Öğretmen adaylarının sözlü anlatım öz yeterlik inançlarının değerlendirilmesi

Konuşma; duygu, düşünce, istek ve hayallerin sözel olarak karşı tarafa iletilmesidir. Sosyal bir varlık olan insan, diğer insanlarla olan ilişkilerinde büyük oranda bu beceriyi kullanır. İnsan konuşma yeteneğine doğuştan sahip olsa da doğru ve etkili bir konuşma eğitim ile mümkündür. İyi bir konuşma eğitimi, iyi yetişmiş ve alanında yeterli öğretmenler tarafından verilecektir. Bu aşamada, Sosyal Öğrenme Kuramı'nın öncüsü Bandura'nın öz yeterlik kavramı ön plana çıkmaktadır. Kısaca öz yeterlik, bireyin bir alandaki yeterliğine olan inancıdır. Birey, yeterli olduğu oranda başarı sergileyecek ve başarısı oranında öz yeterliği artacaktır. Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının sözlü anlatım öz yeterlik inançlarını saptayıp elde edilen sonuçları bazı değişkenlere göre değerlendirmektir. Araştırma, "İlişkisel Tarama Modeli"nde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklemi ise Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinin Türkçe Öğretmenliği, İngilizce Öğretmenliği, Bilgisayar Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği, İlköğretim Matematik Öğretmenliği ve Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören 1. ve 4. sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Çalışmada, geçerliği ve güvenirliği saptanmış "Sözlü Anlatım Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, çalışmaya katılan öğretmen adaylarının sözlü anlatımları konusunda kendilerini iyi ( =3,7) düzeyde gördükleri saptanmıştır. Bölümlere göre elde edilen bulgulara göre; Okul Öncesi Öğretmenliğinde öğrenim gören öğretmen adaylarının sözlü anlatım öz yeterlik inançları ( =3,86) en yüksek düzeyde çıkarken, İlköğretim Matematik Öğretmenliğinde öğrenim gören öğretmen adaylarının sözlü anlatım öz yeterlik inançları ( =3,56) en düşük düzeyde çıkmıştır. Sınıf seviyelerine göre anlamlı bir fark elde edilemezken, cinsiyete göre kız öğretmen adaylarının erkek öğretmen adaylarına göre sözlü anlatımlarında kendilerini daha yeterli gördükleri söylenebilir. Boyutlar arasında en yüksek aritmetik ortalamaya ( =4,06) sahip olan boyut 4. boyut (Dinleyici Faktörü) olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Konuşma, Sözlü Anlatım, Öz Yeterlik, Sözlü Anlatım Öz Yeterliği.