Refah devleti bağlamında eğitim ve sağlık harcamalarının gelir dağılımına etkisi: 1980 sonrası Türkiye ve seçilmiş OECD ülkeleri karşılaştırmalı analizi

Refah devleti, sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin arttırılması, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi, gelir dağılımında adaletin hedeflenmesi ve yoksullukla mücadele de dâhil olmak üzere birçok alanda görev üstlenmiştir. Bu alanlarda yapılan harcamalar ise refah harcaması olarak adlandırılmaktadır. Refah harcamaları, kişisel faydanın yanında toplumsal fayda da sağlamakta oldukları için, bu harcamaların arttırılması aynı zamanda ülkelerin sosyo-ekonomik gelişimini de hızlandırmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, refah devleti çerçevesinde Türkiye'de sağlık ve eğitim harcamalarının gelir dağılımına etkisini belirlemek ve değerlendirmek, bunun sonucunda seçilmiş OECD ülkeleri ile karşılaştırarak analiz yapmaktır. Çalışmada ayrıca, refah devleti politikaları temel alınarak seçilmiş OECD ülkelerinde ve Türkiye'de 1980 sonrası dönem için gelir dağılımı analizi yapılmıştır. Bu analiz çerçevesinde eğitim ve sağlık harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla ve merkezi yönetim bütçesi içerisindeki payları gibi çeşitli temel göstergeler esas alınarak yıllar içindeki gelişimi tablolar ve grafikler bazında ele alınmıştır. Nitekim, OECD'ye üye olan Türkiye dâhil toplam 20 ülkenin eğitim ve sağlık alanlarındaki hizmet göstergeleri ve harcamaları karşılaştırılmış ve çalışma sonucunda Türkiye için gelir dağılımındaki olumlu gelişme ile paralel olarak ilgili yıllarda sağlık ve eğitim hizmetleri için yapılan harcamaların niceliksel çerçevede olumlu, niteliksel açıdan ise göreli olarak olumlu olduğu sonucuna varılmıştır.