Örtülü bilginin açığa çıkarılmasına yönelik yönetici yaklaşımları Fırat Üniversitesi örneği

Günümüzde örgütler daha çok sahip oldukları nitelikli bilgi miktarı ile değerlendirilmekte, bilgi yönetimi becerileri ve insanlardaki örtülü bilgiyi örgütün üretimine yansıttıkları ölçüde de değer kazanmaktadır. İnsanların bir işin nasıl yapılacağına yönelik, kendilerine özgü geliştirdikleri yeni yollar, yöntemler, bilgiler örtülü bilgi olarak adlandırılmakta, emek, zaman ve bilgelik gerektirdiği için de son derece önemli görülmektedir. Bu nedenle, örgütlerin rekabet edebilme kapasitelerini artırmada, ellerindeki en önemli kaynağın örtülü bilgi olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca örtülü bilgi, kişinin ve tabii ki örgütün kendine özgü olan hikâyesini yansıtmakta ve zaman içinde deneyimlerle meydana gelen bilgi birikimini yani örgütsel hafızayı oluşturmaktadır.Örgütsel süreci geliştirmede bütünlüğü sağlamak adına örtülü bilgiyi anlamak önemlidir. Bu nedenle örtülü bilgi, tüm örgütler için gelişme ve ilerlemeyi sağlamak adına anahtar nokta olarak algılanmalıdır. Bilgiyi etkili şekilde kullanmak, yeni bilgileri üretmek ve yayılımını sağlamak konusunda sorumluluğu bulunan ve üst düzey eğitim örgütü olan üniversitelerimiz içinde, gelişimi sağlamak ve ilerleme sürekliliğini yakalamak adına örtülü bilginin açığa çıkarılması ve paylaşımı son derece önemlidir. Örtülü bilgi, üniversiteler için gelişmenin, değişmenin, ilerlemenin ve rekabet edebilmenin kaynağı olarak görülmelidir.Örtülü bilgi, örgütte işbirliğini başlatmak, başarıyı yakalamak için önemli bir etmen ve yenilik sürecinin tüm aşamalarında etkin rol oynayan bir kavramdır. Bu nedenle örgüt içinde, çalışanlar arasında örtülü bilginin açığa çıkarılarak paylaşılmasına önem verilmelidir. Ancak örtülü bilginin doğası gereği paylaşılması güçtür. Buna karşın özellikle yüz yüze iletişimi sağlayan sosyal etkinlikler, örtülü bilgi paylaşımını kolaylaştırmaktadır. Bunun yanında pratik deneyimler, usta-çırak ilişkisi, gözlem, öğrenme hikâyelerinin kayıt edilmesi ve aktarılması, toplantılar gibi rutinlerin oluşturulması, gündelik sohbetler, kalite çemberlerinin oluşturulması, kişi-örgüt uyumunun sağlanması, örgüt içinde sosyalleşmenin arttırılması gibi faaliyetler örtülü bilginin açığa çıkarılması konusunda etkili olmaktadır.Örgütte, bilgi paylaşımını destekleyen örgüt kültürünün oluşturulması, örgüt yapısına uygun teknik ve sosyal iletişim kanallarının etkin bulundurulması, bilgi paylaşımını kolaylaştıracak teknolojik alt yapının oluşturulması, bilgi paylaşımını destekleyen ve örtülü bilginin önemini kabul eden örgütsel politikaların geliştirilmesi, yakın ilişkili bir yönetim tarzının benimsenmesi gibi uygulamalar örtülü bilginin açığa çıkarılarak paylaşılmasını sağlamakta ve kolaylaştırmaktadır.Bu araştırmanın amacı, alan yazın eşliğinde, önemli bir rekabet ve ilerleme kaynağı olan örtülü bilginin önemini ve örtülü bilginin açığa çıkarılmasını etkileyen unsurları ortaya koymak; örtülü bilginin açığa çıkarılmasına yönelik, Fırat üniversitesinde görev yapan ve politikalara yön veren üst düzey yöneticilerin düşünce ve uygulamalarının neler olduğunu saptamak; ve elde edilen sonuçlar eşliğinde, üniversitelerde örtülü bilginin paylaşımını kolaylaştıracak yaklaşımlar yönünde öneriler geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda Fırat üniversitesinde görev yapan 21 üst düzey yöneticiyle, yüz yüze görüşme yapılmıştır. Görüşmelerde, kendilerine 21 açık uçlu soru iletilmiş ve görüşleri alınmıştır. Nitel olarak çalışılan bu araştırmada elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri ile yorumlanmıştır.Araştırmada ulaşılan sonuçlar, Fırat üniversitesinde üst düzey yöneticilerin örtülü bilgiye önem verdiklerini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, personele yönelik bilgi paylaşımını teşvik edecek etkili ve planlı bir ödül sisteminin; bunun yanı sıra, fakültelerde bilgi arşivleme ve bilgi haritalama sisteminin bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca, kişisel deneyimlerden elde edilen en iyi uygulama, teknik, yöntem vb. kişiye özel yeni yol ve yöntemlerin kaydedilmesi ve duyurulması yönünde bir çaba olmadığı; araştırma ve çalışmaların yönlendirilmesi ve paylaşılmasında fazla etkili olunmadığı anlaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Örtülü Bilgi, Bilgi Paylaşımı, Bilgi Yönetimi, Örgüt Kültürü, Örgütsel İletişim, Üniversitelerde Bilgi Paylaşımı.