Sosyal bütçe harcaması olarak yükseköğretim ve ekonomik kalkınma ilişkisi

80'li yıllardan günümüze kadar geçen sürede bilgi toplumu ve bilgi teknolojileri yapılarının gelişmesi, ekonomik kalkınmanın beşeri sermaye ve teknoloji ile birlikte anılmasına sebep olmuştur. Yükseköğretim sektörü, bilginin üretilmesi ve donanımlı bir işgücünün oluşturulmasına yaptığı katkı ile ekonomik kalkınma sürecinde belirleyici bir role sahiptir. Ekonomik kalkınma yoksunluğu, toplumlarda başta işsizlik ve yoksulluk olmak üzere pek çok sosyal dışlanmanın kaynağını oluşturur. Sosyal yapılarda ortaya çıkan risk ve ihtiyaçları takip eden, dinamik yapıya sahip sosyal devletlerin, ekonomik kalkınma problemine çözüm üretmek amacına yönelen sosyal bütçe uygulamaları, bilgi toplumu yapısının gerekliliklerini gözetmek durumundadır. Çalışmanın amacı, yükseköğretimin kamusallığı bağlamında sosyal bütçe öğesi olma niteliğini ve yükseköğretim sektörü Ar-Ge harcamalarına yönelen finansman kaynakları farklılıklarını dikkate alarak tespit etmektir. Bu bağlamda yükseköğretim Ar-Ge harcamalarının finansman kaynağı farklılıklarına göre toplam faktör verimliliğine olan etkisi ekonometrik tahmin yöntemleri ile tespit edilecektir. Ekonometrik analizde ise 2000-2017 yılları arası, toplam 27 ülke örneği veri setine sahip, panel veri analizi uygulanmıştır. Ekonometrik model, eşbütünleşme ve hata düzeltme modeli ile tahmin edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre yükseköğretim Ar-Ge harcamaları içerisinde kamusal kaynaklarının payının artması, toplam faktör verimliliğini etkilememektedir. Özel sektör ve yurtdışı fon kaynaklı yükseköğretim Ar-Ge harcamaları ise toplam faktör verimliliğine olumlu etki etmesine rağmen istatiksel anlamlılık tespit edilememiştir.