Ratlarda rosmarinik asitin akut pankreatit üzerindeki koruyucu etkinliğinin incelenmesi

Amaç: Akut pankreatit her yüz bin kişide 5-35 kişi arasında görülen ciddi bir hastane yatış sebebidir. Hastane yatışlarının yaklaşık yüzde 5-10'u ölümle sonuçlanmaktadır. Etyolojisi ne olursa olsun pankreatit sonrası vücutta IL-1, IL-6, IL-8, IL-10, IL-11, TNF, PAF, NO oluşumu sonrası batın içi abse, nekroz, şok ve ciddi akciğer hastalıkları oluşmaktadır. Pankreatit durumunun tedavisi konusunda her geçen gün yeni çalışmalar planlanmaktır. Çalışmamızın amacı Rosmarinik asitin antioksidan, antiinflamatuar ve diğer özelliklerinden yararlanarak akut pankreatit üzerinde etkin bir tedavi olup olmayacağını incelemek, böylesi ciddi ve ölümle sonuçlanan bir hastalığın tedavisi konusunda bilime yeni bulgular katmaktır. Gereç ve Yöntem: Deney süresince toplam 28 hayvan kullanılmış olup, her grupta 7 hayvan olacak şekilde 4 grup oluşturuldu. Grup 1 kontrol grubu olup deney süresince ratlara intraperitoneal salin enjekte edildi ve hiçbir ilaç kullanılmadı. Grup 2'deki ratlara saatte bir 75 μg/kg Cerulein birer saat arayla intraperitoneal olarak, toplam 4 defa enjekte edildi. Grup 3 deney hayvanlarına peroral gavaj yoluyla 50 mg/kg dozda Rosmarinik asit verildi. Grup 4'deki ratlara ise saatte bir 75 μg/kg Cerulein intraperitoneal olarak toplam 4 defa olmak üzere enjekte edildikten sonra, Rosmarinik asit peroral gavaj yoluyla 50 mg/kg verildi. Sonrasında çalışma gruplarındaki tüm hayvanlar ekzanguinasyon ile sakrifiye edildi, kalpten alınan kan örnekleri ve pankreas dokusu inceleme amacıyla alındı. Bulgular: Akut pankreatit grubunda dokularda nekroz, ödem ve inflamasyon görüldü. Ayrıca serum TNF-α değerlerinde diğer gruplara nazaran istatiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu. Rosmarinik asit grubunun hem histopatolojik hem de serum değerlerinin kontrole2 yakın olduğu ratlara ve dokulara zarar vermediği görüldü. Akut pankreatit sonrası Rosmarinik asit kullanımının dokularda ve kan değerlerinde pozitif etkili olduğu, fakat yine de tamamen iyileşmeye neden olmadığı tespit edildi. Sonuç: Akut pankreatit durumunda Rosmarinik asitin kısmen iyileştirici özelliğinin olduğu fakat yine de tam bir iyileşme sağlamadığı kanaatine varıldı. Anahtar Sözcükler: Deneysel pankreatit modeli, Cerulein, Rosmarinik Asit