Ortaokul çocuklarında obezojen beslenme ile ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki

Bu çalışma ortaokul öğrencilerinin obezojen beslenme davranışları ile besinlere olan istekleri ve ebeveynlerinin sağlık okur-yazarlığı arasındaki ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma kesitsel türdedir. Araştırma, 2022 yılında Yozgat il merkezinde bulunan ortaokul öğrencileri arasında yapılmıştır. Araştırmaya Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik veri formu, Obezojenik Çevre Değerlendirme Formu (OÇDF), Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe Kısa Formu (ASOY-TR-16) ve besinlere isteklilik Görsel Analog Skalası (Visual Analogue Scale - VAS) ile elde edilmiştir. Araştırmaya 583 öğrenci ve ebeveyn katılmıştır. Araştırmaya katılan çocukların bedeb kütle indeksi (BMI) persentil değerleri incelendiğinde, %6,9'unun çok zayıf, %18,2'sinin hafif obez (overweigh) ve %9,3'ünün de obez olduğu saptanmıştır. Çocukların obezojen besinlere karşı %18,4'ünün istekli ve %22,5'inin ise çok istekli olduğu söylenebilir. Yine çocukların obezojen çevre durumu incelendiğinde, %24,4'ünün obezojen çevre açısından riskli altında olduğu saptanmıştır. Çocukların OÇDF puanını, sırasıyla kız olmak (β=0,145), çocuğun ders dışında spor aktivitelerde bulunmaması (β= -0,132), ailenin gelir düzeyinin azalması (β= -0,093) ve okunan sınıfın yükselmesi (β=0,085) artırmaktadır (p<0,05). Annenin SOY düzeyi, anne ve babanın eğitim düzeyi gibi aileye ve çocuğa ait diğer faktörler ile OÇDF puanı arasında önemli bir ilişki saptanmamıştır. Bu çalışmada, annenin sağlık okur-yazarlık düzeyi ile çocukların fazla kilolu veya obez olması, obezojen besinlere istekliliği ve obezojen çevreye sahip olması arasında önemli bir ilişki saptanmamıştır.