Obez olan bireyler ile elit spor yapan bireylerde kardiyak fonksiyonlar ve kan lipit değerlerinin incelenmesi

Obezite küresel bir hastalık olarak yaygınlaştıkça insanların yaşam kalitesini her geçen gün biraz daha düşürmekte, ciddi ve kronik bir hastalık olarak morbidite ve mortalite riskini de artırmaktadır. Vücutta normalden çok fazla yağ dokusunun olması kardiyovasküler açıdan otonom sinir sisteminde çeşitli bozukluklarıda beraberinde getirmektedir. Geçmişte ve yakın zamanda yapılan çapraz çalışmalarla obezitenin kalp damar hastalıkları, hipertansiyon ve diyabet gelişimdeki etkileri araştırmalara konu olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı obez olan bireylerle, elit spor yapan bireylerin kardiyak fonksiyonlarını ve kan lipit değerlerini sağlıklı bireylerle karşılaştırarak incelemektir. Çalışmaya 20- 35 yaş arası 20 obez birey, 20 elit sporcu ve 20 sağlıklı sedanter erkek birey alındı. Bireylerin fiziksel muayeneleri yapılarak antropometrik ölçümleri kaydedildi. Ekokardiyografik olarak sol ventrikül diyastol çapı (LVEDd), sol ventrikül sistol çapı (LVESd), sol ventrikül arka duvar diyastol çapı (LVPWd), interventriküler septum diyastol çapı (IVSd), kısalma fraksiyonu (KF), ejeksiyon fraksiyonu (EF), erken doluş velositesi (MİTRAL E), geç doluş velositesi (MİTRAL A), miyokard performans indeksi (MPI) değerlendirildi. Kan lipitleri total kolesterol, trigliserid, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL) değerlendirildi. Çalışma grubunun kardiyak fonksiyonları değerlendirildiğinde; Sporcu-obez-sedanter sırasıyla LVEDd ortalamaları 4,65±0,15, 4,82±0,25, 4,63±0,18 (cm), LVESd ortalamaları 2,81±0,15, 3,14±0,25, 2,91±0,13 (cm), LVPWd ortalamaları 0,53±0,10, 0,50±0,09, 0,48±0,12 (cm), İVSd ortalamaları 0,97±0,10, 1,11±0,13, 0,89±0,14 (cm), KF ortalamaları 39,78±3,26, 34,88±5,82, 37,11±1,50 (%), EF ortalamaları 63,80±2,14, 60,50±2,98, 64,20±2,04 (%), Mitral E 0,97±0,18, 0,91±0,16, 1,00±0,19 (cm/sn), Mitral A 0,65±0,21, 0,68±0,19, 0,68±0,15 (cm/sn), Mitral E/A 1,56±0,41, 1,39±0,37, 1,50±0,27 (cm/sn), MPİ ortalamaları 0,35±0,02, 0,54±0,06, 0,41±0,03 olarak bulundu. Kardiyak fonksiyonlar açısından LVEDd, LVESd ve IVSd istatistiksel olarak karşılaştırıldığında sporcu grubu ile obez grubu arasında sporcu grubu lehine; sedanter grubu ile obez grubu arasında sedanter grubu lehine anlamlılık bulunmuştur. LVPWd parametresinde anlamlı olarak farklılık bulunamamıştır. KF parametresinde sporcu grubu ile obez grubu arasında sporcu grubu lehine anlamlılık bulunmuştur. EF ortalamaları sporcu grubu ile obez grubu arasında sporcu grubu lehine; sedanter grubu ile obez grubu arasında sedanter grubu lehine anlamlılık bulunmuştur. Mitral E, Mitral A, Mitral E/A parametrelerinde gruplar arasında anlamlılık bulunamamıştır. MPİ parametresinde sporcu grubu ile obez grubu arasında sporcu grubu lehine; sporcu grubu ile sedanter grubu arasında sporcu grubu lehine; sedanter grubu ile obez grubu arasında sedanter grubu lehine anlamlılık bulunmuştur. Kan lipit parametreleri değerlendirildiğinde; sporcu-obez-sedanter sırasıyla, total kolesterol değerleri ortalamaları 142,80±16,60, 252,05±150,06, 147,50±27,77 (mg/dl), HDL kolesterol ortalamaları 48,05±6,26, 36,10±9,84, 45,35±10,95 (mg/dl), LDL kolesterol ortalamaları 79,90±13,33, 132,35±40,30, 92,30±19,79 (mg/dl), Trigliserid değerleri ortalamaları 123,75±37,90, 312,4±160,39, 138,75±61,02 (mg/dl), VLDL kolesterol ortalamaları 25,15±8,79, 62,3±31,62, 27,3±12,36 (mg/dl) olarak bulunmuştur. Kan lipit değerleri açısından total kolesterol, HDL, LDL, Trigliserid ve VLDL kolesterol parametrelerinde sporcu grubu ile obez grubu arasında sporcu grubu lehine; sedanter grubu ile obez grubu arasında sedanter grubu lehine anlamlılık bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada düzenli yapılan egzersiz ve sporun, kardiyak parametreleri ve kan lipitlerini olumlu etkilediği, obezlerde değerlerin yükseldiği ilerleyen yaşlarda kalp damar hastalıkları, hipertansiyon ve farklı komplikasyonlara sebep olabileceği riski düşünülerek dikkatli olunması gerektiği ortaya konulmuştur.