Silopi Harbul Asfaltit Açık İşletme Ocağında meydana gelen yanma olaylarının nedenlerinin araştırılması

Asfaltit, katı bir yakıt olup petrolün, tektonik hareketler sonucu metamorfizmaya uğrayarak çanağını terk edip çatlak ve kırıklara dolmasıyla oluşur. Kömür, turba, linyit gibi bitkisel artıkların bir ürünü olarak kabul edilmesine rağmen kimyasal olarak hidrokarbon karışımlarından meydana gelmektedir. Asfaltitler yüksek kalori nedeniyle kömüre gibi termik santrallerde enerji kaynağı olarak kullanılabilmektedirler. Türkiye'deki asfaltit rezervleri Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunmakta olup genellikle filonlar şeklinde teşekkül etmektedir. Mevcut durumda bu filonlarda; delme patlatma metodu kullanılarak açık ocak yöntemi ile üretim yapılmaktadır. Ancak asfaltitte yapılan bazı atımlar sonrasında, asfaltitin bünyesinde bulunan hidrokarbonlardan (metan, etan, propan, bütan vb.) dolayı büyük çapta yangınlar meydana gelmektedir. Yaşanan bu yangın olayları; çok ciddi iş sağlığı ve güvenliği problemleri oluşturabilmekte ve kömürde kalori kaybına yol açmaktadır. Bununla birlikte oluşan yangınla mücadeleden dolayı iş verimi üretim performansı olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu çalışmada SİLOPİ Elektrik Üretim A.Ş'ye ait Harbul filonu açık ocağında atımlar sonrasında meydana gelen yangın olayları ayrıntılı olarak analiz edilmiş, sebepleri araştırılmış ve yangınların önlenmesi konusunda önerilerde bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Asfaltit, Harbul Filonu, Delme-Patlatma, Gaz Parlaması-Yangın.