Türkiye'de ağız, diş ve çene cerrahlarının COVID-19 pandemi sürecindeki davranışlarının değerlendirilmesi

Çalışmamızın amacı COVID-19 salgınının ağız, diş ve çene cerrahlarını üzerindeki etkisini ve mevcut durumun Türkiye çapında nasıl etkilendiğini incelemektir. Amaç sadece veri toplamak ve analiz etmek değil, aynı zamanda uzmanlığın neyle karşı karşıya olduğunu ve durumun cerrahlar tarafından nasıl ele aldığını vurgulamaktır. Ağız, diş ve çene cerrahlarının sınırlı kaynakları doğru kullanılması sorgulanmış, bilgi düzeyleri ölçülmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızın literatüre ve hekimlere eksik ve yanlış bilinen bilgilerin düzeltilmesi hususunda katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu süreç içerisinde ülkemizin çeşitli bölgelerinde bulunan hasta sayılarındaki farklılıkların ne kadar olduğu, ağız diş ve çene cerrahisinde uygulanan işlemlerin sayılarındaki değişimler, hasta ve hekimleri korumak için alınan önlemlerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Elde edinilen bu bilgiler ışığında ağız, diş ve çene cerrahisi işlemlerinde önümüzdeki süreçte personel sayısı planlaması, hekimlerin doğru bilgiye ulaşımı açısından kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmamızda Türkiye'de ağız, diş ve çene cerrahlarının COVID-19 pandemi sürecindeki davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla internet ortamında Google formlar üzerinden çevrimiçi olarak geliştirilen 40 sorudan oluşan bir anket oluşturulmuştur. Çalışmamıza 304 ağız, diş ve çene cerrahı katılım sağlamıştır. Araştırmada kullanılan anket uygulamaları ile toplanan verilerin analize hazırlanma ve kontrolünden sonra betimsel analiz aşamasına geçilmiştir. Verilerin analizi SPSS v25 paket programı (Versiyon 24.0; IBM Corporation, Armonk, NY, USA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kategorik değişkenler (Sosyo-demografik) için tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde olarak sunulmuştur. Çalışmamızda sonuç olarak salgının yayılması ile birlikte ağız, diş ve çene cerrahisi bölümleri bu mücadelenin ön cephesinde yer almasa da bazı bölgelerde filyasyon, sürüntü alma ve ateş ölçümü hizmetlerinde görevlendirildiği görüldü. Hastalık bulaşmasını önlemek ve sağlık kurumlarını yeterli kapasitede tutmak için acil olmayan ameliyatları erteledikleri saptandı. Sadece acil durumlar da hasta alınması yoluna gidildi. Enfeksiyonun yayılmasını sınırlamak için FFP1 / FFP2 ve FFP3 tipi maske, eldiven, koruyucu siperlik / gözlük, önlük, bone, galoş ve tulum kullanımında artış olduğu tespit edilerek uygun kişisel koruyucu ekipman kullanımı ve çeşitliğinde artış olduğu gözlendi. Ekipman sayısının artmasının çalışma performanslarını olumsuz etkilediği, psikolojik olarak kendilerini güvende hissetmedikleri gözlendi. Hasta sayılarının azalması ve gelir getirici uygulamaların askıya alınması sebebi ile ekonomik sıkıntılar baş göstermeye başladığı saptandı. Ağız, diş ve çene cerrahlarının işlem alanları poliklinik, lokal ve genel ameliyathane uygulamaları gibi birçok bileşenden oluştuğu göz önüne alındığında pandeminin getirdiği psikolojik, sosyolojik, ekonomik değişiklik ve zorlukları daha fazla hissettikleri gözlenmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağız, diş ve çene cerrahisi, Anket, COVID-19