Yeşim Saygın Armutak'ın macera romanlarının söz varlığı açısından incelenmesi

İnsanların duygularını, düşüncelerini, hayallerini, hislerini, beklentilerini diğer insanlarla paylaşmasına, anlamasına ve anlaşılmasına imkân tanıyıp kendi aralarındaki iletişimi gerçekleştiren en önemli ve kapsamlı araç dildir. Bir insanın dili etkili kullanma ve kendini iyi bir şekilde ifade etme yeteneği de zengin bir söz varlığı hazinesine sahip olmasına bağlıdır. İnsanların çocukluk dönemindeki dil gelişimleri düşünüldüğünde de; çocuk edebiyatı kapsamındaki eserlerin bir kişinin söz varlığını zenginleştirme yönündeki önemi ortaya çıkar. Söz varlığına dil açısından bakıldığında ise; söz varlığı, bir dilin zenginliğinin ve ifade gücünün en önemli göstergesi olarak ele alınır. Söz varlığı; ait olduğu dilin sözcükleri, atasözleri, deyimleri, ikilemeleri, ilişki sözleri ve terimleri gibi ögelerin tamamını ifade eder. Söz varlığı üzerine yapılan araştırmalar, bir dilin tarihsel süreç içindeki değişimini ve gelişimini göstermesi açısından önemli bir değere sahiptir. Bu çalışmayla da Yeşim SAYGIN ARMUTAK'ın macera romanlarında söz varlığını oluşturan dilsel ögelerin bulunması ve bu ögelerin kullanım sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın veri kaynağını bir yazara ait yazılı eserler oluşturduğu için belgesel tarama yapılmış ve veriler ilgili dokümanların incelemesi sonucunda elde edilmiştir. Bu çalışmada araştırmaya konu olan yapıtların tümü incelenip değerlendirildiğinden örneklem belirlemesi yapılmamıştır. Çalışmanın verileri Yeşim SAYGIN ARMUTAK'ın "Günlükte Saklı Sırlar, Baykuş Yemini, Bataklığın Kıyısındaki Ev, Mızıkacı ve Hayaletli Gölün Çocukları" adlı eserlerinden toplanmıştır. Romanlar, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. İçerik analizi türlerinden de "kategorisel çözümleme" tekniği kullanılmıştır. Çalışmada "Türkçenin söz varlığı" ana kategori; "atasözleri, deyimler, ikilemeler, ilişki sözleri, pekiştirilmiş sözcükler, terimler, argo sözler, yabancı sözcükler ve doldurma sözler" ise alt kategoriler olarak belirlenmiştir. Yazarın beş romanı; belirlenen bu alt kategoriler açısından taranmış, her kitaptaki söz varlığı ögeleri ilgili kategori başlıklarına uygun şekilde abece sırasına göre sınıflanmıştır. Elde edilen verilerden hareketle sıklık ve yüzde hesaplamaları yapılmış ve bu hesaplamalar tablolar yoluyla gösterilmiştir. Bu çalışmada, yazarın romanlarında söz varlığına ait pek çok ögeye yer verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu ögeler arasında sırasıyla yabancı sözcükler, deyimler ve ikilemelerin geniş yer tuttuğu görülmüştür. Ayrıca yazarın romanlarında ilişki sözleri, terimler, argo sözler, pekiştirilmiş sözcükler ve doldurma sözlere yönelik kullanımlar da saptanmıştır. Atasözlerine yönelik ise; sadece "Günlükte Saklı Sırlar" romanında bir örnek tespit edilmiştir. Yazarın bütün romanlarında bitki bilimi, biyoloji, edebiyat, hayvan bilimi, müzik ve tıp gibi alanlara yönelik pek çok terim tespit edilmiştir. Romanlar yabancı sözcükler açısından ele alındığında; daha çok Arapça, Farsça ve Fransızca kökenli sözcüklerle karşılaşılmıştır.