Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar (Kastamonu ili örneği)

Bu araştırmanın amacı Kastamonu il merkezinde, ilçe merkezlerinde, belde ya da köylerinde bulunan ortaokullarda görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunları tespit etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu;2012-2013 öğretim yılında Kastamonu il merkezinde, ilçelerinde, belde ya da köylerinde bulunan ortaokullarda görev yapan 142 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Akşit tarafından geliştirilen İlköğretimde görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar adlı araştırmasında kullanmış olduğu 5'li likert tipi anket formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket üç bölümden oluşmaktadır. Veri toplama aracının Birinci bölümünde araştırmanın uygulanacağı öğretmenlere yönelik kişisel bilgileri ölçen sorular yer almaktadır. İkinci bölümünde sorunların öğretmenler tarafından sınanacağı 38 adet soru yer almaktadır. Üçüncü bölümü ise açık uçlu bir sorudan oluşmuş olup; bu bölümde öğretmenlerden bahsi geçen sorunlar dışında,varsa karşılaşılan başka sorunlar ve bunlara önerecekleri çözüm yollarını yazmaları istenmiştir. Araştırmada karşılaşılan sorunlar öğrenciden, SBS ve dershaneden, öğretmenden, yöntem ve teknikten, Sosyal Bilgiler programından(müfredattan) kaynaklanan sorunlar olarak gruplandırılmış; öğretmenlerin sorunlara ilişkin vermiş oldukları cevaplar yaş, cinsiyet, görev yeri, mezun olunan öğretim kurumu, lisansüstü eğitim, mezun olunan branş, meslekteki hizmet süresi, hizmet içi eğitim, görev yapılan okulun sosyo- ekonomik durumu, Sosyal Bilgilerde kendini yeterli bulma değişkenleri bakımından anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Ayrıca araştırma kapsamında, ortaokullardan yerleşim yerlerine göre örnekler seçilmiş ve bu amaçla İl merkezi, Tosya, Taşköprü, Devrekâni, Cide, İnebolu, Küre, Araç ve Daday'da bulunan ortaokullarda görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenleri ile yüz yüze görüşülmüş ve araştırmanın ikinci veri toplama aracı olan yüz yüze görüşme formu öğretmenlere uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 15.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin anket sorularına vermiş oldukları cevapların değişkenlere göre ortalama, standart sapma ve frekans dağılımlarına ait tablolar oluşturulmuş ve bunlar yorumlanmaya çalışılmıştır. Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri t-testi ve anova testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin Sosyal Bilgiler öğretiminde birçok sorunla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Yapılan analizlerde; • Öğretmenlerin öğrenciden kaynaklanan sorunları ile görev yaptıkları okulların bulunduğu çevrenin sosyo- ekonomik durumu ve Sosyal Bilgiler öğretiminde kendini yeterli bulma değişkenleri arasında bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. • Öğretmenden kaynaklanan sorunlar ile Sosyal Bilgiler öğretiminde kendini yeterli bulma değişkeni arasında bir ilişki tespit edilmiştir. • Yöntem ve teknikten kaynaklanan sorunlar ile öğretmenlerin meslekteki hizmet süresi değişkeni arasında bir ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. • Müfredattan kaynaklanan sorunlar ile lisansüstü eğitim değişkeni arasında bir ilişkinin olduğu ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Sosyal Bilgiler öğretimi, Sosyal Bilgiler Öğretmeni, Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaşılan sorunlar.