Ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimi kullanımına ilişkin tutumlarının incelenmesi (Diyarbakır il örneği)

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimi kullanımına ilişkin tutumlarını incelemektir. Nicel araştırma desenlerinden betimsel tarama modeli ile yapılandırılmıştır. Araştırma evreni, 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki devlet liselerinde görev yapan 353 İngilizce öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile araştırmaya dahil edilen 184 İngilizce öğretmeni oluşturmaktadır. Araştıma verileri Eveyik (1999) tarafından geliştirilmiş olan İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Bu öğretmenlerin 172'si veri toplama aracı formunda bulunan iletişimsel dil öğretiminin dersteki kullanımına ilişkin sorunlara yönelik bir açık uçlu soruya görüş belirtmişlerdir. Araştırmanın nicel verileri; SPSS programı kullanılarak, ortalama ve standart sapma istatistikleri, normallik, çarpıklık ve basıklık değerleri, ilişkisiz örneklem t testi, varyans analizi (ANOVA), Spearman korelasyon analizi, Bonferroni testi, Cronbach's alfa ve McDonald Omega güvenirlik katsayısı gibi istatistiksel teknikler ile analiz edilmiştir. Açık uçlu anket sorusuna ilişkin veriler ise içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde, ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimine ilişkin genel tutumlarının ve grup-ikili çalışma etkinlikleri, akran-öğretmen düzeltmesinin doğası, dil bilgisinin yeri, öğrenci-öğretmen rolleri alt boyutları açısından tutumlarının bazı tereddütlere rağmen olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kadın ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimine ilişkin grup-ikili çalışma etkinlikleri açısından tutumlarının erkek öğretmenlerden yüksek olduğu belirlenmiştir. Grup-ikili çalışma etkinlikleri açısından 0-5 yıl ve 16-20 yıl, dil bilgisinin yeri açısından 0-5 yıl ve 6-10 yıl, genel açıdan 0-5 yıl, 6-10 yıl, 16-20 yıl mesleki kıdeme sahip ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimine ilişkin tutumlarının 21 yıl ve üstü mesleki kıdeme sahip olanlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimine ilişkin eğitim durumu, mezun olunan fakülte, lisans eğitiminde İngilizce hazırlık eğitimi alma durumu, görev yapılan okul türü, görev yapılan okulda sınıfların ortalama öğrenci sayısı, lisans eğitiminde iletişimsel dil öğretimi ile ilgili ders alma durumu, lisans eğitiminden sonra iletişimsel dil öğretimi ile ilgili herhangi bir eğitime veya bilimsel etkinliğe katılım durumuna göre tutumlarının benzer olduğu sonucu çıkarılmıştır. Ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimine ilişkin grup-ikili çalışma etkinlikleri alt boyutu açısından tutumları ile iletişimsel dil öğretimini derste kullanım sıklığı arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretiminin dersteki kullanımına ilişkin sorunlara yönelik görüşlerinin öğretmen, öğrenci, eğitim programı ve öğrenme ortamı ile ilgili sorunlar olmak üzere dört tema altında toplandığı görülmüştür. Sonuç olarak, İngilizce öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimine ilişkin olumlu tutumlarına rağmen tereddütlerinin olması ve derste kullanım sıklığı ile arasındaki pozitif ilişkinin düzeyinin düşük olmasının bu sorunlardan kaynaklanıyor olduğu çıkarımında bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: İletişimsel Dil Öğretimi, İletişimsel Yaklaşım, Yabancı Dil Olarak İngilizce Öğretimi, Öğretmen Tutumları