Tiroid medüller karsinomunda prognostik belirteçler

Amaç: Medüller tiroid karsinomu (MTK), tiroid tümörlerinin %2'sini oluşturan bir nöroendokrin tümördür. Hastalığın klinik seyri genellikle agresiftir ve tek tedavi yöntemi total tiroidektomi ile santral boyun lenf nodu disseksiyonudur. Agresif cerrahi tedaviye rağmen hastalarda nüks ve metastaz insidansı oldukça yüksektir. Sistemik terapi ve postoperatif takip stratejilerine yardımcı olabilmesi için ek prognostik faktörlerin daha fazla çalışma ile araştırılması gerekmektedir. Bcl-1 geni ve p27 molekülünün ekspresyon durumu ile Ki-67 hücre proliferasyon indeksinin birçok tümörde metastaz potansiyeli ve prognozla ilişkili olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda medüller tiroid karsinomunda immünhistokimyasal olarak bcl-1, p27 ve Ki-67 proliferasyon indeksi ekspresyon durumlarının lenf nodu ve uzak metastaz ile ilişkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Ayrıca yaş, cinsiyet, tümör boyutu, tümör sınırları, mitoz oranı, nekroz varlığı, desmoplastik reaksiyon, amiloid varlığı, kapsül invazyonu, lenfatik ve vasküler invazyon, ekstratiroidal yayılım gibi bazı histomorfolojik ve demografik bulguların metastaz ile ilişkisini değerlendirmek hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı arşiv kayıtlarından 2000-2020 yılları arasında medüller tiroid karsinomu nedeniyle opere olmuş hasta kayıtlarına ulaşıldı. Bu kayıtlar içerisinden düzenli klinik takipleri olan ve bloklarına ulaşılabilen vakalar seçilerek, 95 vakadan oluşan çalışma grubu oluşturuldu. Bu hastalara ait tümörü temsil eden formalin fikse parafin bloklardan hazırlanan kesitler üzerinde Bcl-1, Ki67 ve p27 antikorları ile immünhistokimyasal incelemeler gerçekleştirildi. Hematoksilen-Eozin boyalı kesitlerde histopatolojik parametreler değerlendirildi. Çalışma grubuna dahil edilen olgulara ait nüks ve metastaz durumları ile sağkalımlarıyla ilgili güncel bilgiler ilgili kliniklerin hasta dosyalarından elde edildi. Bulgular: Çalışma grubundaki 95 vakadan 51'inde lenf nodu metastazı, 22'sinde lokal bölgesel nüks, 17'sinde ise uzak metastaz izlenmiş olup, 13 vakada hastalık sebebiyle ölüm tespit edildi. DSÖ 2022 Endokrin Sistem Tümör Sınıflaması'nda önerilen MTK derecelendirme sistemi kullanılarak yapılan derecelendirmede, vakaların 61'i (%64,2) düşük dereceli, 34'ü (%35,8) yüksek dereceli olarak belirlendi. Derecenin prognostik olarak anlamlı olduğu tespit 2 edildi. Nekroz içeren vakalarda lenf nodu metastazı ve uzak metastazın daha sık, sağkalımın ise daha düşük olduğu görüldü. Lenf nodu metastazı ile erkek cinsiyet, tümör çapının 4 cm'den büyük olması, cerrahi sınır pozitifliği, fibrozis, ekstratiroidal yayılım, yüksek derece, nekroz, lenfatik invazyon, vasküler invazyon ve uzak metastaz arasında anlamlı ilişki saptandı. Ki67 proliferasyon indeksi ≥%5 olan vakalarda, <%5 olan vakalara göre lenf nodu metastazı ve uzak metastazın daha sık olup, Ki67 değerinin %5'in üzerinde olmasının sağkalımı anlamlı düzeyde düşürdüğü tespit edildi. Bcl-1 immünhistokimyası ile lenf nodu metastazı, uzak metastaz ve sağkalım arasında anlamlı ilişki saptanmadı. P27 immünhistokimyasal incelemesi ile tümör hücrelerinde heterojen, zayıf-fokal reaksiyon izlendi ve antikor rutin pratikte kullanılabilecek güvenilirlikte bulunmadı. Sonuç: Fibrozis, ekstratiroidal yayılım, cerrahi sınır pozitifliği, nekroz, lenfatik invazyon görülen vakalarda genel sağkalım daha düşüktür. Yaş, tümör çapı ve amiloid varlığı ile sağkalım arasında ilişki bulunmamıştır. Erkek hastalarda ve vasküler invazyon görülen vakalarda, sağkalım daha düşük olmakla birlikte istatiksel olarak anlamlı saptanmamıştır. Vakalar yüksek ve düşük dereceli olarak iki gruba ayrıldığında, derecelendirmenin sağkalımı öngördüğü tespit edilmiştir. Nekroz varlığı, çok değişken analizde genel sağkalımı öngörmede tek bağımsız prognostik faktör olarak bulunmuştur. Ki67 değerinin %5'in üzerinde olmasının sağkalımı anlamlı düzeyde düşürdüğü tespit edilmiştir. Bcl-1 immünhistokimyası ile lenf nodu metastazı, uzak metastaz ve sağkalım arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. P27 antikoru rutin pratikte kullanılabilecek güvenilirlikte bulunmamıştır.