Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve özyeterlikleri

Kapsayıcı eğitim anlayışı, son yıllarda özellikle eğitimde insan çeşitliliğini zenginlik gören ve eğitim-öğretim sürecinde her türlü dışlanmayı reddeden dezavantajlı durumda olan bireylerle normal gelişim gösteren bireylerin aynı eğitim ortamında hak ve eşitlik kapsamında sosyal adalet inancına dayalı önemli eğitim yaklaşım modelidir. Bu eğitim modelinin kilit konumdaki paydaşlarından biri olan öğretmenlerin tutumları ve özyeterlik algıları kapsayıcı eğitim uygulamaların başarısının önemli unsuru olduğu varsayılmaktadır. Bu noktada bu tez çalışmasının amacı sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve özyeterliklerini belirlemektir. Araştırma tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni Diyarbakır ili merkez ilçelerinde çalışan 648 sınıf öğretmeni araştırmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Örneklem belirleme sürecinde, oranlı örnekleme yöntemi ve tesadüfi örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından Türkçeye uyarlanan 'Kapsayıcı Eğitime Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği ile Kapsayıcı Eğitime Yönelik Öğretmen Özyeterlik Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yanında 'Bağımsız t-testi, Mann Whitney U-testi, Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) Testi' kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının; cinsiyet, yaş, okulun bulunduğu bölge değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının; kapsayıcı sınıf deneyimine göre, öğretmenlerin istihdam şekline, okulun öğrenim şekline, öğretmenlerin hizmet içi eğitim alma durumu değişkenine göre anlamlı farklılık oluşturduğu görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik özyeterlik algılarına bakıldığında, kapsayıcı sınıf deneyimine göre ve öğretmenlerin istihdam durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Sınıf Öğretmenleri, Kapsayıcı Eğitim, Öğretmen, Tutum, Özyeterlik