Off-PUMP koroner arter BY-pass greftleme cerrahisi uygulanan hastalarda ultrasonografi eşliğinde yapılan transversus torasik kas plan bloğu ve serratus interkostal plan bloğu uygulamalarının postoperatif ağrı üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Off-pump koroner arter by-pass greftleme cerrahisi (KABG); kardiyopulmoner by-pass (KPB) cihazı kullanılmadan atan kalpte koroner arter cerrahisi yapılmasıdır. Genellikle mediyan sternotomi yöntemi ile yapılır. Büyük bir cerrahi işlem olduğu için oldukça ağrılıdır. Postoperatif analjezi yöntemleri hem ağrıyı azaltmak hem de ağrıya bağlı komplikasyonları önlemek için oldukça önemlidir. Sıklıkla multimodal analjezi yöntemleri tercih edilir. Tranversus torasik kas plan bloğu (TTMPB) ve serratus interkostal plan bloğu (SIPB) son yıllarda artan ultrason kullanımı ile birlikte tercih edilen torasik duvar fasiyal blokları arasındadır. TTMPB, sternal bölge ağrısında yeterli olmakla beraber, göğüsün lateral bölgesine takılan diren tüpü ağrısında kimi zaman yeterli analjezi sağlayamamaktadır. Bu durumda TTMPB'ye SIPB eklenerek postoperatif yeterli analjezi sağlanabilir. Bizim de çalışmamızdaki amacımız TTMPB ve SIPB'yi beraber kullanarak KABG sonrası postoperatif ağrı üzerine etkisini değerlendirmektir. Yerel Etik Kurulunun 08/06/2021 tarih ve 2021/149 sayılı ve hastaların yazılı onamı sonrasında elektif off-pump koroner arter by-pass greftleme cerrahisi planlanan 18-70 yaş aralığında ASA II-III riskinde 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar operasyon öncesi randomize, prospektif ve kapalı zarf metodu ile Grup T (TTMPB), Grup T+S (TTMPB+SIPB) ve Grup K (Kontrol) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. İzlem sürecinde 2 hasta çalışma dışı bırakıldı. Standart operasyon tamamlandıktan ve göğüs kafesi kapatıldıktan sonra postoperatif olarak Grup T'deki hastalara bilateral 20 ml %0,25'lik bupivakain, Grup T+S hastalarına buna ek olarak 10 ml %0,25'lik bupivakain ile SIPB uygulandı. Grup K'daki hastalara herhangi bir işlem uygulanmadı. Her üç gruptaki hastalara operasyon sonrası parol 1 gr IV flakon (parasetamol 10 mg/ml) 4x1 ve tramadol HCL 1 mg/kg (max 100 mg) (Tramosel 100 mg/2ml Haver Pharma İlaç A.Ş, İstanbul) 0., 6., 12. ve 18. saat olmaz üzere 4 doz uygulandı. iv Operasyon sonrası her hasta entübe olarak yoğun bakım ünitesine (YBÜ) alındı ve ekstübasyonları gerçekleştirildi. Hastaların ekstübasyon süresi, ekstübasyon sonrası 1., 2., 4., 8., 12., 18. ve 24. saatlerde vizüel analog skala (VAS) değerleri, sistolik arter basıncı (SAB), diyastolik arter basıncı (DAB), ortalama arter basıncı (OAB), kalp atım hızı (KAH), SpO2, 0-1, 1-12 ve 12-24 saat dilimlerindeki ek kurtarma analjezi tüketimi (Morfin HCL) ve taburculuk öncesi hasta memnuniyet düzeyi kaydedildi. Demografik verilerden yaş, Grup T+S'nin Grup K'ya göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Ortalama kan basınçları karşılaştırıldığında Grup T+S'nin Grup K'ya göre ekstübasyon sonrası 1., 2. ve 4. saatte; Grup T'nin Grup K'ya göre 4. saatte istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Gruplar arası VAS skorları karşılaştırıldığında Grup T ve Grup T+S'nin Grup K'ya göre ekstübasyon sonrası 1., 2., 4., 8., 12., 18. ve 24. saatte istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Ekstübasyon sonrası 1., 2., 4. ve 8. saatte Grup T+S'nin VAS skorlarının Grup T'nin VAS skorlarından istatistiksel anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). Sonuç olarak; çalışmamızda elektif off-pump KABG cerrahisi hastalarında USG eşliğinde TTMPB ve SIPB tekniklerinin kombinasyon şeklinde uygulanmasının postoperatif VAS skorlarını düşürdüğünü, ek kurtarma analjezisi olarak morfin tüketimini ve ortalama kan basıncını azalttığını, hasta memnuniyetini arttırdığını tespit ettik. Anahtar Kelimeler: Koroner Arter By-pass Greftleme Cerrahisi, Postoperatif Ağrı, Serratus İnterkostal Plan Bloğu, Transversus Torasik Kas Plan Bloğu.