Tahkikat komisyonu üyelerinin yassıada yargılamaları

Yüksek Lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada Demokrat Parti döneminin tartışmalı uygulamalarından biri olan Tahkikat Komisyonu üyelerinin Yassıada Yüksek Adalet Divanı'nda görülen Anayasa'yı İhlal Davası'nda yapmış oldukları yazılı ve sözlü savunmaları incelemeye çalıştık. CHP ve muhalif basının faaliyetlerini incelemek üzere kurulan Tahkikat Komisyonu 10 yıl süren Demokrat Parti iktidarının son zamanlarında ortaya çıkmış ve bir aydan fazla bir süre faaliyette bulunmuştur. On yıl süren iktidar sürecinde oldukça kısa süre varlığını sürdürmesine rağmen bu iktidar döneminin en tartışmalı uygulamalarından biri olmuş, 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi'nin gerekçelerinden biri olmuştur. Komisyon, muhalefetin basının ve birçok hukukçunun tepkisini çekmiş, Demokrat Parti içinde de rahatsızlık yaratmıştır. 27 Mayıs sonrasında Tahkikat Komisyonu üyeleri "Anayasayı ihlal" ve "diktaya hizmet" gibi suçlamalar ile karşı karşıya kalmış yapılan yargılamalar sonucu ölüm, hapis, sürgün gibi çeşitli cezalar almışlardır. Komisyon üyelerinin yargılandığı diğer davalar, "Gayrimeşru Servet İktisabı", "Görevi Kötüye Kullanma", "Halkı Silahlandırma", "Kayseri Olayları" davaları olmuştur. Komisyon üyelerinin önemli bir kısmı hukukçulardan oluşmuştur. Anayasaya bağlı olduklarını ve dikta suçlamasını reddeden komisyon üyeleri hukuk devletinin varlığına inandıklarını ve hiçbir ismin emri altında olmadıklarını söylemişlerdir. Anayasa'yı İhlal Davası'nda önemli bir yer teşkil eden Tahkikat Komisyonu üyelerinin bu süreçte kendilerine ve komisyona dair söyledikleri, Demokrat Parti iktidarını ve 27 Mayıs sürecini anlamak adına oldukça değerlidir.