Multispektral kamera kullanılarak pamuk bitkisinin gelişim sürecindeki değişimlerinin izlenmesi ve değerlendirilmesinin araştırılması

Bu çalışma, pamuk bitkisi üretim alanlarında, sensör ve ölçüm cihazlarıyla incelenecek yer gözlem değerleri ile spektral band / indisler arasındaki ilişkileri ve bu spektral bantların bu gözlem değerlerini tahmin etmede kullanılabilirliğini belirlemek, gözlem değerlerini tahmin etmede bant ve indisler açısından tavsiyede bulunmak, uzaktan algılama sistemlerinin getirdiği avantajlar ve tarım arazilerinde kullanılabilme olanaklarını araştırmak amacı ile yapılmıştır. Bu çalışma, GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü deneme arazisinde 2024 yılında yürütülmüştür. 19 adet pamuk genotipi bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada, Bitki Boyu (cm), 100 Tohum Ağırlığı (gr), Çırçır Randımanı (%), Pamuk Kütlü Verimi (kg/da), Lif Uzunluğu (mm), Lif İnceliği (mic.), Lif Mukavemeti (gr/tex), Lif Olgunluğu (%), İplik Olabilirlik İndeksi, Kısa Lif Oranı (%), Lif Sarılığı (+b), Lif Parlaklığı (Rd) lif teknolojik özellikleri, yer gözlemleri olarak alınmıştır. Çalışma kapsamında, 20 Haziran GEOSAT-2, 19 Temmuz Jilin-1-KF-01, 09 Eylül tarihinde SuperView-1 uydularından elde edilen bandlar ile bu bandlardan elde edilen 38 adet indis incelenmiştir. İncelenen yer gözlemleri ile incelenen band / indisler arasında korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmada; 100 tohum ağırlığı, bitki boyu, kütlü pamuk verimi, iplik olabilirlik indeksi, lif inceliği, lif olgunluğu, lif uzunluğu, kısa lif, lif parlaklığı özellikleri ile bazı spektral band / indeksler arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkiler tespit edilmiş ancak çırçır randımanı, lif mukavemeti ve lif sarılığı özellikleriyle istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilememiştir. Lif kalite özellikler ile incelenen spektral band / indeksler arasında genellikle düşük düzeyde korelasyonlar saptanmış olup, bu özelliklerin multispektral bantlardan doğrudan tahmin edilmesinin sınırlı olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, lif uzunluğu (Len) özelliğinde bir adet zayıf ilişki gözlenmiştir. Multispektral görüntülerden elde edilen indeksler, pamuk bitkisinin morfolojik gelişim süreci hakkında değerli bilgiler sunabilmektedir. Haziran, Temmuz ve Eylül aylarına ait zamansal analizler, dönemsel spektral değişimlerin izlenebilirliğini ortaya koymuş, uzaktan algılama tekniklerinin pamukta fenolojik izleme açısından kullanılabilirliğini desteklemiştir. Çalışmada kullanılan band / indislerin, verim ve lif kalite özelliklerinin tahminine yönelik çalışmalarda yardımcı parametre olarak değerlendirilebilir. Lif kalite özelliklerinin mevcut bandlarla zayıf ilişki göstermesi, bu parametrelerin izlenebilmesi için daha fazla band içeren sensörlerin veya yüksek çözünürlükte farklı görüntüleme teknikleri kullanılabilir. Farklı tarihlerde elde edilen görüntülerle yapılan analizler, dönemsel gelişim izleme açısından önemlidir. Bu tür verilerin zaman serisi yaklaşımıyla değerlendirilmesi önerilmektedir. Erken dönemden çok daha geç dönem (Ağustos - Eylül) uydu görüntüleri ile çalışma yapılmasının daha faydalı olacağından daha geç dönem çalışmaların yapılması tavsiye edilmektedir. Çalışmanın farklı bölgelerde ve çeşitlerle tekrarlanması, sonuçların genellenebilirliğini artıracaktır.