Off-pump koroner arter by-pass cerrahisi uygulanan hastalarda ultrasonografi eşliğinde yapılan pektointerkostal fasiyal bloğun postoperatif ağrı tedavisine etkisi

Pompasız koroner arter by-pass greftleme cerrahisi (KABG); kardiyopulmoner by-pass (KPB) cihazı kullanılmadan atan kalpte koroner arter cerrahisi yapılmasıdır. Genellikle mediyan sternotomi yöntemi ile yapılır. Büyük bir cerrahi olduğu için oldukça ağrılı bir işlemdir. Postoperatif analjezi yöntemleri hem ağrıyı azaltmak hem de ağrıya bağlı komplikasyonları önlemek için oldukça önemlidir. Sıklıkla multimodal analjezi yöntemleri tercih edilir. Pektointerkostal fasiyal blok son yıllarda artan ultrason kullanımı ile birlikte tercih edilen torasik duvar fasiyal blokları arasındadır. Bu çalışmada, off-pump koroner arter by-pass greftleme cerrahisi geçiren hastalarda ultrasonografi eşliğinde pektointerkostal fasiyal blok uygulayarak postoperatif ağrı kontrolü ve opioid gereksinimi üzerindeki etkinliğini değerlendirdik. Yerel Etik Kurulunun 30/03/2021tarih ve 2021/74 sayılı onamı ve hasta yazılı onamı sonrasında elektif pompasız koroner arter by-pass greftleme cerrahisi planlanan 18-70 yaş aralığında ASA II-III riskinde 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar operasyon öncesi randomize, prospektif ve kapalı zarf metodu ile Grup P (Pektointerkostal) ve Grup K (Kontrol) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. İzlem sürecinde 3 hasta çalışma dışı bırakıldı. Grup P (Pektointerkostal)'deki hastalara operasyon sonrası bilateral pektointerkostal fasiyal blok uygulandı. Operasyon tamamlandıktan ve göğüs kafesi kapatıldıktan sonra midklaviküler hatta üçüncü ve dördüncü kostaların üzerinde ultrason probu parasagittal düzlemde yerleştirilerek, probun uzun eksenine paralel olarak 50-80 mm'lik sonovisible iğne (Stimupleks B. Braun R, Melsungen AG) kaudalden kraniyal yönde ilerletildi ve ucu pektoralis majör ve interkostal kaslar arasına yerleştirildi. Aspirasyon ile hava veya kan gelmediği görülerek 2 ml serum fizyolojik ile test dozu yapıldıktan sonra 20ml %0.25'lik bupivakain (Buvasin %0,5 Vem İlaç İstanbul, Türkiye) pektoralis major ve interkostal kas planı arasına enjekte edilerek pektointerkostal fasiyal blok uygulandı. Aynı işlem karşı tarafa da yapıldı. Grup K (Kontrol)'deki hastalara postoperatif işlem yapılmadı. Her iki gruba da HKA v ile Tramadol HCL (Tramosel 100 mg/2 ml Haver Pharma İlaç A.Ş, İstanbul) 4mg/ml konsantrasyonda sürekli opioid infüzyonu 2cc/saat, 24 saat içinde maksimum 400mg dozda, 20dk'lık bir kilitlenme aralığı ile hastanın her butona bastığında iv bolus 20mg tramadol HCL verilebilen dozlar uygulandı. Vizüel Analog Skala (VAS) 4'ün üzerinde olduğunda kurtarıcı analjezik olarak 100 ml SF içinde, 0,05 mg/kg morfin (Morphine HCL® 0,01 g/ml amp Galen İlaç AŞ./ Türkiye) intravenöz verildi. Hastaların demografik verileri, postoperatif ekstübasyon süresi, extübasyon sonrası 1.,2.,4.,8.,12.,18. ve 24. saatlerdeki sistolik arter basıncı (SAB), diyastolik arter basıncı (DAB), ortalama arter basıncı (OAB), kalp atım hızı (KAH), vizüel analog skala (VAS) değerleri ile birlikte 0-1, 1-12, 12-24 saat dilimlerindeki analjezik tüketimi, bulantı, kusma, total analjezik tüketimi ve hasta memnuniyeti değerlendirilerek kaydedildi. Demografik verilerde, SAB, DAB, OAB, KAH ve yan etki görülme sıklığı gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Hastaların VAS değerlendirmesinde Grup P'de, Grup K'ya göre postoperatif ekstübasyon sonrası 1., 2., 4., 8. ve 12. saat VAS değerleri istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Tramadol tüketimi Grup P'de 0-1. ve 1-12. saatlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu görüldü (p<0,05). Toplam tramadol tüketim miktarları da Grup P'de istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu gözlemlendi (p<0,05). Sonuç olarak; koroner arter by-pass greftleme operasyonu sonrasında uygulanan bilateral pektointerkostal fasiyal bloğun multimodal analjezinin bir parçası olarak analjezik tüketimini azalttığını ve postoperatif etkili analjezi sağladığını tespit ettik.