Plantar fasiit tedavisinde trombositten zengin plazma (TZP), kuru iğneleme ve kortikosteroid etkinliğinin karşılaştırılması

Plantar fasiit (PF), genellikle plantar fasyanın aşırı yüklenmesi olarak tanımlanır ve yetişkinlerde topuk ağrısının en sık sebebidir. Oluşum mekanizması olarak tekrarlayıcı mikrotravmalar sonucu plantar fasyada oluşan mikro yırtıklarından kaynaklanan inflamatuar bir süreçtir. PF genel olarak her yaş ve cinsiyette görülmesine karşın sedanter yaşamı olan bayanlarda ve özellikle koşu sporu yapan atletlerde daha sık görülmektedir. Plantar fasiit tedavinde non-steroidal anti inflamatuvar ilaçlar, kortikosteroid enjeksiyonları, ortezler ve fizik tedavi modaliteleri sıralanabilir. Bu tez kapsamında amacımız, tanısı konulan plantar fasiit hastalarının tedavi sürecinde kolay ve aynı zamanda ucuz bir metod olan ve manuel yöntemle aldığımız Trombositten zengin plazmanın ağrılar ve fonksiyonel etkilerini belirlemek ve klinikte sıkça kullanılan kortikosteroid enjeksiyonu ve kuru iğne uygulamaları ile üçlü şekilde prospektif olarak karşılaştırmaktır. Kronik plantar fasiit teşhisi alan toplamda 75 adet hasta 3 grup olarak bölündü. TZP grubu olan Grup A' da bulunan hastaların (n=25) antekubital venlerinden kan alınıp manuel olarak elde edilen TZP, tek doz şeklinde uygulandı. Steroid grubu olan Grup B'de bulunan hastalara (n=25), tek doz 40 mg/2ml metilprednizolon uygulandı. Kuru iğneleme grubu olan Grup C' deki hastalara kuru iğneleme yöntemi uygulandı. Her gruba ayrı ayrı olarak sırasıyla tedavi öncesinde, 3. haftada, 3. ayda ve 6. ayda vizuel ağrı skalası (VAS), Amerikan Ortopedik Ayak ve Ayak Bileği Derneği Arka Ayak Klinik Değerlendirme Sistemi (AOFAS) ve Roles ve Maudsley Ağrı Skorlaması (RMS) anketleri uygulanıp çalışmanın sonunda istatistiksel analizleri yapıldı. TZP grubunda ortalama VAS skoru tedavi öncesinde 8,56, 3. haftada 5,24, 3. ayda 3,44 ve 6. ayda ise 1,44'e düşmüştür (p<0,05). TZP grubunda ortalama AOFAS skorları tedavi öncesinde 46,08, 3. haftada 66,1, 3.ayda 74,8 ve 6.ayda ise 87,4'e yükselmiştir (p<0,05). Yine TZP grubunda RMS skorları tedavi öncesinde 3,48, 3. haftada 2,6, 3. ayda 2 ve 6. ayda ise 1,36' ya düşmüştür (p<0,05). Steroid grubunda tedavi öncesi ve 6.ay ortalama VAS skoru 8,64'den 3,92'ye düşmüş, AOFAS skoru 41,6'dan 74,96'ya yükselmiş ve RMS skoru ise 3,48'den 1,84' e düşmüştür (p<0,05). Kuru iğneleme grubunda tedavi öncesi ve 6. ay ortalama VAS skoru 8,64'den 4,60'a düşmüş, AOFAS skoru 42,9'dan 70,28'e yükselmiş ve RMS skoru ise 3,48'den 2,08'e düşmüştür (p<0,05). 3. haftanın sonunda steroid grubunun VAS ve AOFAS skorlarının TZP ve Kİ uygulanan gruplara göre olumlu yönde değişiklikler gösterdiği ve görülen farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). 6 ayın sonunda TZP grubunun VAS, RMS ve AOFAS skorlarındaki değişimin steroid ve Kİ gruplarına göre yüksek olması anlamlı bulunmuştur (p<0,05). 6 ayın sonunda steroid grubu ile Kİ grubu arasında VAS, AOFAS ve RMS skorları yönünden anlamlı farklılık oluşmadığı görülmüştür (p>0,05). Kronik plantar fasiit tedavisinin akut döneminde kortikosteroid uygulaması faydalıdır. Uzun dönem takiplerde TZP uygulamasının steroid ve kuru iğnelemeye görece, yöntem olarak ağrı ve fonksiyon üzerine daha da etkili bulunduğunu söyleyebiliriz.