Temettuât defterlerine göre Ezinepazar Nahiyesi'nin sosyal ve ekonomik yapısı

Bu çalışmada 19. yüzyıl ortalarında Sivas eyaletinin Amasya sancağına bağlı Ezinepazar nahiyesinin sosyal ve ekonomik durumu temettuat defterleri çerçevesinde ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın amacı temettuat kayıtları çerçevesinde Ezinepazar nahiyesinin 19. Yüzyıl ortalarındaki sosyal ve ekonomik yapısının gün yüzüne çıkarılmasıdır. Çalışmamızın kaynakları Başbakanlık Osmanlı Arşivinden alınarak dijital ortama aktarılmış ve transkripsiyonu yapılmıştır. Transkripsiyonu yapılan belgelerden yerleşim yerlerine ait veriler ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen veriler Amasya ile ilgili yapılan diğer temettuat çalışmalarıyla karşılaştırılarak analiz edilmiş yerleşim yerlerinin kayıtlardaki sosyo- ekonomik durumu ile şimdiki durumu arasında bağlantı kurulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmamız 1845 yılında Ezinepazar nahiyesine bağlı yirmi altı köyü kapsamaktadır. En kalabalık köy 67 haneli Kale karyesidir. Bu yıllarda Ezinepazar nahiyesinde 770 hane bulunmaktadır. Yerleşim yerlerinde yaşayanların tamamına yakını Müslüman olup geçimlerini tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadırlar. Köylerin ekonomik durumları incelendiğinde genel anlamda ortalamanın üzerinde bir gelire sahip oldukları saptanmıştır. Devlete ödedikleri vergiler incelendiğinde ise ise vergü-yi mahsusa, ağnam ve öşür vergisi verdikleri görülmektedir. Çalışmamızdaki yerleşim yerlerindeki gayrimüslim nüfusun diğer bölgeler üzerine yapılan temettuat çalışmalarında ortaya koyulan gayrimüslim nüfus miktarlarından yok denecek kadar az olması, meslek çeşitliğinin tarım ve hayvancılık ile ilgili alanlarla sınırlı kalması araştırmamızın diğer çalışmalardan farklı yönleridir.