Uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ışığında Türk iş hukukunda toplu eylem hakkı

İfade özgürlüğünün İş Hukukundaki kollektif görünümü biçimi, demokratik toplum olmanın bir gereği olarak kabulü gereken bir insan hakkı olan toplu eylem hakkı, işçilerin ekonomik, sosyal ve çalışma menfaatlerini ilgilendiren durumlara karşı kullandıkları bir direnme hakkıdır. İlk olarak Avrupa Sosyal Şartı'nın, Türkiye tarafından çekince konulmuş 6. maddesinde " grev de dahil toplu eylem hakkı" denilmek suretiyle üst bir kavram niteliğinde olduğu vurgulanarak ifade bulmuştur. Sendikal hakların bütünselliği ilkesi gereği, toplu eylem hakkı işçilere tanınmadan, işçilerin menfaatlerinin tam anlamıyla korunacağından söz etmek mümkün olmayacaktır. Toplu eylem hakkı işçilere özgü bir hak olarak düşünülse de, Avrupa Sosyal Şartı düzenlemesinden işverenlerin de toplu eylem hakkı olduğu, işverenlerin toplu eylem hakkını lokavt olarak kullandığı ifade edilmektedir. Hukuki temelleri uluslararası normlar, denetim ve yargı organı kararları olan toplu eylem hakkı, Türk İş hukukunda, Anayasa m.90/5 düzenlemesiyle iç hukukla çatışma halinde olan uluslararası hukukun esas alınmasının emredilmesi sebebiyle, Yargıtay kararlarıyla yakın zamanda kabul edilmeye başlanmıştır. Çalışmamızda toplu eylem hakkı, uluslararası normlar ve kararlarla Türk iç hukukundaki düzenlemeler kıyaslanarak, yargı kararları ışığında ele alınmaktadır.