayıca oldukça az olduğundan, bu savın desteklenmesi için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Investigation of electrical and behavioral properties of dentate gyrus prodynorphin neurons in Aβ-induced Alzheimer's model transgenic mice
Alzheimer's Disease (AD) is a neurodegenerative disorder characterized by progressive cognitive decline and the accumulation of abnormal protein aggregates in the brain. The endogenous opioid system is a complex neurochemical system in the body that plays a crucial role in some physiological and psychological processes. Prodynorphin neurons, a part of the endogenous opioid system, are nerve cells that synthesize and release prodynorphin, the precursor polypeptide for various dynorphin opioid peptides. Today, the effect of the opioid system on AD and its role in the mechanism of dementia are not still fully understood. Therefore, this study aimed to investigate a possible relationship between AD and Prodynorphin neurons in the dentate gyrus (DGPdyn), which is a critical region for learning and memory. In this study, ten-weeks-old seventy Pdyn-Cre male mice were used. For electrophysiological studies; Cre-dependent GFP virus, for chemogenetics activation/inhibition studies; hM3D and hM4D viruses, and for optogenetic stimulations; ChR2 virus were injected bilaterally into the dentate gyrus of mice. To create AD-like model, mice were given amyloid beta oligomer (Aβ), while PBS was given intracerebroventricularly to the control groups. Mice were taken into four different behavioral tests. The locomotor levels, the anxiety-like behaviors, the short- and long-term memory states, and the spatial memory/learning levels of the mice were evaluated by performing the open field, the elevated plus maze, the novel object recognition, and Morris water maze (MWM) tests, respectively. In behavioral tests, Chronic inhibition of DGPdyn neurons in the PBS group caused a decrease in locomotor activity, while chronic activation of these neurons in the AB group caused a decrease in velocity (p<0,0001). No effect of these neurons on anxiety-like behavior was observed. In addition, in the AB group, chronic activation of DGPdyn neurons caused a reduction in novel object exploration duration for both short-term memory (p<0,01) and long-term memory (p<0,05), also, the chronic inhibition of these neurons improved spatial memory and learning, which were impaired in the AB-GFP group (p<0,01). Finally, the firing frequency of DGPdyn neurons increased significantly in Aβ -induced mice (p<0.01). These results suggested that Aβ accumulation may disrupt locomotor-related synaptic transmissions of DGPdyn neurons by altering prodynorphin signaling. Furthermore, with an increased DGPdyn electrical activity in AD-like modeling, these neurons may be involved in the progression of AD by inducing cognitive impairment.
HSD3B2 gen mutasyonunun fonksiyonel analizi
HSD3B3 deficiency is rare form of the congenital adrenal hyperplasia arised from the inactivating mutation of HSD3B2 gene (3β-hydroxysteroid dehydrogenase). Even though it is not frequently seen in the world, the prevalence of the HSD3B2 deficiency is higher specifically in the Turkey. This disease is defined as defects in adrenal steroid synthesis in adrenal gland and gonads. Therefore, understanding and characterisation of the mutational area is very crucial. Also, the possible influence of the mutation can be changed depending on the position of the mutation in HSD3B2 gene. The aim of this study to determine in vitro characterisation of the HSD3B2 enzyme with p.L304P mutant and try to understand the relationship the molecular structure and clinical symptoms. Also, influence of the p.L304P mutation on HSD3B2 enzymatic activity and rate of 17 OH pregnenolone conversion was investigated. In the experiment, pCMV3-HSD3B2 vector was used and target p.L304P mutation was created with site directed mutagenesis. All plasmids were transformed into the DH5 alpha. The presence of the p.L304P mutation and wild type HSD3B2 gene were controlled by sanger sequencing. Later, the plasmids with wild type and mutant were transfected into the HEK293T cell line. After the transfection, the cells were treated with 17 hydroxypregnenolone that is dissolved in the DMEM. The treatment was done at different time interval and different substrate concentrations. At last step, the DMEM was removed and the amount of 17 hydroxyprogesterone was measured with LCMS/MS. In conclusion, our experimental finding showed that the mutation dramatically cause decline in 17 hydroxyprogesterone. Also, the amount of the 17 hydroxypregnenolone was detected higher in wildtype as compared with mutant cell lines.
MMTV-TGF-α pozitif farelerde farklı kalori kısıtlaması uygulamalarının hayvanların farklı yaşlardaki inflamasyon parametreleri üzerine etkisi
Bu çalışma; farklı kalori kısıtlaması yöntemlerinin, sitokin seviyeleri üzerindeki etkilerini anlama ve yaşa bağlı değişimini değerlendirme amacıyla, 115 adet fare kullanılarak yapılmıştır. Fareler, MMTV-TGF-α türü transgenik dişi ve post-menapopzal dönemde spontane olarak meme tümörü geliştiren farelerdir. Çalışmamızda hayvanlara kronik kalori kısıtlaması (KKK) ve aralıklı kalori kısıtlaması (AKK) uygulanarak, hayvanların 10, 17 ve 50 haftalık yaşlardaki serum sitokin seviyeleri değerlendirilmiştir. Kalori kısıtlaması, kontrol gurubu olan ve ad-libitum (AL) gurubu olarak adlandırılan gurubun haftalık tükettiği yem miktarı referans alınarak uygulanmıştır. KKK gurubuna, AL gurubuna göre %15 oranında; AKK gurubuna ise AL gurubuna göre %60 oranında kalori kısıtlaması uygulanmıştır. AKK gurubuna yönelik kalori kısıtlaması, 1 hafta kalori kısıtlaması ve 3 hafta AL besleme şeklinde olmak üzere tekrar eden periyotlar halinde ve çalışmanın sonuna kadar uygulanmıştır. Çalışma sürecinde hayvanlardan retro-orbital yöntemle kan alınmış ve serum örnekleri elde edilmiştir. Serum örneklerinden IL-1α, IL-6, IL-10, IL-13, TNF-α ve MCP-1 seviyeleri Multiplex Elisa yöntemiyle ölçülmüştür. İstatiksel analizler GraphPad Prism 7.0 Windows sürümü kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, yaşlanmanın ilk periyodu olan 10 haftalık yaşlardan 17 haftalık yaşlara geçişte KKK besleme modelinin IL-1α, IL-6, IL-13 gibi proinflamatuar sitokinlerin seviyelerinde azalmaya (p>0,05) ve antiinflamatuar etkili IL-10 seviyelerinde artmaya sebep olduğu (p>0,05) anlaşılmıştır. Yaşlanmanın ikinci periyodu olan 17 haftalık yaşlardan 50 haftalık yaşlara geçişte ise AKK beslenme modelinin benzer bir etkinliğe neden olduğu açığa çıkarılmıştır. (p>0,05). Sonuç olarak kalori kısıtlaması ile inflamatuar yanıtların değiştirildiği anlaşılmış olsa da elde edilen verilerin istatistiksel olarak anlam taşımamaları nedeniyle, ayrıca hangi kalori kısıtlama yönteminin inflamasyon olaylarını baskıladığının daha ayrıntılı tespiti amacıyla daha fazla çalışma yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kalori Kısıtlaması, İnflamasyon, C57BL
Torakal spinal kord yaralanma modelinde irisin hormonunun motor ve duyu fonksiyonlarına etkileri
Spinal kord yaralanması (SKY) dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen, motor ve duyusal bozukluklar, nöropatik ağrı problemleriyle tanımlanan ve yaşam kalitesini ciddi bir şekilde etkileyen nörolojik bir durumdur. Egzersiz, SKY sonrası iyileşmede etkili bir rehabilitasyon yöntemidir. İrisin, egzersizle indüklenen ve metabolik hastalıklarda yararlı etkileri bulunan bir miyokin olup, SKY sonrası motor ve duyu kayıplarının geri kazanılmasındaki rolü bilinmemektedir. Bu tez çalışmasında, irisinin SKY sonrasında motor ve duyusal fonksiyon kayıpları üzerindeki etkileri, immünohistokimyasal düzeyde meydana gelen değişimlerdeki rolü ile nöroprotektif ve nörojeneratif özellikleri araştırılmıştır. Çalışmada Sprague Dawley ırkı erkek sıçanlar dört gruba ayrılmıştır: Kontrol, sham, SKY+Deiyonize su (Di) ve SKY+İrisin. T10 seviyesinde klips sıkıştırma yöntemiyle SKY modeli oluşturulan hayvanlara, 6 hafta boyunca 100 ng/kg dozda irisin veya Di su intraperitoneal olarak uygulanmıştır. Motor fonksiyonlar Basso, Beattie, Bresnahan (BBB) lokomotor testi ve eğik düzlem testleriyle; nöropatik ağrı ise mekanik allodini, hot plate ve cold plate testleriyle değerlendirilmiştir. Deney sonunda hayvanlar dekapite edilerek spinal kord dokuları alınmış ve irisinin nöroprotektif ve nörojeneratif etkileri; İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1 (IGF-1), Beyin Derive Nörotrofik Faktör (BDNF), Glial Fibriller Asidik Protein (GFAP), Sinir Büyüme Faktörü (NGF), Nörotrofin-3 (NT-3) ve sinapsin-1 biyobelirteçleri kullanılarak immünohistokimyasal yöntemle analiz edilmiştir. Fonksiyonel değerlendirmelerde model oluşturulmasının ardından tüm haftalarda gruplar arasında BBB skorları ve eğik düzlem test sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı. İrisin uygulanan grupta BBB skorları ve eğik düzlem değerlerinde anlamlı iyileşme olduğu gösterildi. Hot plate ve cold plate testlerinde SKY sonrası latans süreleri belirgin şekilde azalırken, irisin bu azalmayı kısmen önlemiştir. Mekanik allodini testinde ise gruplar arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. IGF-1 ve NT-3 immünreaktivite düzeylerinin hasar gruplarında kontrol ve sham gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldığı belirlenmiştir. İrisin uygulaması bu nörotrofik faktörlerdeki azalmayı kısmen düzeltmiş ancak değişiklikler istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. SKY+Di grubundaki BDNF immünreaktivitesi diğer tüm gruplara kıyasla anlamlı düzeyde azalma göstermiştir. SKY sonrası uygulanan irisin, BDNF immün ekspresyonunu kontrol grubuna yaklaştırmasına rağmen bu artış anlamlı bulunamamıştır. Model gruplarında NGF immünreaktivitesinin de benzer şekilde kontrol ve sham gruplarına göre anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur. Sinaptik plastisite göstergesi olan sinapsin-1 ile astrosit aktivasyon belirteci GFAP düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bu çalışma, egzersizle indüklenen bir adipo-miyokin olan irisin hormonunun SKY modeli sonrasında motor ve duyu fonksiyonlarında iyileşme sağlama, nöronal hasarı hafifletme ve apoptozu önleme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, irisin uygulaması nöroprotektif etkileriyle, nörolojik bozuklukların tedavisine yönelik yeni terapötik yaklaşımların geliştirilmesine katkı sunabilecek umut vadeden bir ajan olarak değerlendirilmektedir.
Deneysel spinal kord yaralanma modelinde irisin hormonunun elektrofizyolojik değişiklikler üzerine etkisinin araştırılması
Spinal kord yaralanmaları (SKY), dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ve yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren önemli bir sağlık sorunudur. SKY'nin patofizyolojisi, travma sonucu oluşan birincil hasarın yanı sıra zamanla gelişen ikincil hasar süreçlerini içerir. Sinir dokusunun sınırlı yenilenme kapasitesi nedeniyle, ikincil hasar sürecinde oluşan fonksiyonel kayıpların geri döndürülmesi oldukça güçtür. Bu nedenle, yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda egzersizin hem merkezi sinir sistemi hem de iskelet kasları üzerinde olumlu etkiler yaratarak nöral fonksiyonları desteklediği gösterilmiştir. Egzersiz sırasında salgılanan irisin adlı miyokinin, enerji metabolizmasını düzenlemesinin yanı sıra, sinir sistemi üzerinde de nöroprotektif etkiler gösterebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, irisin hormonunun spinal kord hasarı sonrası motor fonksiyon ve sinir iletimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırma kapsamında Spraque Dawley türü erkek sıçanlar dört gruba ayrılmış; kontrol, sham, SKY+deiyonize su ve SKY+irisin grupları oluşturulmuştur. SKY modeli, T9-T10 seviyesinde klips kompresyonu ile indüklenmiş ve irisinin etkisi altı hafta boyunca intraperitoneal enjeksiyonlarla incelenmiştir. Deney sonunda, Hoffmann refleksi (H-refleksi), motor uyarılmış potansiyeller (MUP) ve somatosensoriyel uyarılmış potansiyeller (SUP) olmak üzere temel elektrofizyolojik ölçümler yapılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda, verilerin normal dağılıma uygunluğu değerlendirilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular, SKY sonrası motor ve duyu potansiyellerinde belirgin azalma olduğunu; ancak irisin uygulamasının bu kayıpları kısmen telafi ettiğini ortaya koymuştur. Özellikle motor ve duyu amplitüdlerinde belirgin azalma, latanslarında ise belirgin uzama gözlenmiş(p<0.05), H-refleksi açısından ise gruplar arasında belirgin fark saptanmamıştır(p>0.05). Bu sonuçlar, irisin hormonunun sinir iletimini destekleyici etkileri olduğunu ve tedaviye katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, irisin hormonunun spinal kord yaralanmalarının tedavisinde tamamlayıcı bir biyolojik ajan olarak umut vadeden bir potansiyele sahip olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Spinal kord yaralanması, İrisin, Motor Uyarılmış Potansiyeller, Duyusal Uyarılmış Potansiyeller, H-Refleksi.
İrisin hormonunun puberteye geçiş ve üreme sistemi üzerindeki nöroendokrin etkilerinin in vitro yöntemlerle araştırılması
Canlıların çoğalması ve nesillerinin sürdürülmesi için gerekli olan üreme sağlığının günümüzde birçok genetik veya çevresel faktörlerin etkisiyle bozulduğu bilinmektedir. Puberte canlılarının cinsel olgunlaşmasını tamamlayıp yeterli reprodüktif kapasiteye ulaşılan gelişimsel bir süreçtir. Bu süreç merkezi düzeyde uyarıcı ve inhibe edici olan çeşitli hormon ve nöromodülatörlerin de yer aldığı kompleks bir nöroendokrin mekanizmanın gonadları aktif hale getirmesi ile başlar. Santral düzeydeki bu süreçte özellikle kisspeptin, GnRH ve GnIH hormonların önemli rolü vardır. Bu tez çalışmasının amacı bir egzersiz hormonu olarak bilinen irisin hormonunun pubertal dönemde önemli roleri olan kisspeptin, GnRH ve GnIH salınımları üzerine olası etkilerini araştırmaktır. Bu amaçla kisspeptin, GnRH ve GnIH salgılayan immortal hücre hatlarında in vitro yöntemlerle hormon sekresyonu ve hücre içi kalsiyum sinyalleşmesi üzerine etkileri irdelenmiştir. Ayrıca son yıllarda nöron hasarının eşlik ettiği hastalıkların artmasıyla irisin hormonunun bu hücre hatlarında canlılık testi yapılarak nöron koruyucu etkinliği de araşırılmıştır. Çalışma kapsamında ilk olarak immortal hücre hatlarında irisin uygulaması sonrası doz ve zaman bağımlı olarak GnRH ve kisspeptin sekresyonlarını artırdığı, GnIH sekresyonu istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalttığı belirlendi (p<0,005). Hücre içi kalsiyum sinyalleşmesi üzerine yapılan çalışmada ise irisin hormonunun herhangi bir etki oluşturmadığı görüldü. Son olarak hücre canlılık testi çalışmalarında irisin hormonunun istatistiksel olarak anlamlı şekilde nöron koruyucu etkisinin olduğu da belirlendi (p<0,005). Tüm bu bulgular irisinin nöroendokrin üreme ekseninde etkisi olduğunu ve cinsel işlev bozukluklarının yanı sıra nöron hasarı görülen bozuklukların tedavisinde de önemli bir rolünün olabileceğini göstermektedir.
Prepubertal dönemdeki dişi sıçanlara kronik asprosin uygulamasının puberteye geçiş ve üreme sistemi üzerindeki etkilerinin araştırılması
ÖZET Puberte, neonatal dönemden itibaren hareketsiz olan karmaşık bir nöroendokrin ağın aktive olmasıyla başlar, akabinde cinsel olgunluğa ulaşılır ve üreme yeteneği kazanılır. Mevcut araştırmalar vücut yağ dokusunun bu aktivasyon sürecinde kritik bir görevi olduğunu gös-tefll).ektedir. Yağ dokusunun enerji rezervi olmanın ötesinde; aktif bir endokrin organ olduğu ve adipokin adı verilen hormonları salgıladığı uzun zamandır bilinmektedir. Adipoz dokunun pubertal süreçle ilişkisi göz . önünde bulundurulduğunda adipokinlerin de üreme fizyolojisinde potansiyel bir etkiye sahip olabileceği düşünülmektedir. Yeni keşfedilen bir adipokin olan asprosinin dişi üreme fizyolojisi üzerindeki etkisi bilinmemektedir. Bu tez çalışmasının amacı asprosin hormonun dişi sıçanlarda pubertal olgunlaşma, üreme sistemi bileşenleri, cinsel motivasyon ve davranış üzerindeki fizyolojik rolünü ortaya çıkarmaktır. Ayrıca olfaktör reseptör aracılığıyla etki eden asprosin hormonunun koku alma performansına etkisini göstermektir. Tez çalışması kapsamında 24 adet Sprague Dawley ırkı dişi sıçan (n=12 kontrol grubu, n=12 asprosin grubu olmak üzere) kullanılmıştır. Yapılan deneylerde asprosin grubundaki hayvanlara postnatal 21. günden itibaren 8 hafta boyunca intraperitoneal (i.p.) olarak asprosin (500ng/kg/gün), kontrol · grubundaki hayvanlara ise aynı şekilde asprosinin çözücüsü olan serum fizyolojik uygulanmıştır. Deney sürecinde puberteye giriş tayini ve östrus siklus takibi yapılmıştır. Akabinde saklı kurabiye testi, seksüel insentif motivasyon testi ve cinsel davranış testi gerçekleştirilmiştir. Deneyin sonlandırılmasıyla ovaryum dokusunda histolojik incelemeler ve serum örneklerinden ELISA (enzim bağlantılı immunosorbent analizi) yöntemiyle hormon düzeyleri tayin edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmış olup anlamlılık değeri p 0.05 olarak alınmıştır. Deneysel çalışmaların sonucunda, kronik asprosin uygulamasının puberteye giriş zamanını değiştirmediği ancak üreme fizyolojisinin temel bir unsuru olan ilk östrus fazını erkene çektiği gösterilmiştir. Yapılan davranış testleriyle de asprosin hormonunun koku alma performansını, cinsel motivasyonu ve cinsel davranış için önemli bir parametre olan aktif araştırmayı artırdığı gösterilmiştir. Bununla beraber varyum dokusunda histolojik değişiklikler meydana getirerek primer ve sekonder folikül sayılarında artış sağlamıştır. Akabinde yapılan serum analizleriyle Folikül Stimülan Hormon (FSH), Östrojen ve Oksitosin gibi üreme fizyolojisinde kritik görevleri olan hormonların düzeyini arttırdığı gösterilmiştir. Sonuç olarak asprosin uygulamasının dişi sıçanlarda üreme fizyolojisi üzerindeki potansiyel etkisi ilk kez bu tez çalış1!1asıyla incelenmiştir. Ayrıca ,olfaktör reseptör (OLFR734) aracılı etki eden bu hormonun dişi sıçanlardaki koku performansını artırıcı etkisi de ortaya koyulmuştur. Bu çalışma, asprosinin dişi üreme fizyolojisinde önemli rol oynadığına dair güçlü kanıtlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Asprosin, cinsel motivasyon, cinsel davranış, üreme sistemi, koku performansı