Uluslararası ticarette ihracat teşvikleri: Dahilde işleme rejimi üzerine örnek firmalar

Uluslararası ticarette birçok teşvik programı bulunmaktadır. Şüphesiz en önemli teşvik araçlarından birisi de ihracat teşvikleridir. İhracat teşvikleri ülkenin ve yerli üreticinin kalkınması açısından çok önemli teşvikler olmaktadır. Dahilde işleme rejimi ise 1996 yılından önce ihracatı teşvik rejimi kapsamında faaliyet gösterirken artık kapsamı ve etki alanı büyüyerek şuanki halini almıştır. Dahilde işleme rejimi ülkelerin iktisadi yönlerine katkıda bulunan bir rejim olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında hem ülke ekonomisi hem de işletmelerin kendi ekonomik koşullarına vergisel anlamda kolaylıklar sağlayarak rekabet gücü kazanmalarını sağlarken makro açıdan ülke için döviz girdisi sağlayan ekonomik etkili bir rejimdir. Çalışma, dahilde işleme rejimi kapsamında hem dış ticaret hem döviz kullanım oranları değerlendirmesi ile genişletilmiştir. Ayrıca dahilde işleme rejiminin, rejimi kullanan firmalar açısından belirli konularda değerlendirilmesiyle farklı bir boyut kazandırılmıştır. Bu bakımdan sonuçları özgün ve ampirik bir çalışmadır. Öncelikle çalışma konusuna bağlı olarak dahilde işleme rejimi kapsamında döviz kullanım oranları ve ihracat/ithalat verileri incelenmiştir. Daha sonra rejimi kullanan firmalarla ve Ege İhracatçı Birlikleri Dahilde İşleme Müdürü Sayın İbrahim Ocakoğlu ile nitel araştırma yöntemlerinden biri olan görüşme yöntemi kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırmada Fenomenolojik yaklaşımdan, betimsel analiz ve içerik analizinden faydalanılarak analizler yapılmıştır. Sonuç olarak, TÜİK' ten alınan verilerin çerçevesinde Türkiye ihracatının neredeyse yarısının dahilde işleme rejimi kapsamında yapıldığını görmekteyiz. Ayrıca, firmalarla yapılan görüşmeler sonrasında çoğu firmanın ihracatlarının yarısından fazlasını dahilde işleme rejimi kapsamında yaptığı, ihracat gelirlerini dolayısıyla da döviz gelirlerini artırdığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra firmaların otomasyon sistemi hakkında bilgi eksikleri olduğu görüşme yönteminden faydalanılarak belirlenmiştir. Tüm bunlar çerçevesinde, hem firmaların sistemsel arızalardan daha az etkilenmesi hem de kontrol birimlerinin iş yükünün azalması açısından güncel bilgi sistemi gibi bir uygulamanın kurulması çok iyi olacaktır. Bu iyileştirme, uygulamanın daha aktif ve etkin kullanılmasını sağlarken rejiminde etkinliğini ve kullanılabilirliğini artıracaktır.