Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim ve uygulamalarına ilişkin görüşleri

Son zamanlarda ulusal ve uluslararası göç hareketleri ve küreselleşme gibi faktörler nedeniyle farklı kültürlerin bir arada yaşaması giderek yaygınlaşmaktadır. Bu kültürel çeşitlilik, farklı geçmişlerden gelen ve farklı öğrenme ihtiyaçları olan öğrencilerin artık aynı okul ve sınıf ortamlarını paylaştığı eğitim alanında da kendini göstermektedir. Sonuç olarak bu dönüşüm eğitim kurumlarını heterojen ortamlara dönüştürmüştür. Bu değişime yanıt olarak Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı hizmet içi eğitim kursları düzenleyerek çeşitli önlemler almaktadır. Bu kurslar sadece öğretmenlerin bilgi ve becerilerini artırmak için değil, aynı zamanda kapsayıcı bir eğitim yaklaşımını savunmak için de tasarlanmıştır. 2018'den bu yana bu hedefleri daha da güçlendirmek için yeni eğitim programı uygulanmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim ve uygulamalarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Nitel bir araştırma yöntemi benimsenmiş ve ilkokul öğretiminin bir tek durum ve iç içe geçmiş bir yapı olarak kabul edilmesinden dolayı iç içe geçmiş durum deseni kullanılmıştır. Bu çalışmanın verileri, 38 sınıf öğretmeniyle yapılan yüz yüze görüşmeler ve bu öğretmenlerden 32'sinin sınıflarında yapılan gözlemler ve bu öğretmenlerden toplanan dokümanların incelenmesi yoluyla toplanmıştır. Veriler tematik analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada, araştırma bulgularına dayanarak beş tema belirlenmiştir: a) Kapsayıcı eğitim, b) Kapsayıcı uygulamalar, c) Kapsayıcı iletişim, d) Kapsayıcı yeterlilik ve e) Kapsayıcı öneriler. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların çoğunluğu kapsayıcı eğitime olumlu bakış açısına sahiptir. Öğretmenler, kapsayıcı eğitim uygulamalarını hayata geçirirken çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır ve bu zorlukları aşmak için paydaşlarla işbirliği yapmaktadır. Ayrıca katılımcıların hizmet içi eğitim de dâhil olmak üzere çeşitli kurslara katıldığı ve mesleki gelişimleri için bireysel çaba gösterdiği gözlemlenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler ve araştırma sonuçlarına dayanarak bir dizi öneri geliştirilmiştir. Bu öneriler, kapsayıcı eğitim uygulamalarını daha etkili hâle getirmeyi ve öğretmenlerin bu alandaki yetkinliklerini artırmayı amaçlamaktadır.