Okul öncesi öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ile bilgisayar destekli eğitim yapmaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ile bilgisayar destekli eğitim yapmaya ilişkin tutumlarının ne düzeyde olduğunu ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Fırat, Cumhuriyet, Amasya, Adıyaman, Ahi Evran, Dicle Üniversitelerinin Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği bölümünde öğrenimine devam eden araştırmaya gönüllü olan öğretmen adayları üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada karma model kullanılmıştır. Araştırmanın verileri "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öz Yeterlik İnançları Ölçeği", "Bilgisayar Destekli Eğitim Yapmaya İlişkin Tutum Ölçeği" ve görüşme formlarıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutu genel tarama modeli çeşitlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Nitel boyutta ise belirlenmiş üniversitelerin her birinden seçilen 10 öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. Tepe ve Demir (2011) tarafından geliştirilen okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ölçeği beşli likert tipinde 37 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin geneli için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .97 olarak hesaplanmıştır. Mevcut çalışmada ise Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ise .96 olarak tespit edilmiştir. Arslan (2006) tarafından geliştirilen Bilgisayar destekli eğitim yapmaya ilişkin tutum ölçeği ise beşli likert tipinde olup 10 olumlu, 10 olumsuz olmak üzere 20 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin güvenirliğini ortaya koymak amacıyla yapılan Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ise .93 olarak bulunmuştur. Mevcut çalışmada ise Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ise .91 olarak tespit edilmiştir. Nicel verilerin analizi SPSS-21 istatistik programı ile, nitel verilerin analizi ise iki ayrı araştırmacı tarafından çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ölçeği uygulanan kadın öğretmen adaylarının, erkek öğretmen adaylarına göre daha yüksek öz yeterlik inancına sahip oldukları belirlenmiştir. Uygulanan ölçek sonucunda 3.sınıf ve 4.sınıf öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Bilgisayar destekli eğitim yapmaya ilişkin tutum ölçeği uygulanan öğretmen adaylarının tutumları, cinsiyet ve kendilerine ait internet bağlantısına sahip olup olmama değişkenine göre farklılaşmamıştır. 4.sınıf öğretmen adaylarının 3.sınıf öğretmen adaylarına göre daha yüksek düzeyde bilgisayar destekli eğitim yapma tutumuna sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Kendine ait bilgisayarı olan öğretmen adaylarının, kendine ait bilgisayarı olmayan öğretmen adaylarına göre daha yüksek düzeyde bilgisayar destekli eğitim yapma tutumuna sahip oldukları belirlenmiştir. Gün içinde bilgisayarı kullanma sıklığı 3-4 saat olan öğretmen adaylarının bilgisayarı 1-2 saat kullanan ve hiç kullanmayan öğretmen adaylarına göre, bilgisayarı 5 saat ve üstü kullanan öğretmen adaylarının ise bilgisayarı hiç kullanmayan öğretmen adaylarına göre daha yüksek düzeyde bilgisayar destekli eğitim yapma tutumuna sahip oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte, yapılan korelasyon hesaplamaları sonucunda okul öncesi öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ile bilgisayar destekli eğitim yapmaya ilişkin tutumları arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise bilgisayar destekli eğitim sonucunda beş tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar; okul öncesi öğretmen adaylarının; ileride yürütecekleri öğretmenlik mesleğinde kendilerini yeterli görme durumları, ileride yürütecekleri öğretmenlik mesleğinde bilgisayar kullanma becerisine sahip olmanın önemi, bilgisayardan yararlanarak öğrencilere etkinlik hazırlama ve uygulama yeterliliği, bilgisayar destekli ders-etkinlik yapması, kendini geliştirmek için yaptıkları çalışmalar biçimindedir. Ortaya çıkan bu temalar ve gerçekleştirilen kodlamalar araştırmanın nicel ve nitel sonuçlarının birbiriyle paralel olduğunu göstermiştir. Çünkü araştırmanın her iki boyutunda birbirini destekler sonuçlara ulaşılmıştır. Kendisine ait bilgisayarı olan öğretmen adaylarının bilgisayar destekli eğitim yapma tutumları daha yüksektir ve yine aynı şekilde öğretmen adayları bilgisayar kullanma becerisine sahip olmanın birçok önemini de sıralamıştır. Bu bağlamda özellikle yürütülen derslerde BDE odaklı etkinliklere daha fazla zaman ayrılması önerilmiştir. Böylece BDE'nin olumlu etkilerinden daha fazla yarar sağlanabilir. Katılımcı grubunun farklı olduğu ve daha uzun uygulama süreli çalışmaların yapılması da önerilmektedir.