Yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde merkezden yönetim ve yerinden yönetim arasındaki denetim ilişkisi

2000'li yıllar, kamu yönetiminin genelinde olduğu gibi yerel yönetimlerde de önemli reformların ve yapısal dönüşümlerin yaşandığı yıllar olmuştur. Mevzuatta yapılan yeniliklerden en çok göze çarpan başlıklardan biri de denetim konusudur. Son yıllarda denetim konusunda yaşanan gelişmeler nedeniyle, yerel yönetimlerin denetiminin içeriği performans denetimini de içine alacak şekilde genişlemiştir.Yeni kamu yönetimi anlayışının etkinleştirilmesi amacıyla denetim sisteminde yapılan yeniliklerin; rehberlik fonksiyonunun ön plana çıkarılması, sonuç odaklı olması, hizmetlerin etkin, verimli, tutumlu, hukuka uygun, kaliteli, etik kuralları çerçevesinde ve yolsuzluktan uzak bir yerel yönetim anlayışının ortaya çıkması için gerekli olan düzeye henüz gelmediği görülmektedir. Belirtilen hedeflere ulaşmak için, fonksiyonel ve kurumsal anlamda yeniliklerin uygulamaya geçirilmesi, yeni kamu yönetimi anlayışının felsefesine uygun şekilde kanuni ve kurumsal anlamda eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.Tezin birinci bölümünde, Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetsel reform çalışmalarının başlatıldığı III. Selim ve II. Mahmut dönemlerinden başlamak suretiyle 2004 yılına gelinceye kadar merkezi yönetim yerel yönetim ilişkisi denetim bağlamında mevzuat ve kurumlar açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca, kısaca reform süreci incelenmiştir. Kamu yönetiminde reform ihtiyacını ortaya koyan çeşitli raporlar ve kalkınma planları, denetim ve yerel yönetimlerin denetimi açısından incelenerek düşünsel süreç ortaya konulmuştur.İkinci bölümde, yerel yönetim birimleri üzerindeki ?idari vesayet denetimi?, 1982 Anayasası, 5302, 5393, 5216 ve 5018 sayılı Kanunlar ele alınmak suretiyle incelenerek ?yeni kamu yönetimi anlayışı? bağlamında değerlendirilmiştir.Üçüncü bölümde, yerel yönetimlerde yönetsel denetimin amacı, denetimin kapsamı, dış denetim yapma yetkisi olan kurumlar ve işlevleri konusu işlenerek analiz özellikle ?yeni kamu yönetimi anlayışı? çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.Dördüncü bölümde ise, yerel yönetimlerin merkezi yönetim tarafından dış denetiminin amaç, kapsam ve uygulama açısından ?yeni kamu yönetimi anlayışına? uygunluğu faaliyet raporları, teftiş rehberleri ve teftiş emirleri üzerinden değerlendirilerek incelenmiştir. Ayrıca, performans denetimi konusunda yerel yönetimlerde yaşanan gelişmeler analiz edilmiştir.Anahtar kelimeler: Yeni kamu yönetimi yaklaşımı, yerel yönetimler, denetim, dış denetim, performans denetimi