Türk halk anlatılarında ödül ve ceza

Ödül ve ceza, bireyin belli bir davranışı yapmasını sağlamak için bir insan tarafından kasıtlı olarak verilen uyarıcılardır. Bu uyarıcılar vasıtasıyla canlıya istenilen duygu ve davranışlar öğretilir, istenilmeyenler de engellenir. Türk Halk Anlatılarında Ödül ve Ceza adlı çalışmada halk anlatılarında yer alan ödüller ve cezalar tasnif edilmiş, bu kavramların davranış odaklı analizi yapılmıştır. Bununla birlikte ödül ve ceza türlerine işlevsel açıdan yaklaşılmış, bunların anlatılardaki fonksiyonları üzerinde durulmuştur. Tezde multi-disipliner çalışma eşliğinde, psikoloji, felsefe ve psikanaliz gibi farklı disiplinlerin verileri kullanılarak ödül ve ceza yorumlamıştır. Bu yorumlar sayesinde ödül ve cezanın anlatılardaki rolü tek boyutta değil, yatay ve dikey olmak üzere iki boyutta incelenmiştir. Dikey boyutta, anlatılardaki ödül ve cezanın tarihsel, felsefî ve psikolojik derinliğine inilmiştir; yatay boyutta ise ödül ve cezanın görünür düzlemdeki sonuçları üzerinde durulmuştur. Bu boyut daha çok fiziksel, sosyal ve ekonomik unsurlardan oluşur. Dikey boyuttaki incelemede arketipsel ve ontolojik bir çözümleme yapılmıştır.