Sosyo-bilimsel argümantasyon yönteminin öğrencilerin bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeylerine, girişimciliklerine ve sürdürülebilir fen bilimlerine yönelik tutumlarına etkisi

Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının temel amacı araştıran-sorgulayan, etkili kararlar verebilen, problem çözebilen, kendine güvenen, işbirliğine açık, etkili iletişim kurabilen, sürdürülebilir kalkınma bilinciyle yaşam boyu öğrenen fen okuryazarı bireyler yetiştirmektir. Bu gerekliliği sağlayabilecek modern öğretim yöntemlerden biri de sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemidir. Sosyo-bilimsel konular argümantasyon ile birlikte kullanıldığında gündelik hayatla yakından ilişki kurarak öğrencilerin ilgisini çeker ve gerçek düşüncelerinin ortaya çıkmasına fırsat verir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul Fen Bilimleri dersinde sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemi kullanımının öğrencilerin girişimcilikleri, bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri ve fen eğitiminin sürdürülebilirliğine yönelik tutumları üzerindeki etkisini belirlemektir. İç içe desen olarak hazırlanan bu karma desende girişimcilik düzeyleri nicel verilerle belirlenirken fen eğitiminin sürdürülebilirliği ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri değişkeni için nitel veri toplanmıştır. Ayrıca uygulama sonrasında öğrencilerin sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemine ilişkin görüşleri alınmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel kısmında ise görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın nicel deseni yarı deneysel olduğu için amaçlı örneklem seçim yöntemlerinden uygun örnekleme yoluyla belirlenen bir ortaokulda çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada iki deney ve iki kontrol grubu olmak üzere dört sınıf alınmıştır. Deney gruplarında Sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemiyle, kontrol gruplarında ise Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı içeriği ve etkinlikleriyle ile dersler işlenmiştir. Deneysel çalışmanın süresi altı hafta olarak sınırlandırılmıştır. Nicel ölçme araçlarının ön test ve son test olarak uygulamaları ile birlikte deneysel uygulama toplam sekiz hafta sürmüştür. Uygulama 2017-2018 öğretim yılı bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak kullanılan Fen Eğitiminde Girişimcilik Algısı Ölçeği, Sürdürülebilir Fen Eğitimine Yönelik Yarı Yapılandırılmış Görüşme Soruları ve Bilgileri Günlük Hayatla İlişkilendirme Düzeyine Yönelik Açık Uçlu Sorular deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerine deneysel uygulama öncesi ve sonrasında uygulanırken Sosyo-Bilimsel Argümantasyona Yönelik Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu deneysel uygulama sonrası deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemi ile fen bilimleri dersini alan öğrencilerin girişimcilik düzeyleri ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri Fen Bilimleri Dersi Öğretim programı ve etkinliklerine göre ders işleyen kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencileriyle deneysel uygulama öncesi ve sonrasında yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin sonucunda deneysel uygulama sonrasında kontrol grubundaki öğrencilerin fen eğitiminin sürdürülebilirliğine yönelik görüşlerinde belirgin bir değişiklik olmazken deney grubundaki öğrencilerin görüşlerinin olumlu yönde değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar tartışılmış ve çalışmanın gelecek uygulamalara ve gelecek çalışmalara yönelik önerileri sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Fen eğitimi, sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemi, girişimcilik, bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme, sürdürülebilirlik