Türkiye-Azerbaycan ortak kültüründe yer alan halk türkülerinin karşılaştırılarak incelenmesi

ÖZET Bu araştırmada, tarih boyunca varlığını sürdüren, geleneksel özellikleriyle önem kazanan halk müziğimizin, özellikle Anadolu'nun belirli yörelerinde kullanılan bazı türkülerin iki yakın kültür arasındaki (Türkiye-Azerbaycan) etkileşimi ele alınmıştır. Ortak Türk kültür öğelerini yansıtması ve dil akrabalığımızın olması ise Azerbaycan'a Yakın Doğu halkları içinde ayrı bir önem kazandırır. Azerbaycan halk müziğinin ilmi ve nazari kurucularının yarattığı olumlu koşullar sayesinde, ülkemizde bu türküler geniş ölçüde kullanılmaktadır. Bu araştırmanın gerçekleşmesindeki ana amaç; Türkiye'de mesleki müzik eğitimi veren kurumlarda, Türkiye-Azerbaycan ortak kültüründe yer alan halk türkülerinin kullanımını sorgulayarak, eğitim müziğindeki ortak halk türkülerini saptayıp en çok kullanılan beş türkünün ezgisel yapı, söz, form, ses sının ve ritmik yapı bakımından karşılaştırarak incelemektir. Türkiye-Azerbaycan Halk Müzik kültürünün ortak mirasını kullanan, gelişimine farklı yönlerde devam eden çağdaş müzik eğitimimizde, ortak türkülerin ne ölçüde yer aldığını saptamaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu random yoluyla seçilen 7 müzik eğitimi kurumundan 56 öğretim elemanı ve 205 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. İlgili kişiler tarafından anket sorulan cevaplanmış ve bulgular istatistiksel işlemlerle tablolar haline getirilmiştir. Anket sonuçlarına göre Azerbaycan'da besteci eseri olan şarkıların Türkiye'de anonim olarak bilindiği ve türkü olarak kullanıldığı saptanmıştır. Araştırmanın, müzik eğitimi kurumlarındaki öğrencilerin bireysel çalgı/ses eğitimi, koro ve orkestra derslerinde kullanılmak üzere yapılan yeni düzenlemelerle nitelikli halk müziği eserlerinin yaygın şekilde kullanılmasına, bu yolla öğrencinin müzikal zevkinin gelişimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.